خطبه ۱۸۵ نهج البلاغه
مقدمه
این خطبه که یکی از جامعترین خطبههای نهج البلاغه است و بیشتر از معارف الهیه سخن میگوید در واقع از شش بخش تشکیل یافته است:
- در بخش اوّل از حمد و ستایش الهی و ذکر اسما و صفات او با تعبیرات بسیار دقیق و حسابشده، سخن به میان آمده است.
- در بخش دوم از رسالت پیامبر اکرم(ص) و مأموریت ویژه و برنامههای عملی او سخن میگوید.
- در بخش سوم انگشت روی آفرینش بعضی از جانداران، به عنوان نمونه زندهای از نشانههای علم و قدرت پروردگار گذارده و به خصوص درباره مورچگان و آفرینش آسمان و زمین و خورشید و ماه، بحث میکند.
- در بخش چهارم به نتیجهگیری از آنچه گفته شد میپردازد و عظمت آفریدگار را در پشت این صحنههای شگفتانگیز نشان میدهد و به آنهایی که این آیات عظمت حق را میبینند و راه انکار را میپویند هشدار میدهد.
- در بخش پنجم بار دیگر به آفرینش موجود اعجابانگیز دیگری به نام ملخ و دقایق خلقت او میپردازد.
- و سرانجام در بخش ششم باز به نتیجهگیری جامعی پرداخته و خطبه را با یک بحث کلی درباره نظام آفرینش و عظمت آفریدگار و خضوع همه موجودات در برابر ذات پاک او به پایان میرساند[۱].