آشنایی اجمالی

وی از بنی‌سلمه[۱] و خزرجی[۲] است. بنا بر مشهور که صحیح می‌نماید، نام پدرش بِشر است، ولی به «بَشیر»، «بُشیر» و «بُسر» تصحیف شده است[۳]. ابن حبان پدر وی را تابعی می‌داند[۴]، بنابراین، باید رافع را نیز تابعی دانست. ظاهر کلام احمد بن حنبل[۵] نیز تابعی بودن رافع است. مستند کسانی که وی را صحابی پنداشته‌اند روایت مضطربی است که ابن عبدالبر[۶] آن را درباره آغاز قیامت و نحوه ورود مردم به محشر نقل کرده است[۷]. اما بر پایه سندی که ابن ابی‌حاتم[۸] ارائه کرده است، رافع از پدرش نقل می‌کند و این بیانگر مرسل بودن روایت و تأییدی بر تابعی بودن رافع است. این روایت با اندک تفاوتی از امام باقر(ع) از رافع بن بشر در منابع سنی نقل شده است[۹].

ابن حجر[۱۰] در بخش چهارم الاصابه (توهمات) از دگرگونی نام «بشر بن رافع» به «رافع بن بشر» خبر داده و از ابن شاهین (م ۳۸۵) نقل کرده که علی بن ثابت این تصحیف به قلب را انجام داده است. گویا سبب تصحیف، براساس سند ابن ابی‌حاتم[۱۱]: «بشیر بن رافع عن رافع بن بشر عن ابیه، یکی بودن نام فرزند رافع با پدر رافع است.[۱۲]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. ابن اثیر، اسدالغابه، ج۱، ص۳۹۷.
  2. ابن ماکولا، الإکمال، ج۴، ص۳۳۴.
  3. ر.ک: ابن اثیر، اسدالغابه، ج۱، ص۳۹۷؛ ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۴۳۹.
  4. بنگرید: ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۴۳۹.
  5. احمد بن حنبل، مسند، ج۳، ص۴۴۳.
  6. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۵۹.
  7. ر.ک: حاکم نیشابوری، المستدرک، ج۳، ص۵۲۸ و ج۴، ص۴۵۸.
  8. ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۴۸۰.
  9. احمد بن حنبل، مسند، ج۳، ص۴۴۳؛ ابن حبان، صحیح ابن حبان، ج۱۵، ص۲۵۴؛ ابن ابی‌عاصم، الآحاد والمثانی، ج۳، ص۹۶.
  10. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۳۰.
  11. ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۴۸۰.
  12. ابوالقاسمی، عظیم، مقاله «رافع بن بشر سلمی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۹۵.