بحث:ابولهب در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۶٬۸۷۵ بایت اضافه‌شده ،  ‏۷ نوامبر ۲۰۲۳
جز (جایگزینی متن - 'خانه پیامبر' به 'خانه پیامبر')
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
خط ۷۸: خط ۷۸:
سید قطب<ref>فی ظلال القرآن، ج۳۰، ص۲۸۱.</ref> با بیان مواردی از [[آزار]] ابولهب بر پیامبر {{عربی|"اشد الناس ایذا"}} از او به عنوان کسی که بیشترین [[آزار]] را به [[پیامبر]] رساند یاد می‌کند. به گفته [[علامه طباطبایی]]<ref>المیزان، ج۲۰، ص۳۸۴.</ref> [[قرآن کریم]] برای [[ابولهب]] از [[کنیه]] استفاده کرده تا طعنه‌ای باشد بر اینکه او را پاره‌ای از [[آتش]] معرفی کند، چرا که وی با تمام وجود بر [[تکذیب]] و [[آزار پیامبر]] به طور افراطی فعال بود و در این کار از هیچ عمل و سخنی دریغ نمی‌کرد. به گفته [[سید محمد شیرازی]] [[سوره]] تبت، گویای [[ناتوانی]] [[دشمنان پیامبر]] در برابر [[قدرت خداوند]] است<ref>شیرازی، تفسیر، ج۵، ص۷۵۰.</ref> و به گفته مصطفوی کاربرد "ید" توسط [[قرآن]] به این جهت است که ابولهب با دست خودش کاری کرد که موجب هلاکتش شد<ref> التحقیق، ج۱، ص۳۷۴.</ref>. به گفته [[سید جعفر مرتضی]] در [[تفسیر]] [[سوره کوثر]]، سوره تبت و برخی سور و برخی از [[آیات]]<ref>اول سوره مجادله.</ref> گرچه به ظاهر امری شخصی است، اما در واقع [[حق تعالی]] درصدد بیان یکی از [[احکام کلی]] برای [[مسلمانان]] است.<ref>[[محسن ابراهیمی|ابراهیمی، محسن]]، [[ابولهب - ابراهیمی (مقاله)|مقاله «ابولهب»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]].</ref>
سید قطب<ref>فی ظلال القرآن، ج۳۰، ص۲۸۱.</ref> با بیان مواردی از [[آزار]] ابولهب بر پیامبر {{عربی|"اشد الناس ایذا"}} از او به عنوان کسی که بیشترین [[آزار]] را به [[پیامبر]] رساند یاد می‌کند. به گفته [[علامه طباطبایی]]<ref>المیزان، ج۲۰، ص۳۸۴.</ref> [[قرآن کریم]] برای [[ابولهب]] از [[کنیه]] استفاده کرده تا طعنه‌ای باشد بر اینکه او را پاره‌ای از [[آتش]] معرفی کند، چرا که وی با تمام وجود بر [[تکذیب]] و [[آزار پیامبر]] به طور افراطی فعال بود و در این کار از هیچ عمل و سخنی دریغ نمی‌کرد. به گفته [[سید محمد شیرازی]] [[سوره]] تبت، گویای [[ناتوانی]] [[دشمنان پیامبر]] در برابر [[قدرت خداوند]] است<ref>شیرازی، تفسیر، ج۵، ص۷۵۰.</ref> و به گفته مصطفوی کاربرد "ید" توسط [[قرآن]] به این جهت است که ابولهب با دست خودش کاری کرد که موجب هلاکتش شد<ref> التحقیق، ج۱، ص۳۷۴.</ref>. به گفته [[سید جعفر مرتضی]] در [[تفسیر]] [[سوره کوثر]]، سوره تبت و برخی سور و برخی از [[آیات]]<ref>اول سوره مجادله.</ref> گرچه به ظاهر امری شخصی است، اما در واقع [[حق تعالی]] درصدد بیان یکی از [[احکام کلی]] برای [[مسلمانان]] است.<ref>[[محسن ابراهیمی|ابراهیمی، محسن]]، [[ابولهب - ابراهیمی (مقاله)|مقاله «ابولهب»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]].</ref>


==پانویس==
==مقدمه==
[[ابولهب]]، [[کنیه]] یکی از اعمام [[پیغمبر]] است و نام اصلی او «عبدالعزی» بوده و [[پیغمبر اکرم]] این نام را که در [[بت‌پرستی]] صراحت داشته مبغوض می‌داشته است.
 
ابولهب وزوجه‌اش، با پیغمبر سخت [[دشمنی]] می‌ورزیدند و سورة {{متن قرآن|تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ}}<ref>«توش و توان ابو لهب تباه و او نابود باد» سوره مسد، آیه ۱.</ref> درباره وی و زوجه‌اش نازل گردیده است.
 
«[[بیضاوی]]» در [[تفسیر]] خود می‌نویسد که زوجه [[ابی‌لهب]] در راه پیغمبر خس و خاشاک می‌ریخت و از این جهت، [[کیفر]] او در [[قیامت]] هیزم کشی خواهد بود.
 
علت [[عداوت]] شدید [[ابی لهب]] را، محققین جدید ناشی از این می‌دانند که [[زن ابولهب]] «[[ام جمیل]]» [[خواهر]] [[ابوسفیان]] بوده و چون ابوسفیان در آن [[زمان]] [[ریاست]] [[قریش]] را داشت و تثبیت [[مقام]] [[حضرت محمد]] ریاست او را به مخاطره میانداخت، تمام خانوادۀ ابوسفیان طبعا می‌بایست کمر به [[خصومت]] پیغمبر ببندند و از نشر [[تبلیغات]] وی تا سر حد امکان ممانعت کنند.
 
راجع به [[شان نزول]] [[سوره مسد]] قول معروف این است که پیغمبر پس از [[نزول آیه]] {{متن قرآن|وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ}}<ref>«و نزدیک‌ترین خویشاوندانت را بیم ده!» سوره شعراء، آیه ۲۱۴.</ref> [[خویشاوندان]] خود را در پای [[کوه صفا]] جمع کرد و خود برفراز [[کوه]] رفت و فرمود اگر به شما بگویم که از پشت این کوه سپاهی گران به [[جنگ]] شما می‌آید آیا مرا [[باور]] خواهید داشت؟» همه گفتند البته باور خواهیم کرد. پیغمبر فرمود: «من به شما [[اعلان]] خطر می‌کنم و بدانید که عذابی سخت در [[انتظار]] [[کافران]] است».
 
بدین ترتیب پیغمبر اکرم[[رسالت]] خود را برایشان آشکار ساخت، ابولهب گفت {{عربی|تَبّاً لَكَ}} «آیا ما را برای شنیدن چنین سخن جمع کرده بودی؟» پس [[سوره]] (مسد) در جواب سخن ابی لهب نازل شد.
[[ترجمه]] تحت اللفظی سوره چنین است: «دو دست ابی لهب بریده و ابولهب دست‌خوش هلاک باد. [[مال]] او و [[کردار]] وی هیچکدام به حالش سودمند نگردید. بزودی در [[آتش]] زبانه‌دار آویخته خواهد شد، با زنش که هیزم‌کش است و ریسمانی از مسد «لیفه خرما» در گردن دارد».
 
محققین جدید معتقدند که [[سوره]] «مسد» پس از درگذشتن [[ابی لهب]] نازل شده، چه در این سوره عبارت {{متن قرآن|مَا أَغْنَى}} به صیغۀ ماضی مندرج است و [[قرآن مجید]] همه جا فعال ما اغنی را نسبت به گذشته استعمال می‌کند و برای [[آینده]] فعل {{متن قرآن|مَا يُغْنِي}} به کار می‌برد به علاوه د در [[آیه]] سوم {{متن قرآن|سَيَصْلَى}} به صیغه مستقبل قریب، استعمال گردیده که مشعر بر نزدیکی وقوع [[کیفر]] اوست و به کار رفتن این [[سیاق]] برای زمانی که [[ابولهب]] تازه مرده باشد مناسب‌تر می‌نماید. بعضی معتقدند که ابی لهب [[کنیه]]، عبدالعزی نبوده و این عنوان را قرآن مجید به کنایه به او داده است و این عنوان بر اشتعال [[آتش]] [[عداوت]] او نسبت به [[پیغمبر]] دلالت دارد. در مفردات راغب از قول بعضی از [[مفسرین]] نقل شده که ذکر ابولهب به عنوان یاد کردن کنیه وی نیست، بلکه اشاره به آن است که او مستحق واهل آتش است و این بدان ماند که مسبب [[جنگ]] را ابوالحرب واخوالحرب می‌نامند.
 
باری [[سوره مسد]] چون با [[نفرین]] آغاز می‌شود به نظر بعضی، از جهت [[فصاحت]] [[فروتر]] آمده است.
آیه {{متن قرآن|يَا أَرْضُ ابْلَعِي}}<ref>«ای زمین آبت را فرو خور» سوره هود، آیه ۴۴.</ref> آیه ۴۶ از [[سوره هود]] است که در آن چند [[صنعت]] لفظی و [[معنوی]] جمع شده است و ارباب [[بدیع]]، این آیه را به عنوان نمونه‌ای از صنعت [[ابداع]] مثال می‌آورند).
 
باری ابی لهب کمی بعد از واقعه «[[بدر]]» در گذشته و خبر [[غزوه بدر]] را در حال [[بیماری]] شنیده است. بعضی [[وفات]] او را به [[سال هشتم هجری]] ضبط کرده‌اند لکن این [[روایت]] [[ضعیف]] است، چه پس از [[واقعه بدر]] تا سال هشتم هجری هیچ اثری از او در [[تاریخ]] موجود نیست.
 
ابولهب دو پسر داشت یکی «[[عتبه]]» و دیگری «معتب» هر دو در سال هشتم هجری [[اسلام]] آوردند و حضرت [[رسول اسلام]] ایشان را قبول فرمود.
 
بنابر روایتی، یکی از [[دختران]] [[پیغمبر]] در حباله [[نکاح]] [[عتبة بن ابی لهب]] بوده و [[عتبه]] او را [[طلاق]] گفته. عتبه پس از [[بعثت]] پیغمبر از اسلام سرباز زده و در اثنای سفری او را درندهای دریده است. این [[روایت]] با داستان [[اسلام آوردن]] وی در [[سال هشتم هجری]] مباینت دارد و شاید [[ابولهب]] فرزند دیگری داشته و داستان دچار شدن به چنگال درنده مربوط به او باشد.<ref>[[محمد خزائلی|خزائلی، محمد]]، [[اعلام قرآن (کتاب)|اعلام قرآن]]، ص 90-92.</ref>
 
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010214.jpg|22px]] [[محمد خزائلی|خزائلی، محمد]]، [[اعلام قرآن (کتاب)|'''اعلام قرآن''']]
{{پایان منابع}}
۱۱۵٬۳۵۵

ویرایش