سعیده بنت مالک خزاعی

مقدمه

سعیده دختر مالک خزاعی از زنان دانشور جلیل‌القدر شیعه و از دوستداران امام حسین(ع) است. او در مورد درختی که در کنار خانه ام‌معبد دختر خالد بن خلیف خزاعی است[۱]، مطلبی را بیان کرده است. سعیده گوید: زمانی که پیامبر اکرم(ص) با همراهانش به هنگام هجرت به مدینه، کنار خیمه ام‌معبد فرود آمدند، درختی در کنار آن خیمه بود که به برکت وجود آن حضرت، آن درخت بارور گردید و حاصلخیز شد. در زمان خلافت امیرالمؤمنین، من از میوه آن درخت تناول نمودم. همچنین پس از شهادت امام حسین(ع) نیز شیون و ناله و نوحه‌سرایی جنیان را کنار آن درخت می‌شنیدم که می‌خواندند: يَا ابْنَ الشَّهِيدِ وَ يَا شَهِيداً عَمُّهُ *** خَيْرُ الْعُمُومَةِ جَعْفَرٌ الطَّيَّارُ ای فرزند شهید و ای برادرزاده شهید که عمویت جعفر طیار نیکوترین عمو بود. مسأله نوحه‌سرایی و مجالس عزا و مرثیه‌سرایی جنیان پس از واقعه کربلا در کتب معتبر فریقین سنی و شیعه به تفصیل یاد شده است و اشعاری را که جنیان زمزمه کرده و می‌‌گریستند ضبط شده است. طبری در تاریخ خود به سند خویش می‌نویسد: صداهایی شنیده می‌‌شد که این ابیات را نوحه‌سرایی می‌کردند: أَيُّهَا الْقَاتِلُونَ جَهْلًا حُسَيْناً *** أَبْشِرُوا بِالْعَذَابِ وَ التَّنْكِيلِ كُلُّ أَهْلِ السَّمَاءِ يَدْعُو عَلَيْكُمْ *** مِنْ نَبِيٍّ وَ مُرْسَلٍ وَ قَبِيْلٍ قَدْ لُعِنْتُمْ عَلَى لِسَانِ ابْنِ دَاوُدَ *** وَ مُوسَى وَ صَاحِبِ الْإِنْجِيلِ[۲] ای کسانی که از روی جهالت حسین را کشتید، شما را به عذاب و عقوبت قیامت مژده باد! همه اهل آسمان از پیامبر و فرشتگان و پیشینیان شما را نفرین می‌کنند.

شما به زبان پسر داوود (سلیمان) و موسی و صاحب انجیل (عیسی) لعنت شده‌اید. ابن‌جوزی نیز می‌نویسد: پس از شهادت امام حسین(ع) اهل کوفه شنیدند که گوینده‌ای در آن شب می‌‌گفت: أَلَا يَا عَيْنُ فَاحْتَفِلِي بِجَهْدٍ *** وَ مَنْ يَبْكِي عَلَى الشُّهَدَاءِ بَعْدِي عَلَى رَهْطٍ تَقُودُهُمُ الْمَنَايَا *** إِلَى مُتَجَبِّرٍ فِي ثَوْبِ عَبْدٍ[۳] هان ای چشم! در بازنگری‌ات کوشا باش، درحالی‌که پس از من چه کسی بر این شهیدان می‌گرید؟ بر گروهی که مرگ (کاروان) ایشان را در جامه بردگی به سوی ستمگر خودخواه می‌راند.[۴]

منابع

پانویس

  1. الطبقات الکبری، ج۸، ص۳۰۰؛ جمهرة أنساب العرب، ص۲۳۸؛ اسدالغابة، ج۶، ص۱۸۲.
  2. تاریخ طبری، ج۵، ص۴۶۷؛ الکامل فی التاریخ، ج۴، ص٩٠؛ تذکرة الخواص، ص۲۴۲.
  3. تذکرة الخواص، ص۲۴۲.
  4. محمدزاده، مرضیه، زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین، ص ۲۵۹.