ربیعة بن زراره عتکی

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
(تغییرمسیر از ربیعة بن زرارة عتکی)

آشنایی اجمالی

با توجه به نسبت وی، او از تیره بنی عتیک بن نضر، از قبیله ازد[۱] است؛ از این رو نسبت او را «ازدی» هم آورده‌اند[۲]. چنان که به سبب سکونت وی در بصره[۳] او را بصری هم خوانده‌اند[۴]. کنیه‌اش «ابوحلال»[۵] است[۶]. نام وی و پدرش را جابه‌جا (زرارة بن ربيعه) هم گفته‌اند[۷].

تنها ابن حجر[۸]، نام وی را در بخش سوم الاصابه (مخضرمین) آورده و گفته است او زمان جاهلیت را درک کرد[۹]، اما دیگران او را تابعی دانسته و گفته‌اند از عثمان روایت دارد[۱۰]. به نظر می‌رسد در معرفی وی اشتباهی رخ داده که سبب شده تا در نام وی، کنیه و نام پدر و جدش اطلاعات مشترکی چون کنیه او و روایت از عثمان وجود داشته باشد[۱۱]، در حالی که سه نسل نمی‌توانند از عثمان روایت نقل کنند؛ به ویژه اگر صحابی بودن یکی از آنان تقویت شود. به هر حال، به ظاهر مستند مخضرم دانستن ربیعه خبری است که از او نقل کرده‌اند که خانواده‌اش را درک کرده است در حالی که سنگ می‌پرستیدند[۱۲]، کنایه از اینکه وی دوره جاهلیت را درک کرده است. گفته‌اند او حصیری داشت که بر روی آن سجده می‌کرد و از فرط پیری نمی‌توانست بایستد[۱۳]. وی همواره می‌گفت: خدایا خواندن قرآن را از من سلب نکن[۱۴]. وی در ۱۲۰ سالگی در زمان حجاج ثقفی[۱۵] درگذشت[۱۶].[۱۷]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. ر.ک: سمعانی، الانساب، ج۴، ص۱۲۹.
  2. بخاری، کنی، ص۸۹.
  3. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۲۶.
  4. بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۵۸.
  5. به خطا؛ ابوخلال، مزی، تذهیب الکمال، ج۱۸، ص۲۷۶.
  6. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۲۶.
  7. بخاری، کنی، ص۸۹؛ ابن ابی‌حاتم، ج۳، ص۴۷۴؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۲۳۱.
  8. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۲۶.
  9. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۲۶.
  10. بخاری، التاریخ، ج۳، ص۲۸۵؛ ابن ابی‌حاتم، ج۳، ص۴۷۴؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۲۳۱.
  11. ر.ک: ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۴۷۴، ص۴۷۶ و ص۶۰۴؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۶، ص۳۴۳؛ ابن حجر، تعجیل المنفعه، ص۱۳۶؛ ابن حجر، لسان المیزان، ج۲، ص۴۴۸.
  12. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۲۶.
  13. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۲۶.
  14. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۲۶.
  15. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۲۶.
  16. بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۸۶؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۲۶.
  17. خانجانی، قاسم، مقاله «ربيعة بن زرارة عتكى»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۲۶.