بابل در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

{{متن قرآن|... مَا أُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوتَ وَمَارُوتَ...}}<ref>«... و نیز آنچه را بر دو فرشته هاروت و ماروت در (سرزمین) بابل فرو فرستاده شده بود.».. سوره بقره، آیه ۱۰۲.</ref>

در المنجد آمده است: «بابل:شهری است قدیمی در [[بین النهرین]]»<ref>لویس معروف، المنجد، مترجم: محمد بندر ریگی، ج۱.</ref>. با این تعریف ناگزیر هستیم ابتدا بین النهرین را بشناسیم: «نام بین النهرین ظاهراً به منطقه‌ای بین دو رود دجله و [[فرات]] اطلاق می‌شود، ولی مفهوم [[واقعی]] آن، قلمرو و سرزمین‌هایی هستند که حول وحوش این دو رود به [[ترقی]] و [[شکوفایی]] و [[ثروت]] و [[تمدن]] دست یافته و از لحاظ [[فرهنگی]] دارای درهم آمیختگی‌های اساسی بودند. بیشتر ترقی و رونق بین النهرین در مناطق جنوبی آن و در دره‌های پایین رودخانه حادث شده بود تا در مناطق کوهستانی که محل سرچشمه گرفتن دو رود هستند بین النهرین امروز اکثر قسمت‌های [[عراق]] و شمال شرقی [[سوریه]] و بخشی از جنوب شرقی [[ترکیه]] را در بر می‌گردد»<ref>جولین رید، بین النهرین، مترجم: آذر بصیر، ص۱۶.</ref> حال که با محدوده بین النهرین آشنا شدیم شکی برایمان باقی نمی‌ماند که بابل در حول و حوش رافدین یعنی دو رود دجله و فرات بوده است. «بنا بر نوشته اکثر مورخین و محققین، اهالی بابل در سال ۲۱۰۰ ق. م، [[تمدنی]] [[برتر]] و مذهبی بهتر از [[مصریان]] داشتند آنها در اکد و کلده و آشور به ویژه در بابل برای خود مکانی دست و پا نمودند»<ref>عبدالعظیم رضایی، تاریخ ادیان جهان، ج۱.</ref>.

«هیرودوتس(هرودوت) [[مورخ]] مشهور می‌نویسد: [[شهر]] بابل بر همواره وسیع مربع الشکلی بنا شده است که طول هر یک از اطراف آن ۱۲۰ فرسخ و محیطش ۴۸۰ فرسخ (گویا میل) بوده و این مسافت را خلیج عمیقی که همواره از آب مملو می‌باشد احاطه نموده و بعد از خلیج دیواری برای این شهر بنا شده است که ۳۳۵ قدم ارتفاع و یکصد قدم قطر و صاحب ۲۵۰ [[برج]] و یکصد عدد دروازه برنجین می‌باشد و اغلب این حصار از آج بنا گشته است [[رود فرات]] این [[شهر]] را به دو قسمت منقسم می‌نماید و بر طرفین رود حصاری برای جلوگیری از [[دشمنان]] تأسیس یافته که آن را نیز درهای برنجین می‌باشد که به نهر پایین می‌رود از جمله بناهای معظم این شهر [[قصر]] [[سلاطین]] است که بر محل مدوری بناشده و حصار محکمی آن را احاطه نموده است و هیکل «بیل» نیز از جمله عمارات عظیمه این شهر است».

مطالب فوق را برخی از پژوهشگران در پرتوی از [[قرآن]]<ref>آیت‌الله سید محمد طالقانی، پرتوی از قرآن، ج۱، ص۲۵۱.</ref>، به نقل از قاموس [[کتاب مقدس]] ترجمه و تألیف مستر هاکس آورده است. در ترجمه [[مجمع البیان]] فی [[تفسیر القرآن]] آمده است «در «[[بابل]]» سه قول است:

[[ابن مسعود]] می‌گوید:منظور بابل [[عراق]] است زیرا که [[اختلاف]] زبان‌ها در آن اتفاق افتاد و درباره آن گفته شد {{عربی|تبلبلت الالسن بها}} یعنی زبان‌ها در آن شهر مختلف گردید. [[سدی]] می‌گوید: مراد: بابل دماوند است. برخی گفته‌اند: آن از شهر نصیبین است تا رأس العین<ref>ر.ک: ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۱، ص۲۸۸.</ref>.

[[تفسیر]] «انوار درخشان» خاطر نشان می‌سازد: «بابل» نام بلد بسیار معموری است که نزدیک [[کوفه]] و پایتخت [[پادشاهی]] [[بخت نصر]] بوده و به سبب اینکه [[علم]] و دارای عجمه است غیر منصرف می‌باشد<ref>انوار درخشان، ج۱، ص۲۷۵.</ref>.

در دایره المعارف کتاب مقدس آمده است: «سرزمینی واقع در سواحل رودخانه [[فرات]] در [[سرزمین]] شنعار که به فاصله ۴۰ تا ۵۰ مایلی جنوب [[بغداد]] امروزی و ۳۰۰ میل شمال خلیج [[فارس]] قرار داشته و واژه آن ریشه اکدی و به معنی «دروازه [[خدا]]» است... به واژه بابل ۲۰۰ بار در کتاب مقدس اشاره شده و همانند [[مصر]] در [[تاریخ]] [[یهود]] از نقش مهمی برخوردار است<ref>دایرة المعارف کتاب مقدس، ص۷۶۸.</ref>.

کتاب اطلاعات [[قرآنی]] بابل را این‌گونه توصیف کرده است: «حدود پنج هزار سال قبل در سرزمینی میان رود دجله و فرات [[تمدنی]] [[عظیم]] بود که چیزی از [[تمدن]] قدیم [[مصر]] کم نداشت. قسمتی از این [[سرزمین]] که طولش حدود چهارصد میل بود و عرضش به صد میل می‌رسید، به نام [[کشور]] [[بابل]] نامیده می‌شد. اکنون از آن بناهای [[عظیم]] تنها ویرانه‌هایی به جا مانده است که [[دانشمندان]] و باستان شناسان، آثار بسیاری از آن [[شهرها]] را [[کشف]] کرده‌اند. ده [[شهر]] مهم بابل: ۱-بابل ۲- اکتزیفون ۳- اُرک ۴- أکد ۵-بورسیبا ۶- سلوکیه ۷-کلنه ۸- صفیره ۹ ایوپدلس ۱۰-اور.

[[مورخان]] شهر بابل را در شمار عجائب هفتگانه [[جهان]] جای داده‌اند»<ref>دایرة المعارف کتاب مقدس، ص۷۶۸.</ref>.

در [[دانشنامه]] [[قرآن]] تصریح شده است: بابل، [[شرق]] قدیم بابل در [[بین النهرین]]، در شرق [[فرات]]، فاصله ۸۸ کیلومتری جنوب [[بغداد]] و در شمال حله کنونی در [[عراق]] واقع بوده که چند بار بر اثر [[جنگ]] و [[کشمکش]] ویران گردیده و بازسازی شده است... بابلی‌ها [[ستارگان]] را رصد کرده و فواصل و مدار هر یک از سیارات را مشخص ساخته بودند. بابلی‌ها واضعان حساب و عدد هستند.

از همه آنچه گذشت معلوم می‌شود که بابل شهری باستانی است بر کرانه فرات به فاصله ۱۶۰ کیلومتری جنوب شرقی [[بغداد]].<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۶۴.</ref>