سوره حمد: تفاوت میان نسخه‌ها

برای برخی بیماری‌ها و دردهای خاص نیز به استفاده و [[شفا]] جویی از سوره حمد سفارش شده است، مثل: درد چشم، رفع مسمومیت، دفع [[چشم زخم]] و ایجاد [[برکت]].<ref>سخاوی، علی بن محمد، جمال القراء و کمال الاقراء، جلد۱، صفحه (۲۱۱-۲۱۵)؛ فیروز آبادی، محمد بن یعقوب، بصائرذوی التمییزفی لطائف الکتاب العزیز، جلد۱، صفحه (۱۳۱-۱۳۲)؛ حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه(آل البیت)، جلد۶، صفحه (۲۳۱-۲۳۳)؛ ابن بابویه، محمد بن علی، ثواب الاعمال، صفحه ۱۰۴؛ طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القران، جلد۱، صفحه (۴۸-۴۹)؛ نوری، حسین بن محمد تقی، مستدرک الوسائل ومستنبط المسائل، جلد۴، صفحه (۳۲۱-۳۲۸)و۲۹۸.</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ص:۳۵۸۵.</ref>

نام‌های دیگر سوره حمد عبارتند از:

#'''اساس:''' در سوره حمد از مفاهیمی محوری و جامع همچون [[توحید]] یعنی اساس و پایه [[دین]] سخن به میان آمده است؛ به همین دلیل، آن را «اساس» نیز نامیده‌اند.

#'''[[تعلیم]] مسأله:''' چون [[آداب]] درخواست و سؤال از خدای متعالی و نحوه [[مناجات با خدا]] در این [[سوره]] بیان شده است، به آن «[[تعلیم]] مسأله» گفته‌اند.

#'''ثناء:''' چون در این سوره، [[قاری]] و [[نمازگزار]] با [[تلاوت آیات]]: {{متن قرآن|الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ}}<ref>«سپاس، خداوند، پروردگار جهانیان را» سوره فاتحه، آیه ۲.</ref>، {{متن قرآن|الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}}<ref>«به نام خداوند بخشنده بخشاینده» سوره فاتحه، آیه ۱.</ref>، {{متن قرآن|مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ}}<ref>«مالک روز پاداش و کیفر» سوره فاتحه، آیه ۴.</ref>[[زبان]] به ثناگویی و [[سپاسگزاری]] از [[خداوند]] و بیان اوصاف او می‌گشاید، به آن «سوره ثناء» گفته‌اند.

#'''حمد قصری؛''' چون سوره «حمد» در میان سور حامدات، کوتاه‌ترین سوره است، «حمد قصری» نامیده شده است.

#'''[[دعا]]:''' آن را «دعا» نامیده‌اند؛ چون [[هدایت]] به [[صراط مستقیم]] در قالب [[آیه]] دعایی {{متن قرآن|اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ}}<ref>«راه راست را به ما بنمای» سوره فاتحه، آیه ۶.</ref> از [[خدا]] درخواست شده است.

#'''راقیه:''' «راقیه» اسم فاعل از ماده «رقی» و به معنای افسون کردن است. برخی گفته‌اند «راقیه» و «[[رقیه]]» به معنای [[تعویذ]] کننده و [[پناه]] دهنده است. [[قرائت]]سوره حمد باعث تعویذ و پناه جستن به [[ذات خداوند]] [[قادر]]، از [[شرور]] و آفات و... است؛ به همین مناسبت، سوره حمد را «سوره راقیه» گفته‌اند.

#'''سبع المثانی:''' این سوره از هفت آیه تشکیل یافته و سبع به معنای هفت است. [[مثانی]] جمع مثنا و به معنای دوتاها است. سوره حمد در هر [[نماز واجب]] و [[مستحب]] دو بار خوانده می‌شود یا به روایتی دو بار نازل شده است (یک بار در [[مکه]] و یک بار در [[مدینه]]). این سوره بر دو بخش است: یک بخش حمد [[الهی]] از طرف [[عبد]] و بخش دوم [[بخشش]] از [[خداوند]] بر [[بندگان]]. گاهی به کل [[قرآن]] نیز سبع‌المثانی می‌گویند.

#'''شافی و [[شفاء]]؛''' این نامگذاری برگرفته از [[حدیث]] [[پیامبر اکرم]]{{صل}} است که می‌فرماید: «سوره حمد درمان هر دردی است».

#'''[[شکر]]:'''[[پیام]] اصلی نخستین [[آیه]] {{متن قرآن|الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ}}<ref>«سپاس، خداوند، پروردگار جهانیان را» سوره فاتحه، آیه ۲.</ref>[[حمد]] و [[سپاس]] خداوند است. هر نوع سپاس از هر کسی صادر شود، از آنِ [[پروردگار]] جهانیان است و به او برمی‌گردد و جز او کسی [[شایسته]] حمد و ثنا نیست؛ از این رو، به سوره حمد «سوره[[شکر]]» نیز گفته‌اند.

##اولین سوره‌ای است که در [[لوح محفوظ]] ثبت شده است.

##واژه «[[حمد]]» آغازگر هر [[کلام]] و [[کتابی]] است.

#'''کنز:''' [[حضرت رسول]]{{صل}} می‌فرماید: «سوره حمد در گنجینه‌های [[عرش الهی]] باارزش‌ترین است»؛ لذا آن را «کنز» نیز گفته‌اند.

#'''لازمه:''' درباره نامگذاری سوره حمد به [[سوره]] لازمه، دلیلی بیان نشده است. گویا به دلیل الزامی و [[واجب]] بودن [[تلاوت]] این سوره در همه نمازهای واجب و [[مستحب]]، به آن «لازمه» گفته‌اند.

#'''[[نور]]:''' سوره حمد، روشنایی‌بخش [[دل‌ها]] و چراغ فروزان راه‌ها و نمایانگر [[راه راست]] و [[صراط مستقیم]] برای [[انسان‌ها]] است؛ از این رو، به «[[سوره نور]]» نیز [[شهرت]] یافته است.

#'''وافیه:''' از آنجا که سوره حمد شامل همه [[معارف قرآن]] است و سخن [[خداوند]] با [[بنده]] و مناجات بنده با خدا در آن آمده است، به آن «وافیه» نیز می‌گویند.

==منابع==

# [[پرونده: 9030760879.jpg|22px]] [[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)|'''فرهنگ‌نامه علوم قرآنی''']]