زید بن مهاجر بن قنفذ تیمی
این مدخل زیرشاخهٔ بحث صحابه است. زيد بن مهاجر بن قنفذ تيمی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: زيد بن مهاجر بن قنفذ تيمی در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
وی از تیره بنی تیم بن مره از قریش بود[۱]. نام وی را یزید هم آوردهاند[۲]. تنها ابن حجر[۳]، در بخش نخست الاصابه (صحابه) از وی یاد کرده و میگوید: وی پدر «محمد» (از صحابه) است[۴]، اما زید در خبری میگوید: «ما با عمر نماز جمعه میخواندیم و درباره فدیه با هم جدل میکردیم». این خبر دلالت میکند که وی نیز زمان رسول خدا(ص) را درک کرده است. ابن حجر[۵]، در همین بخش از صحابه مدخل دیگری با نام «زید بن قنفذ بن زید بن جدعان تیمی» آورده، میگوید: خبری درباره وی یافتهام که دلالت میکند او صحابی است. در این خبر آمده است که وی (زید بن قنفذ) نخستین کسی بود که در زمان خلافت عمر در مکه با مردم نماز جماعت خواند. پیش از این هر کس میخواست نماز میخواند و هر کس میخواست طواف میکرد. ابن حجر[۶] میگوید: ابوعمر (ابن عبدالبر) در التمهید آورده است که نخستین بار عمر در سال چهاردهم در ماه رمضان برای مردم امام جماعت قرار داد و کسی که در زمان عمر امام بوده است بدون تردید در زمان رسول خدا(ص) ممیز بوده و چون او قریشی بوده است، پس اثبات میشود که وی صحابی است؛ زیرا هنگام رحلت رسول خدا(ص) همه قریشیان مسلمان شده و از صحابه بودهاند. به هر حال ابن حجر با استفاده از این قاعده کلی و با ربط دادن دو خبر یاد شده نتیجه گرفته است که زید بن قنفذ صحابی است و در ادامه میگوید: نام زید بن مهاجر بن قنفذ هم خواهد آمد و خدا آگاهتر است که آیا وی همان زید بن قنفذ است یا عموی اوست.[۷]
جستارهای وابسته
- بنی تیم بن مره (قبیله)
- قریش (قبیله)
منابع
پانویس
- ↑ ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۱۳۶.
- ↑ ابن حجر، تعجیل، ص۳۸۰.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۵۱۳.
- ↑ البته منابع دیگر و حتی خود ابن حجر (ر.ک: ابن حجر، تهذیب، ج۹، ص۱۵۳) هم محمد را صحابی ندانستهاند.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۵۱۰.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۵۱۰.
- ↑ خانجانی، قاسم، مقاله «زيد بن مهاجر بن قنفذ تيمی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۴۵۶.