ربیعة بن لقیط تجیبی
این مدخل زیرشاخهٔ بحث صحابه است. ربيعة بن لقيط تجیبی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: ربيعة بن لقيط تجیبی در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
ربیعة بن لقیط بن حارثة بن عمیره[۱]، از بنیالفردم، شاخهای از قبیله بنیتجیب و ساکن مصر بود. به همین منظور در انتساب، او را تجیبی و مصری گویند[۲]. ابوموسی مدینی[۳] و رجالنویسان دیگر مانند عجلی[۴] وی را تابعی دانستهاند؛ چنان که ابن حجر[۵] شرح حال او را در بخش چهارم الاصابه (توهمات) آورده است و میگوید: وی تابعی معروفی بود. ابن حجر گزارشی نقل میکند که به احتمال بر اساس همان خبر، او از صحابه دانسته شده است. وی میگوید: هنگامی که سفیر روم نزد رسول خدا(ص) آمد، از آن حضرت تقاضای اسبی کرد و رسول خدا(ص) به وی اسب داد. برای حاضران این پرسش مطرح شد که چرا پیامبر(ص) به دشمن خدا مالی داد. رسول خدا(ص) فرمود که به زودی یکی از مسلمانان این اسب را از او خواهد گرفت که بعدها نیز چنین شد[۶]. این روایت را ابن لقیط با حذف واسطه از رسول خدا(ص) نقل کرده است.
ربیعة بن لقیط در نبرد صفین حضور داشت و در صف شامیان بود[۷]. او همچنین گزارش میدهد که در «عامالجماعه» که صلح امام حسن(ع) و معاویه در آن سال به وقوع پیوست، همراه عمرو بن عاص از مسکن (در عراق) باز میگشتند که از آسمان باران خون بارید. ربیعه گوید: این باران به گونهای بود که چون ظرف زیر آن میگرفتیم پر از خون تازه میشد، اوضاع به اندازهای آشفته شد که مردم گمان کردند، قیامت به پا خواهد شد. در این میان عمرو بن عاص برخاست و خطبه خواند و از مردم تقاضا کرد میان خود و خدا را اصلاح کنند که در این صورت هیچ آسیبی به ایشان نخواهد رسید. بر اساس گزارش دیگر، این حادثه زمانی اتفاق افتاد که معاویه و لشکریانش از عراق باز میگشتند که آسمان در کنار دجله خون بارید[۸]. گزارشی دیگر بیانگر آن است که تغییر وضعیت آسمان در نبرد صفین رخ داده است[۹]. این خبر میتواند بازتاب و نمایانگر حوادث غمبار آن ایام و ستمی باشد که به یاران امام علی(ع) در این سال رفته است.
ربیعة بن لقیط از عمرو بن عاص، معاویه، ابن حواله ازدی و دیگران روایت میکند[۱۰]. فرزندش اسحاق و یزید بن ابیحبیب نیز از او روایت میکنند[۱۱]. صفدی[۱۲]، درگذشت وی را سال ۹۰ یا قبل از آن دانسته است.[۱۳]
جستارهای وابسته
- بنیتجیب (قبیله)
- بنیالفردم (قبیله)
- اسحاق بن ربیعه (فرزند)
منابع
پانویس
- ↑ ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۷۵؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۹.
- ↑ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۶، ص۶۱.
- ↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۶۹.
- ↑ عجلی، معرفه الثقات، ج۱، ص۳۵۹.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۳۳.
- ↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۶۹.
- ↑ ابن یونس، التاریخ المصریین، ج۱، ص۱۷۵؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۶، ص۳۵۱.
- ↑ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۶، ص۳۵۲.
- ↑ باعونی، جواهر المطالب، ج۲، ص۶۰؛ ابن جوزی، المنتظم، ج۵، ص۱۲۳؛ ابن ابیالحدید، شرح نهج البلاغه، ج۲، ص۲۲۴؛ مجلسی، بحارالانوار، ج۳۲، ص۵۳۷.
- ↑ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۶، ص۶۱؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۶۹.
- ↑ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۶، ص۶۱.
- ↑ صفدی، الوافی بالوفیات، ج۱۴، ص۶۰.
- ↑ داداشنژاد، منصور، مقاله «ربيعة بن لقيط تجیبی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۳۲-۳۳۳.