نامه ۵۶ نهج البلاغه
مقدمه
شریح بن هانی از یاران خاص امام علی(ع) بود. امام در جنگ صفین او را به فرماندهی مقدمه لشکر خویش بهسوی دشمن گسیل داشت و در نامهای سفارشهایی به او کرد. امام این نامه را به دست شریح بن هانی یکی از دوستان مخلصش داد، در آن هنگام که به فرماندهی مقدمه لشکر بهسوی شام اعزام شد. امام(ع) در این نامه او را به تقوای الهی به طور مؤکد سفارش میکند و از غلبه هوا و هوس بر حذر میدارد و نسبت به فریبکاری دنیا و سرکشیهای نفس هشدار میدهد و با تعبیرات مختلفی بر آن تأکید میورزد و شاید این به علت آن است که یکی از شیطنتهای معروف معاویه این بود که سران سپاه و اصحاب و یاران علی(ع) را با اموال هنگفت و مقامهای مختلف میفریفت و به گفته بعضی، در این زمینه شگردهایی داشت که حتی شیطان به گرد او نمیرسید و یا به سبب این بود که اختلافی میان او و فرمانده دیگری به نام «زیاد بن نضر» احساس میشد و امام برای رفع این اختلاف این نصایح را بیان فرمود.
بههرحال از آنچه در تحف العقول و کتاب تمام نهجالبلاغه و مأخذ اصلی این نامه یعنی کتاب صفین نصر بن مزاحم آمده است معلوم میشود آنچه مرحوم سیّد رضی در اینجا آورده بخش کوچکی از نامه مفصلی است که امام خطاب به دو نفر از فرماندهان خویش به نام زیاد بن نضر و شریح بن هانی نوشته و یا حضوراً توصیه کرده است[۱].
امام به شریح، چنین هشدار میدهد: در هر بامداد و شامگاه، خدای را منظور دار و از دنیای فریبا بر خود بترس و بر حذر باش و در هیچ حال از آن در امان مباش و بدان اگر نفس خویش را جلودار نباشی و از بسیاری دوستداشتنیها از ترس افتادن در گناه بازش نداری، هوسها تو را به انبوه زیانها کشانَد. پس نفْست را مهار کن و زمامش را به دست گیر و از حمله و هجوم هنگام خشم بپرهیز و بر آن چیره شو[۲].
منابع
پانویس
- ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمؤمنین ج۱۴، ص۱۸۳ ـ ۱۸۴.
- ↑ دینپرور، سید حسین، دانشنامه نهج البلاغه ج۲، ص۸۰۱.