بکر بن ابی‌بکر حضرمی

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت

آشنایی اجمالی

بکر بن ابی بکر عبدالله بن محمد حضرمی کوفی، از راویان شهر کوفه بوده[۱] و به جهت انتسابش به حضرموت یمن، ملقب به حضرمی شده است[۲]. برادر وی بکار بن ابی بکر حضرمی کوفی[۳] نیز در شمار اصحاب امام صادق(ع) ذکر شده است[۴]. وی از اصحاب امام صادق(ع) به شمار می‌رود[۵] و محضر آن حضرت را درک کرده[۶] و از ایشان به صورت بی‌واسطه[۷] و باواسطه[۸] روایت کرده است. بکر بن ابی بکر افزون بر ایشان، از محدثانی همچون سلیمان بن خالد[۹] و زرارة بن اعین[۱۰] حدیث آموخته و روایت کرده است. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان علی بن الحکم و سیف بن عمیره[۱۱] می‌باشند. بر اساس قرائن و دیدگاه رجالیان، وی در طبقه پنجم راویان جای می‌گیرد[۱۲].

نام بکر بن ابی بکر در کتب رجالی قدما بدون جرح و تعدیل خاصی ذکر شده و تنها به حضور وی در میان اصحاب بسنده شده است؛ لذا در شمار راویان مهمل قرار می‌گیرد[۱۳]؛ با این حال، به دلیل قرار گرفتن وی در اسناد روایات تفسیر القمی[۱۴]، گروهی از بزرگان همچون شیخ حر عاملی[۱۵]، میرزای نوری[۱۶]، علامه مامقانی[۱۷]، علامه شوشتری[۱۸] و آیت الله خویی[۱۹] بر وثاقت وی تأکید کرده‌اند. از مضامین روایات وی به‌روشنی فهمیده می‌شود که او فردی امامی و دارای عقیده‌ای درست بوده است. طبق روایتی که وی نقل می‌کند، گویا پدرش مدتی در زندان ابوجعفر گرفتار بوده و امام صادق(ع) برای آزادی وی دعا فرموده‌اند و پس از چند روز به برکت دعای آن حضرت رهایی یافته است[۲۰]. همچنین وی روایتی طولانی درباره تجسم ارواح ناصبیان در وادی برهوت نقل کرده که دلالت بر جایگاه و تسلط علمی و معنوی امام صادق(ع) دارد[۲۱].[۲۲]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. ر.ک: رجال الطوسی، ص۱۷۰، ش۱۹۸۸.
  2. سمعانی: الحضرمی: بفتح الحاء المهملة و سکون الضاد المنقوطة و فتح الراء، هذه النسبة إلی حضرموت و هی من بلاد الیمن من أقصاها. سمعانی، الأنساب، ج۴، ص۱۷۹، ش۱۱۶۷.
  3. ر.ک: مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۲، ص۴۶، ش۲۱۹۲؛ قاموس الرجال، ج۲، ص۳۶۱، ش۱۱۷۰؛ معجم رجال الحدیث، ج۴، ص۲۴۶، ش۱۸۳۵.
  4. ر.ک: رجال الطوسی، ص۱۷۱، ش۱۹۹۸.
  5. ر.ک: رجال الطوسی، ص۱۷۰، ش۱۹۸۸؛ رجال الطوسی، ص۱۷۳، ش۲۰۴۰؛ الکافی، ج۴، ص۱۱۸، ح۶.
  6. عدة من أصحابنا، عن أحمد بن محمد، عن علی بن الحکم، عن سیف بن عمیرة، عن بکر بن أبی بکر الحضرمی.... الکافی، ج۴، ص۱۱۸، ح۶.
  7. «... عن سیف بن عمیرة عن بکر بن أبی بکر الحضرمی قال: سألت أبا عبدالله(ع)...» الاستبصار، ج۱، ص۸۰، ح۲۴۹.
  8. «... عن سیف بن عمیرة، عن بکر بن أبی بکر، عن زرارة بن أعین، عن أبی عبدالله(ع) قال:...» الکافی، ج۲، ص۵۰۰، ح۴.
  9. تفسیر القمی، ج۲، ص۳۵۶.
  10. الکافی، ج۲، ص۵۰۰، ح۴.
  11. ر.ک: تفسیر القمی، ج۲، ص۳۵۶؛ الکافی، ج۲، ص۵۰۰، ح۴.
  12. ر.ک: طبقات رجال الکافی، ص۸۰.
  13. ر.ک: رجال الطوسی، ص۱۷۰، ش۱۹۸۸.
  14. «... عن سیف بن عمیرة، عن بکر بن أبی بکر الحضرمی قال: سأله أبی یعنی أبا عبدالله(ع) و أنا أسمع...» الکافی، ج۴، ص۱۱۹، ح۶.
  15. ر.ک: وسائل الشیعه، ج۳۰، ص۳۰۲.
  16. ر.ک: خاتمة مستدرک الوسائل، ج۴، ص۳۳.
  17. ر.ک: تنقیح المقال، ج۵، ص۸۴.
  18. علامه شوشتری در ترجمه ابراهیم بن هاشم پس از نقل دلایل وثاقت وی از علامه مامقانی نوشته است: و لفق المصنف فی توثیقه امورا، أحسنها قول ابنه فی أول تفسیره المعروف و نحن ذاکرون و مخبرون بما انتهی إلینا، و رواه مشایخنا و ثقاتنا عن الذین فرض الله طاعتهم. قاموس الرجال، ج۱، ص۳۳۷.
  19. ر.ک: معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۴۹.
  20. کشف الغمه، ج۲، ص۴۲۳.
  21. دلائل الامامه، ص۲۷۱ - ۲۷۲، ح۲۰۵/ ۴۱.
  22. ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۴، ص۵۶۴-۵۷۰.