حنیف بن رئاب انصاری

آشنایی اجمالی

در نسب و قبیله او اختلاف شده است: بیشتر منابع او را فرزند رئاب^[۱] بن حارث بن أمیة بن زید، از تیره بنی سالم بن عوف دانسته‌اند^[۲]، از قبیله خزرج^[۳] معرفی کرده‌اند، اما عسکری^[۴] به اشتباه او را از تیره بنی‌سالم حبلی می‌داند، در حالی که ابن کلبی^[۵]، بنی‌سالم بن غنم، از دیگر تیره‌های خزرج را به عنوان بنی‌سالم حُبْلی معرفی کرده است؛ ظاهراً عسکری با ملاحظه نام بنوسالم، آن را با بنی‌سالم حبلی که شهرت بیشتری دارد، اشتباه گرفته است. در این میان ابن حجر^[۶] و شامی^[۷] به نقل از عدوی^[۸]، در شرح حال رئاب، فرزند حنیف، او را از قبیلة اوس معرفی کرده‌اند، که به یقین اشتباه است

عدوی^[۹] و عسکری^[۱۰] می‌گویند: حنیف در جنگ احد حاضر بود؛ ابن قداح^[۱۱]^[۱۲] نیز افزون بر این می‌گوید: در جنگ‌های پس از آن نیز حضور داشت. بنا بر نقل غسانی^[۱۳] از عدوی^[۱۴]، و نیز گفته عسکری^[۱۵] حنیف سرانجام در نبرد مؤته^[۱۶] در جمادی الاولی سال هشتم هجری^[۱۷] به شهادت رسید؛ هر چند واقدی نام او را در شمار شهدای آن نبرد نیاورده است^[۱۸].

فرزند حنیف، رئاب، در جنگ بدر حضور داشت و در واقعه بئر معونه (در سال چهارم) به شهادت رسید^[۱۹]. نوادۀ حنیف، عصمة بن رئاب، نیز در شمار صحابه بوده و در صلح حدیبیه (در سال ششم) و نبردهای پس از آن حاضر بود و در جنگ یمامه (در سال ۱۲) کشته شد^[۲۰]. نواده دیگر حنیف، لیلی، دختر رئاب، در زمره زنان بیعت‌کننده با رسول خدا(ص)^[۲۱] است^[۲۲].^[۲۳]

جستارهای وابسته

منابع

قلیچ، رسول، مقاله «حنیف بن رئاب انصاری»، دانشنامه سیره نبوی ج۳

پانویس

↑ تصحیف شده به رباب، بنگرید: ابن جوزی، تلقیح فهوم اهل الأثر، ص۱۸۴؛ ذهبی، تجرید أسماء الصحابه، ج۱، ص۱۴۳.
↑ ابن اثیر، أسد الغابة، ج۲، ص۹۰؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۲۱.
↑ ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۳۵۳.
↑ عسکری، تصحیفات المحدثین، ج۲، ص۶۵۸.
↑ ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۲، ص۸۸.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۱۷.
↑ شامی، سبل الهدی والرشاد، ج۴، ص۱۰۱.
↑ مؤلف نسب الانصار و احتمالاً احمد بن محمد بن حمید، م۲۴۰.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۲۱.
↑ عسکری، تصحیفات المحدثین، ج۲، ص۶۵۸.
↑ مؤلف نسب الانصار، م۲۳۰.
↑ ر.ک: ابن عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ج۱۵، ص۳۳۴.
↑ م ۴۹۸ و مؤلف ذیل الاستیعاب.
↑ ابن اثیر، أسد الغابة، ج۲، ص۹۰.
↑ عسکری، تصحیفات المحدثین، ج۲، ص۶۵۸.
↑ واقع در کشور اردن کنونی.
↑ طبری، تاریخ، ج۳، ص۳۶.
↑ بنگرید: واقدی، المغازی، ج۲، ص۷۶۹.
↑ ابن اثیر، أسد الغابة، ج۲، ص۳۰۰؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۱۷.
↑ ابن اثیر، أسد الغابة، ج۴، ص۳۶؛ ابن حجر، الاصابه، ج۴، ص۴۱۵.
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۲۸۰.
↑ و نیز بنگرید: مدخل‌های مربوط.
↑ قلیچ، رسول، مقاله «حنیف بن رئاب انصاری»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۴۹.

[1] تصحیف شده به رباب، بنگرید: ابن جوزی، تلقیح فهوم اهل الأثر، ص۱۸۴؛ ذهبی، تجرید أسماء الصحابه، ج۱، ص۱۴۳.

[2] ابن اثیر، أسد الغابة، ج۲، ص۹۰؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۲۱.

[3] ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۳۵۳.

[4] عسکری، تصحیفات المحدثین، ج۲، ص۶۵۸.

[5] ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۲، ص۸۸.

[6] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۱۷.

[7] شامی، سبل الهدی والرشاد، ج۴، ص۱۰۱.

[8] مؤلف نسب الانصار و احتمالاً احمد بن محمد بن حمید، م۲۴۰.

[9] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۲۱.

[10] عسکری، تصحیفات المحدثین، ج۲، ص۶۵۸.

[11] مؤلف نسب الانصار، م۲۳۰.

[12] ر.ک: ابن عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ج۱۵، ص۳۳۴.

[13] م ۴۹۸ و مؤلف ذیل الاستیعاب.

[14] ابن اثیر، أسد الغابة، ج۲، ص۹۰.

[15] عسکری، تصحیفات المحدثین، ج۲، ص۶۵۸.

[16] واقع در کشور اردن کنونی.

[17] طبری، تاریخ، ج۳، ص۳۶.

[18] بنگرید: واقدی، المغازی، ج۲، ص۷۶۹.

[19] ابن اثیر، أسد الغابة، ج۲، ص۳۰۰؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۱۷.

[20] ابن اثیر، أسد الغابة، ج۴، ص۳۶؛ ابن حجر، الاصابه، ج۴، ص۴۱۵.

[21] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۲۸۰.

[22] و نیز بنگرید: مدخل‌های مربوط.

[23] قلیچ، رسول، مقاله «حنیف بن رئاب انصاری»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۴۹.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

[۱۷]

[۱۸]

[۱۹]

[۲۰]

[۲۱]

[۲۲]

[۲۳]