مفاد آیه صادقین چیست؟ (پرسش)

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
مفاد آیه صادقین چیست؟
موضوع اصلیبانک جامع پرسش و پاسخ امامت
مدخل بالاترامامت در قرآن
مدخل اصلیآیه صادقین
تعداد پاسخ۲ پاسخ

مفاد آیه صادقین چیست؟ یکی از پرسش‌های مرتبط به بحث امامت است که می‌توان با عبارت‌های متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤال‌های مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی امامت مراجعه شود.

پاسخ نخست

رضا محمدی

حجت الاسلام و المسلمین رضا محمدی در کتاب «امام‌شناسی» در این‌باره گفته‌ است:

«این آیه از مؤمنان می‌خواهد که تقوا پیشه کرده، همواره با صادقان باشند و این امر در صورتی امکان‌پذیر است که به طور پیوسته و همیشه در جامعه صادقان وجود داشته باشند، دیگر اینکه این صادقان باید در همه ابعاد زندگی دائم الصدق باشند، در کردار و در رفتار و چنین خصوصیّتی تنها با وجود عصمت حاصل می‌شود. یعنی این آیه نیز بر وجود معصومین (ع) در یعنی مردم و لزوم متابعت و همراهی از آن دلالت دارد، چنان که روایات نیز صادقین را ائمه معصومین (ع) معرفی کرده است از پیامبر (ص) نقل شده است که در پاسخ مسلمان درباره عام یا خاصّ بودن آیه مذکور فرمود: "اما افرادی که مأمور به پیروی و همراهی هستند، پس تمام مؤمنین می‌باشند، امّا صادقین تنها برادرم علی و اوصیای من پس از او تا روز قیامت هستند"[۱]. در این باره روایت زیاد است[۲][۳].

پاسخ‌های دیگر

۱. حجت الاسلام و المسلمین زهادت؛
حجت الاسلام و المسلمین زهادت، عبدالمجید در مقاله «معارف و عقاید ۵» در این‌باره گفته‌ است: «خداوند تعالی در آیه مع الصادقین می‌‌فرماید: ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ[۴] همراهی با صادقان مستلزم تبعیت و پیروی از آنان در همه کارهاست و از سوی دیگر چون مقید به گروه خاصی از مکلفان و زمان خاصی نشده پس شامل همه مکلفان در تمام زمان‌ها می‌‌شود بنابراین باید در هر زمان و دوره‌ای صادقانی وجود داشته باشند تا امر خداوند به همراهی و معیت با صابران قابلیت امتثال داشته باشد. مراد از راستگویانی که مؤمنان باتقوا باید با آنان معیت و همراهی داشته باشند نمی‌تواند غیر از هادیان الهی و امامان معصوم باشد یعنی کسانی که در اعلا درجه صدق و راستگویی قرار دارند[۵]. بنابراین ضرورت وجود امام و پیشوای معصوم در هر زمان و دوره از این آیه کریمه قابل استفاده است و دانشمندان امامیه به این آیه برای ضرورت وجود امام معصوم استفاده کرده‌اند[۶]. علاوه بر این در سخنان دانشمندان اهل سنت - نظیر: فخر زاری از متکلمان و مفسران اشاعره - نیز به دلالت آیه کریمه بر این مطلب به روشنی تصریح شده است[۷] و امام معصوم تنها از راه نصب الهی تعیین می‌‌گردد[۸].

پانویس

  1. ینابیع المودة، ص۱۱۵.
  2. ر.ک: شواهد التنزیل، ج۱، ص۲۶۲؛ کافی، ج۱، ص۲۰۸؛ احقاق الحق، ج۳، ص۲۹۷؛ بحارالانوار، ج۲۴، ص۳۰ و ۳۶ و ج۲۷، ص۵۷.
  3. محمدی، رضا، امام‌شناسی، ص:۳۹-۴۰.
  4. «ای مؤمنان! از خداوند پروا کنید و با راستگویان باشید!» سوره توبه، آیه ۱۱۹.
  5. ر.ک: امامت پژوهی، ص ۲۵۵.
  6. ر.ک: الالفین، ص ۹۶؛ امامت در بینش اسلامی، ص ۲۵۳.
  7. التفسیر الکبیر، ج ۱۶، ص ۱۶۷.
  8. زهادت، عبدالمجید، معارف و عقاید ۵ ص ۱۲۵-۱۲۹