ربیعة بن اکثم بن سخبرة اسدی

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت

آشنایی اجمالی

وی از تیره بنی اسد بن خزیمه، از عرب عدنانی ساکن نجد[۱] و مکنی به ابوزید است. او کوتاه قد (دحداح) بود[۲] و در جاهلیت با بنی‌امیه، پیمان داشت[۳].

ابن ابی‌حاتم[۴]، از او در شمار نخستین مهاجران به مدینه یاد کرده است. ربیعه در سی سالگی[۵] در جنگ بدر شرکت کرد[۶]. از این رو می‌‌توان سال تولد وی را در حدود ۱۵ سال قبل از بعثت دانست. ربیعه پس از آن در جنگ‌های احد، خندق و حدیبیه نیز حضور داشت و در جنگ خیبر در سال هفتم هجری، حارث یهودی او را در حصن‌النطاة (نام یکی از قلعه‌های یهودیان خیبر) به شهادت رساند[۷]. ابن سعد[۸] سن او را هنگام شهادت ۳۷ سال دانسته است، در حالی که اگر او در بدر سی ساله بوده، باید در خیبر ۳۵ ساله باشد. ربیعه می‌‌گوید: رسول خدا(ص) دندان‌های خود را به عرض مسواک می‌‌زد و به هنگام آب خوردن، آب را می‌‌مکید و می‌‌فرمود: این نحوه آب نوشیدن گوارا‌تر است[۹]. روایت ربیعه از رسول خدا(ص) محل تردید واقع شده است؛ به جهت اینکه روایت بالا اولا، تنها از طریق سعید بن مسیب از ربیعه نقل شده و روایت سعید از ربیعه مرسل است[۱۰]؛ زیرا سعید بن مسیب در زمان عمر زاده شده است، در حالی که ربیعه در زمان رسول خدا(ص) درگذشت و دیگر اینکه نقل کنندگان این روایت از سعید بن مسیب، مورد اطمینان نیستند[۱۱]. از این رو، عقیلی[۱۲]، نیز روایت بالا را در شمار احادیث ضعیف آورده و ابن ابی‌حاتم[۱۳] نیز ضمن صحابی دانستن ربیعه، این روایت را صحیح ندانسته است.[۱۴]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۱۹۲؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۹.
  2. بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۱۹۴.
  3. ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۱۰۹۸؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۸۳.
  4. ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۴۷۲.
  5. ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۷۰.
  6. ابن هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۳۳۵؛ واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۵۴.
  7. ابن هشام، السیرة النویه، ج۲، ص۳۴۳؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۸۲؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۲، ص۱۷.
  8. ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۷۰.
  9. بیهقی، السنن الکبری، ج۱، ص۴۰؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۱۰۹۸.
  10. ذهبی، تجرید اسما الصحابه، ج۱، ص۱۷۸.
  11. ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۵۷.
  12. عقیلی، الضعفاء الکبیر، ج۳، ص۲۲۹.
  13. ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۴۷۲.
  14. محمدی، رمضان، مقاله «ربیعة بن اکثم بن سخبرة اسدی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۲۱-۳۲۲.