زرارة بن جزی بن عمرو کلابی
زرارة بن جزى بن عمرو کلابی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: زرارة بن جزى بن عمرو کلابی در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
وی از تیره کلاب بن ربیعة بن عامر بن صعصعه[۱] از قیس عیلان بن مضر[۲] بود؛ از این رو، نسبت او را عامری هم گفتهاند[۳]. نام پدرش را «جری»[۴]، «حرب»[۵]، «جِزی»، «جَزء»[۶]، «نحبی»[۷] و «حزن»[۸] هم آوردهاند که ناشی از اشتباه یا تصحیف است. از وی به عنوان شاعر و سرور بادیهنشینان یاد شده است[۹]. با آنکه ابن حبان[۱۰] نام وی را در شمار تابعین آورده، اما در صحابی بودن وی اختلاف است[۱۱]. برخی منابع تنها براساس خبری که از وی نقل شده است او را در شمار صحابه آوردهاند. وی در آن خبر میگوید: رسول خدا(ص) با نوشتن نامهای به ضحاک بن سفیان (که از جانب رسول خدا(ص) عامل صدقات بود) دستور داد تا برای همسر «اشیم ضبابی» ارثی از دیه شوهرش قرار دهد[۱۲]. ابن حجر[۱۳]، اسناد این خبر را حسن دانسته است. بنا بر نقلی وی بعدها نزد عمر رفت و با او گفتگو کرد و درباره این ملاقاتش شعری سرود[۱۴]. گفتهاند پسر وی «عبدالعزیر بن زراره» با یزید بن معاویه در نبرد قسطنطنیه با رومیان (سال۵۳) شرکت کرد و در همین نبرد کشته شد. معاویه خبر درگذشت او را به زراره داد وی هم در رثای پسرش شعری سرود[۱۵]. نیز گفتهاند مروان پس از آنکه به خلافت رسید بر زراره، که پیر شده و بر سر آبی بود، گذشت و گفت: حالت چگونه است؟ زراره، که بیشتر طایفهاش در جنگ با رومیان کشته شده بودند پاسخ داد خوبم، خداوند ما را به خوبی رویانید و به خوبی درو کرد[۱۶].
وی را در شمار کسانی که یک روایت از رسول خدا(ص) نقل کردهاند، آوردهاند[۱۷]. البته ابن حجر[۱۸]، در بخش سوم الاصابه (مخضرمین) نیز مدخل دیگری با نام «زرارة بن جزء» آورده و با تصریح به اینکه او زمان رسول خدا(ص) را درک کرده به خبر یاد شده استدلال کرده است و میگوید چون بیعت مروان در سال ۶۴ بوده و «زراره» در این زمان به مردی کهنسال وصف شده است، پس وی حدود ۷۰ تا ۸۰ سال سن داشته است بنابراین، باید وی را از مخضرمین دانست. به نظر میرسد ابن حجر وی را غیر از «زرارة بن جزی» دانسته، اما از مشخصات و اخباری که درباره او نقل کرده به دست میآید که مصداق این دو نام یکی است. ابن حجر[۱۹]، به نقل از ابن کلبی میگوید: وی تا خلافت مروان زنده بود.[۲۰]
جستارهای وابسته
- کلاب بن ربیعة بن عامر بن صعصعه (قبیله)
- قیس عیلان بن مضر (قبیله)
- عبدالعزیر بن زراره (فرزند)
منابع
پانویس
- ↑ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۴۴۷؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۱۳.
- ↑ ابن حزم، اسما الصحابه العرب، ص۲۸۳؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۴۴۸.
- ↑ ذهبی، تجرید اسماء الصحابه، ج۱، ص۱۸۹.
- ↑ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۳، ص۱۲۳۱.
- ↑ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۴۴۷.
- ↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۱۳؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۶۲.
- ↑ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۲۶۷.
- ↑ دارقطنی، سنن، ج۴، ص۶۲.
- ↑ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق– ج۱۸، ص۴۴۷.
- ↑ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۲۶۷.
- ↑ ر.ک: مغلطای، الانابه، ج۱، ص۲۲۴.
- ↑ ابن ابیحاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۶۰۳؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۵، ص۲۷۶؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۹۴.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۶۲.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۶۲.
- ↑ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۴۴۸.
- ↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۱۳؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۶۳.
- ↑ ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۴۸۴؛ ابن جوزی، تلقیح فهوم اهل الاثر، ص۳۸۰.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۵۲۱.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۶۳.
- ↑ خانجانی، قاسم، مقاله «زرارة بن جزى بن عمرو کلابی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۸۵-۳۸۶.