زبان بن قیسور کلفی
آشنایی اجمالی
وی از بنی کلفة بن حنظله، شاخهای از قبیله تمیم است[۱]. نام وی به دو گونه «زَبّان» و «زَبّار» گفته شده[۲] که گونه دوم به نظر تصحیف میآید، اما ابن ماکولا[۳] میگوید: «زَبّار» را عبدالغنی بن سعید و یحیی بن علی حضرمی که از حافظان مصری هستند نقل کردهاند و ایشان به دانشمندان سرزمین خود آگاه ترند. نام پدرش را نیز گاه «قسور» گفتهاند[۴] که تصحیف است. زبان نقل میکند: رسول خدا(ص) را در سرزمین شوحط[۵] دیده و با آن حضرت گفتگویی کرده است. در این گفتگو وی واژههای محلی و غریب به کار برده، اما رسول خدا(ص) آن را فهمیده و پاسخ وی را با الفاظی در خور جواب داده است. این گفتگو در کتابهای رایج حدیثی نیامده است؛ اما سهیلی در روض الانف[۶] آن را آورده و به تبع آن سبکی در طبقاتالشافعیةالکبری[۷] متن آن را آورده و لغات مشکل آن را به تفصیل توضیح داده است؛ چنان که صفدی[۸] حدیث را به همانگونه نقل کرده است. این حدیث به جهت متن دشوار آن مورد پذیرش واقع نشده است. ابن عبدالبر[۹] الفاظ حدیث را «غریب» توصیف میکند و سند آن را ضعیف میشمرد؛ زیرا در آن سند افرادی هستند که به احادیثشان احتجاج نمیشود. دارقطنی نیز حدیث را منکر میداند، با این حال ابن حجر[۱۰] در بخش اول الاصابه (صحابه) از وی یاد میکند.[۱۱]
جستارهای وابسته
- بنی کلفه بن حنظله (قیبله)
- بنیتمیم (قیبله)
منابع
پانویس
- ↑ سمعانی، الانساب، ج۵، ص۸۸؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۴۴.
- ↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۰۳.
- ↑ ابن ماکولا، الاکمال، ج۴، ص۱۷۳.
- ↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۱۲۸.
- ↑ شوحط نام درختی است که از آن کمان میسازند.
- ↑ سهیلی، الروض الانف، ج۳، ص۳۶۵.
- ↑ سبکی، طبقاتالشافعیةالکبری، ج۲، ص۲۰۰.
- ↑ صفدی، الوافی بالوفیات، ج۱۴، ص۱۱۵.
- ↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۱۲۸.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۵۴.
- ↑ داداشنژاد، منصور، مقاله «زبان بن قيسور كلفی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۶۶.