زهیر بن عیاض فهری

آشنایی اجمالی

وی از بنی حارث بن فهر، از قبیله قریش است[۱]. بنا بر روایتی از ابن‌عباس، رسول خدا(ص)، مقیس بن صبابه را همراه زهیر که از مهاجران و در غزوه بدر و احد حاضر بود، سوی بنی‌نجار (از تیره‌های خزرج) فرستاد و آنان دیه برادر مقیس را جمع کردند. وقتی دیه به مقیس پرداخت شد او بر زهیر حمله کرد و او را به قتل رساند و دوباره به شرک برگشت و مرتد شد[۲]. در گزارشی دیگر به نقل از ابن جریج آمده است که رسول خدا(ص) دیه برادر مقیس را بر بنی‌نجار قرار داد و مقیس را با مردی از تیره بنی‌فهر (به احتمال زهیر مورد بحث باشد) همراه او برای کاری فرستاد. مقیس آن مرد فهری را بر دوش می‌کشید که بر زمین افتاد و سر مرد فهری به سنگی خورد. سپس شعری گفت که فهری را کشتم. این خبر به آن حضرت رسید و فرمود: «لئن احدث حدثاً لا اؤمنه في حل و لا حرم؛ هر اتفاقی که بیفتد، مقیس را در سرزمین حرم (مکه) و حل (خارج از مکه) امان نخواهم داد». سرانجام مقیس در فتح مکه کشته شد[۳]. به نقل از ابن جریح آیه ﴿وَمَن يَقْتُلْ مُؤْمِنًۭا مُّتَعَمِّدًۭا فَجَزَآؤُهُۥ جَهَنَّمُ خَـٰلِدًۭا فِيهَا...[۴] درباره او نازل شده است[۵]. اگر فرد مقتول در این گزارش زهیر بن عیاض باشد می‌توان گفت مؤمن مورد اشاره این آیه نیز زهیر مورد بحث است.[۶]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۲۹.
  2. ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۳، ص۱۲۲۷؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۲۹؛ ذهبی، تجرید اسما الصحابه، ج۱، ص۱۹۳؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۷؛ هیثمی، مجمع الزوائد، ج۶، ص۱۶۸.
  3. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۸.
  4. «و هر کس مؤمنی را به عمد بکشد کیفر او دوزخ است که در آن جاودانه خواهد بود و خداوند بر او خشم می‌گیرد و لعنت می‌فرستد و برای او عذابی سترگ آماده می‌کند» سوره نسا، آیه ۹۳.
  5. طبرسی، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۳، ص۱۵۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۸؛ طباطبایی، المیزان، ج۵، ص۴۳.
  6. مرادی‌نسب، حسین، مقاله «زهير بن عياض فهری»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۴۰۴.