←معناشناسی
(صفحهای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = بداء در لغت - بداء در قرآن - بداء در حدیث - بداء در کلام اسلامی - بداء در معارف و سیره علوی - بداء در معارف مهدویت| پرسش مرتبط = }} ==معناشناسی== ===بدا در لغت=== بدا، اسم مصدر از فعل ب...» ایجاد کرد) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
# ظاهر شدن پس از پنهان بودن، گفته میشود: [[دیوار]][[ شهر]] نمایان شد یعنی ظاهر گشت. | # ظاهر شدن پس از پنهان بودن، گفته میشود: [[دیوار]][[ شهر]] نمایان شد یعنی ظاهر گشت. | ||
# پیدایش [[رأی]] جدید و درست دانستن چیزی که بعد از ندانستن آن دانسته شد. گفته میشود: در این امر برایم [[بداء]] حاصل شد، یعنی نظر دیگری برایم آشکار شد. <ref>نگاه کنید به: ابن فارس: معجم مقاييس اللغة ۲۱۲٫۱، والفيومى: المصباح المنير ۴٠٫١ وابن منظور لسان العرب ۶۵٫١۴، والزبيدي تاج العروس ١۵۴٫٣٧، والمعجم الوسيط ۴۵٫١، و د. ناصر الفقاري: أصول مذهب الشيعة ۹۳٨٫٢.</ref>. | # پیدایش [[رأی]] جدید و درست دانستن چیزی که بعد از ندانستن آن دانسته شد. گفته میشود: در این امر برایم [[بداء]] حاصل شد، یعنی نظر دیگری برایم آشکار شد. <ref>نگاه کنید به: ابن فارس: معجم مقاييس اللغة ۲۱۲٫۱، والفيومى: المصباح المنير ۴٠٫١ وابن منظور لسان العرب ۶۵٫١۴، والزبيدي تاج العروس ١۵۴٫٣٧، والمعجم الوسيط ۴۵٫١، و د. ناصر الفقاري: أصول مذهب الشيعة ۹۳٨٫٢.</ref>. | ||
هر دو معنا در [[قرآن کریم]] آمده است. از معنای اول، این [[آیه]]: {{متن قرآن|وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ}}<ref>سورة البقرة، الآية ۲۸۴.</ref> و آیه: {{متن قرآن|وَبَدَا لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مَا لَمْ يَكُونُوا يَحْتَسِبُونَ}}<ref>سورة الزمر، الآية ۴۷.</ref>. یعنی از سوی [[خداوند]] [[عذاب]] و مجازاتی برایشان آشکار شد که در [[ذهن]] و محاسبهشان نبود. <ref>نگاه کنید به: تفسير ابن كثير: ١٠۴٫٧.</ref> و از معنای دوم، این آیه: {{متن قرآن|ثُمَّ بَدَا لَهُمْ مِنْ بَعْدِ مَا رَأَوُا الْآيَاتِ لَيَسْجُنُنَّهُ حَتَّى حِينٍ}}<ref>سورة يوسف، الآية ۳۵.</ref>. | هر دو معنا در [[قرآن کریم]] آمده است. از معنای اول، این [[آیه]]: {{متن قرآن|وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ}}<ref>سورة البقرة، الآية ۲۸۴.</ref> و آیه: {{متن قرآن|وَبَدَا لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مَا لَمْ يَكُونُوا يَحْتَسِبُونَ}}<ref>سورة الزمر، الآية ۴۷.</ref>. یعنی از سوی [[خداوند]] [[عذاب]] و مجازاتی برایشان آشکار شد که در [[ذهن]] و محاسبهشان نبود. <ref>نگاه کنید به: تفسير ابن كثير: ١٠۴٫٧.</ref> و از معنای دوم، این آیه: {{متن قرآن|ثُمَّ بَدَا لَهُمْ مِنْ بَعْدِ مَا رَأَوُا الْآيَاتِ لَيَسْجُنُنَّهُ حَتَّى حِينٍ}}<ref>سورة يوسف، الآية ۳۵.</ref>.<ref>أحمد قوشي عبد الرحيم، مقالة «البداء»، موسوعة العقيدة الإسلامية، ص 205.</ref>. | ||
===[[بداء]] در اصطلاح=== | ===[[بداء]] در اصطلاح=== | ||
| خط ۱۶: | خط ۱۶: | ||
از این منظر، آنها [[بداء]] را به عنوان [[آشکار کردن]] امری از سوی [[خداوند متعال]] که در لوحهای محو و اثبات ثبت میشود تعریف کردهاند، و چه بسا برخی از [[فرشتگان مقرب]] یا یکی از [[پیامبران]] و [[رسولان]] از آن [[آگاه]] شوند، پس [[فرشته]] به [[پیامبر]] و پیامبر به امتش خبر دهد، سپس خلاف آن واقع شود؛ زیرا [[خداوند متعال]] آن را محو کرده و در خارج چیز دیگری را ایجاد نموده است. <ref>[[کاشف الغطاء]]: أصل الشيعة وأصولها ص٣١٣ - ٣١۴</ref>. | از این منظر، آنها [[بداء]] را به عنوان [[آشکار کردن]] امری از سوی [[خداوند متعال]] که در لوحهای محو و اثبات ثبت میشود تعریف کردهاند، و چه بسا برخی از [[فرشتگان مقرب]] یا یکی از [[پیامبران]] و [[رسولان]] از آن [[آگاه]] شوند، پس [[فرشته]] به [[پیامبر]] و پیامبر به امتش خبر دهد، سپس خلاف آن واقع شود؛ زیرا [[خداوند متعال]] آن را محو کرده و در خارج چیز دیگری را ایجاد نموده است. <ref>[[کاشف الغطاء]]: أصل الشيعة وأصولها ص٣١٣ - ٣١۴</ref>. | ||
مهم است اشاره کنیم که تفاوت بزرگ و تمایز آشکاری میان [[نسخ]] و [[بداء]] وجود دارد، و همانطور که [[ابن حزم]] رحمه [[الله]] گفته است: تفاوت بین آنها واضح است؛ زیرا معنای بداء این است که [[خداوند سبحان]] به امری [[فرمان]] دهد در حالی که نمیداند سرانجام آن چه خواهد شد، اما نسخ این است که به امری فرمان دهد در حالی که میداند آن را در [[زمان]] مشخصی [[تغییر]] خواهد داد، و این در [[علم]] و قضای [[قطعی]] او از پیش تعیین شده است. پس چون این دو وجه معانی متفاوت و مختلفی دارند، ضرورتاً باید برای هر یک نامی قرار داد که با آن از آن تعبیر شود و غیر از نام دیگری باشد تا [[فهم]] حاصل شود و [[حقیقت]] آشکار گردد، پس بداء از [[صفات ]]خداوند متعال نیست.<ref>ابن حزم: الإحكام ۴۴۶٫۴، وانظر أيضا في الفرق بين البداء والنسخ: الشيرازي: التبصرة ٢۵٣٫١، والأمدى: الإحكام ۱۲۲٫۳</ref>. | مهم است اشاره کنیم که تفاوت بزرگ و تمایز آشکاری میان [[نسخ]] و [[بداء]] وجود دارد، و همانطور که [[ابن حزم]] رحمه [[الله]] گفته است: تفاوت بین آنها واضح است؛ زیرا معنای بداء این است که [[خداوند سبحان]] به امری [[فرمان]] دهد در حالی که نمیداند سرانجام آن چه خواهد شد، اما نسخ این است که به امری فرمان دهد در حالی که میداند آن را در [[زمان]] مشخصی [[تغییر]] خواهد داد، و این در [[علم]] و قضای [[قطعی]] او از پیش تعیین شده است. پس چون این دو وجه معانی متفاوت و مختلفی دارند، ضرورتاً باید برای هر یک نامی قرار داد که با آن از آن تعبیر شود و غیر از نام دیگری باشد تا [[فهم]] حاصل شود و [[حقیقت]] آشکار گردد، پس بداء از [[صفات ]]خداوند متعال نیست.<ref>ابن حزم: الإحكام ۴۴۶٫۴، وانظر أيضا في الفرق بين البداء والنسخ: الشيرازي: التبصرة ٢۵٣٫١، والأمدى: الإحكام ۱۲۲٫۳</ref>.<ref>أحمد قوشي عبد الرحيم، مقالة «البداء»، موسوعة العقيدة الإسلامية، ص 205.</ref>. | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||