زهیر بن عمرو هلالی

آشنایی اجمالی

برخی نسبت او را «هلالی»، از بنی هلال بن عامر بن صعصعة بن معاویه^[۱] و برخی نسبت او را نصری، از بنی نصر بن معاویه^[۲] آورده‌اند که هر دو نسب به هوازن می‌رسد^[۳]. همچنین برخی نسبت باهلی به او داده‌اند^[۴]. محل سکونت وی در بصره بود^[۵]. به همین جهت به او بصری هم نسبت داده‌اند^[۶]. ابن حجر^[۷] به نقل از عسکری می‌گوید: خانه‌ای در بصره داشت. ابن سعد^[۸] محل سکونت وی را در (محله) بنی‌کلاب دانسته با آنکه زهیر از آنان نبوده است.

زهیر تنها یک روایت^[۹] درباره نزول آیه انذار نقل کرده است^[۱۰]. وی می‌گوید: وقتی آیه ﴿وَأَنذِرْ عَشِيرَتَكَ ٱلْأَقْرَبِينَ﴾^[۱۱] نازل شد، رسول خدا(ص) بر بلندای صخره‌ای رفت و فریاد زد: ای فرزندان عبدالمطلب من بیم دهنده به شما هستم، همانا مثل من و شما، مثل آن مردی است که دشمن را می‌بیند و می‌رود تا خانواده‌اش را حفظ کند و آگاه کند، می‌ترسد که دشمن به سوی خانواده‌اش سبقت بگیرد و فریاد یا صباحاه سر می‌دهد که نزد شما آمدم^[۱۲].

با وجود نقل این روایت از سوی وی در صحابی بودن او اختلاف است؛ بیشتر صحابه‌نگاران متقدم به استناد نقل همین حدیث، نام او را در شمار صحابه آورده‌اند^[۱۳]؛ اما ابن حجر^[۱۴] ضمن آوردن نام زهیر در قسم چهارم الاصابه (توهمات)، به نقل از ابن سکن می‌گوید: بخاری صحابی بودن زهیر را به دلیل اینکه در متن حدیث نقل شده از سوی وی، به شنیدن از خود پیامبر(ص) تصریح نشده، قبول نکرده است. همچنین ابن حبان^[۱۵] روایات او را مرسل می‌داند. ابوعثمان نهدی از او روایت کرده است^[۱۶] و مزی^[۱۷] روایت او را عالی‌السند (روایتی که تعداد افراد حاضر در سند کم باشد) دانسته است.^[۱۸]

جستارهای وابسته

بنی هلال بن عامر بن صعصعة بن معاویه (قبیله)
هوازن (قبیله)
بنی نصر بن معاویه (قبیله)

منابع

مرادی‌نسب، حسین، مقاله «زهير بن عمرو هلالی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳

پانویس

↑ ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۲۷۳.
↑ ر.ک: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۹۹؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۲۹.
↑ ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۲۷۰-۲۷۳.
↑ ر.ک: ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۲۹.
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۵۶؛ ج۷، ص۵۶؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۳، ص۱۲۲۲.
↑ ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۵۸۵؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۶.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۶.
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۵۶.
↑ بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۵۰۸.
↑ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۴۲۴؛ ابن حجر، تقریب التهذیب، ج۳، ص۳۰۰.
↑ «و نزدیک‌ترین خویشاوندانت را بیم ده!» سوره شعرا، آیه 214.
↑ احمد بن حنبل، مسند، ج۵، ص۶۰؛ مسلم، صحیح، ج۱، ص۱۳۴؛ ابن ابی‌عاصم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۱۲۴؛ طبری، تاریخ، ج۱۹، ص۱۴۶.
↑ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۳، ص۱۲۲۲؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۹۹؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۲۹.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۶.
↑ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۲۶۳.
↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۹۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۷.
↑ مزی، تهذیب الکمال، ج۹، ص۴۱۱.
↑ مرادی‌نسب، حسین، مقاله «زهير بن عمرو هلالی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۴۰۴.

[1] ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۲۷۳.

[2] ر.ک: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۹۹؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۲۹.

[3] ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۲۷۰-۲۷۳.

[4] ر.ک: ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۲۹.

[5] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۵۶؛ ج۷، ص۵۶؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۳، ص۱۲۲۲.

[6] ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۵۸۵؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۶.

[7] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۶.

[8] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۵۶.

[9] بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۵۰۸.

[10] بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۴۲۴؛ ابن حجر، تقریب التهذیب، ج۳، ص۳۰۰.

[11] «و نزدیک‌ترین خویشاوندانت را بیم ده!» سوره شعرا، آیه 214.

[12] احمد بن حنبل، مسند، ج۵، ص۶۰؛ مسلم، صحیح، ج۱، ص۱۳۴؛ ابن ابی‌عاصم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۱۲۴؛ طبری، تاریخ، ج۱۹، ص۱۴۶.

[13] ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۳، ص۱۲۲۲؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۹۹؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۲۹.

[14] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۶.

[15] ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۲۶۳.

[16] ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۹۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۷.

[17] مزی، تهذیب الکمال، ج۹، ص۴۱۱.

[18] مرادی‌نسب، حسین، مقاله «زهير بن عمرو هلالی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۴۰۴.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

[۱۷]

[۱۸]