زیاد بن سعد بن ضمیره
آشنایی اجمالی
در نام و نسب وی اختلاف است که میتواند ناشی از تصحیف، جابهجایی و افتادگیهای معمول در سلسله نسبها باشد[۱]. بیشتر منابع نسبت زیاد را سلمی گفتهاند که بر پایه آن، منسوب به سلیم بن منصور، از قبیله قیس عیلان بن مضر است[۲]. ولی ضمری، حجازی و گاه اسلمی نیز به او نسبت دادهاند که میتوان گفت اسلمی تصحیف سلمی، حجازی به سبب سکونت زیاد یا خاندانش در حجاز و ضمری، برگرفته از جدش ضمیره (ضمره) است. وی را از باب انتساب به جد «زیاد بن ضمیره» یا «زیاد بن ضمره» نیز عنوان دادهاند، چنانکه گاه نامش را زید گفتهاند[۳].
ابن قانع[۴] به استناد روایتی که حکایت از حضور او در جنگ حنین (سال هشتم) دارد، وی را صحابی دانسته است. در حالی که زیاد تابعی بوده است[۵] و مشهور، پدر و جد او را صحابی و حاضر در جنگ حنین میدانند[۶]. از این رو ابن حجر[۷] در بخش چهارم الاصابه (توهمات) به شرح حال وی پرداخته و حذف برخی افراد در سند روایت را باعث اشتباه ابن قانع دانسته است. زیاد از پدرش روایت نقل کرده و محمد بن جعفر بن زبیر راوی اوست[۸].[۹]
منابع
پانویس
- ↑ ر.ک: ادامه مدخل.
- ↑ سمعانی، الانساب، ج۳، ص۲۷۸.
- ↑ اختلاف در نام و نسب را بنگرید: بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۳۰۹؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۹، ص۴۷۴؛ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۳۱۸.
- ↑ ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱، ص۲۳۶.
- ↑ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۶، ص۳۲۵؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۵۳۹.
- ↑ ر.ک: ابن هشام، السیره النبویه، ج۴، ص۲۷۵؛ ابن شبه نمیری، تاریخ مدینه المنوره، ج۲، ص۴۴۶؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۳۵.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۵۳۹.
- ↑ ابن ابیحاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۵۳۵؛ ذهبی، میزان الاعتدال فی نقد الرجال، ج۲، ص۸۹.
- ↑ بانشی، رحمتالله، مقاله «زیاد بن سعد بن ضميره»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۴۱۱.