وراثت اصطفائی مقامات الهی عنوان مقالهای است که با زبان فارسی به بررسی حجیت اهل بیت(ع) میپردازد. این مقالهٔ ۳۷ صفحهای به قلم محمد سند نگاشته شده و به کوشش محمد فرید انصاری به فارسی ترجمه شده است. و در فصلنامه امامت پژوهی (شماره ۲، تابستان ۱۳۹۰) منتشر گشته است[۱]
چکیده مقاله
نویسنده در ابتدای چکیده مقاله مینویسند: «یکی از دلایل عمده حجیت اهل بیت(ع) و ولایت آنان بر دین و امت، ارث بردن ایشان از پیامبر(ص) است؛ به طوری که اصل وراثتِ مقامات و مناصب الهی پیامبر(ص)، این ولایت را برای اهل بیت(ع) اثبات می کند. در آیه شریفه ﴿ النَّبِيُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنفُسِهِمْ وَأَزْوَاجُهُ أُمَّهَاتُهُمْ وَأُوْلُوا الأَرْحَامِ بَعْضُهُمْ أَوْلَى بِبَعْضٍ فِي كِتَابِ اللَّهِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُهَاجِرِينَ إِلاَّ أَن تَفْعَلُوا إِلَى أَوْلِيَائِكُم مَّعْرُوفًا كَانَ ذَلِكَ فِي الْكِتَابِ مَسْطُورًا﴾[۲]، خداوند متعال ضمن اشاره به ولایت عامه پیامبر(ص) بر امت، این نکته را بیان می دارد که اولوا الارحام از اهل بیتپیامبر(ص) در دستیابی به این مقام و منصب ولایت بر امت نسبت به مؤمنین خواه از مهاجرین و خواه از انصار اولویت دارند. نکته ای که باید به آن توجه نمود این است که اهل بیت(ع) غیر از مقام نبوت و رسالت وارث همه مقامات الهی، غیبی، اعطایی و لدنی پیامبر(ص) هستند و این مسئله، منافاتی با وراثت اموال که از مفهوم لفظ وراثت برداشت میشود ندارد. در مصادیق آن چه که انبیا به ارث می گذارند بین اهل سنت و امامیه اختلاف زیادی وجود دارد؛ چنان که برخی آن را فقط در علم و نبوت خلاصه کرده اند و برخی نیز میراث پیامبران را همانند میراث سایر مردم یعنی هر آن چه که از مورّث به وارث منتقل می شود اعم از اموال و حقوق قابل انتقال پنداشتهاند. اما قول صحیح آن است که ارث را شامل تمامی موارد فوق بدانیم؛ طوری که هم مقامات معنوی را دربرگیرد مثل علم و نبوت هم شئون مالی را و هیچ دلیلی که ارث را مخصوص یکی از این دو دسته بدانیم وجود ندارد. در این نوشتار، ابتدا اقوال فریقین را در این باب ذکر میکنیم و سپس با استفاده از آیات قرآن، نظریه امامیه را در مسأله وراثت انبیا به اثبات می رسانیم»[۱].
فهرست مقاله
مقدمه؛
دیدگاه علمای اهل سنت در مسأله وراثت نبوی؛
آلوسی؛
فخر رازی؛
قرطبی؛
ابن جوزی؛
دیدگاه علمای امامیه درباره مسأله وراثت نبوی؛
شیخ مفید؛
سید مرتضی؛
شیخ طوسی؛
تحلیل نظر علمای اهل سنت؛
ادله قرآنی وراثت اصطفائیه؛
مقصود از کتاب؛
مقصود از وراثت؛
مقصود از اصطفا؛
نتیجه؛
شواهدی از اقوال عامه مبنی بر اختصاص وراثت به وراثت اصطفائیه؛
شواهدی از قول مفسرین امامیه مبنی بر اختصاص وراثت به وراثت مالیه؛
رأی مختار در وراثت انبیاء؛
تأمی در شواهد مربوط به دو نظریه در معنای وراثت انبیاء؛
↑ پیامبر بر مؤمنان از خودشان سزاوارتر است و همسران او، مادران ایشانند و خویشاوندان نسبت به یکدیگر در کتاب خداوند از مؤمنان و مهاجران (به ارث) سزاوارترند مگر آنکه بخواهید به وابستگان خود، نیکی ورزید، این (حکم) در کتاب (خداوند) نگاشته است؛ سوره احزاب، آیه: ۶.
