مکه در قرآن: تفاوت میان نسخهها
←نامگذاری مکه
(←منابع) |
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| خط ۷۶: | خط ۷۶: | ||
===نامگذاری [[مکه]]=== | ===نامگذاری [[مکه]]=== | ||
در کتاب [[آثار اسلامی مکه و مدینه (کتاب)|آثار اسلامی مکه و مدینه]] میخوانیم: درباره نامگذاری آن به مکه، اقوال مختلفی نقل شده است: از آن جمله گفتهاند: مکه در اصل ترکیبی از «مک» و «[[رب]]» بوده، مک به معنای «[[بیت]]» است و مکه یعنی بیت [[الرب]] یا [[بیت الله]]. در [[نقلی]] دگر آمده است: بک به عنوان یک پیوند، به معنای واحه و وادی آمده، مثل {{عربی|بعل بك}}که به معنای وادی بعل است بدین ترتیب، بر اساس نامی که بطلمیوس برای مکه گفته است (یعنی «ماکارابا» باید این [[شهر]] را به نام وادی رب بشناسیم. برخی هم «مکرابا» را از کلمه [[عربی]] [[مقرب]] گرفتهاند، اصطلاحی که به احتمال، مربوط به کسانی میباشد که مدعی [[نزدیکی به خدا]] یا [[خدایان]] بودهاند»<ref>ر.ک: آثار اسلامی مکه و مدینه، ص۳۳.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۱۶۰.</ref> | در کتاب [[آثار اسلامی مکه و مدینه (کتاب)|آثار اسلامی مکه و مدینه]] میخوانیم: درباره نامگذاری آن به مکه، اقوال مختلفی نقل شده است: از آن جمله گفتهاند: مکه در اصل ترکیبی از «مک» و «[[رب]]» بوده، مک به معنای «[[بیت]]» است و مکه یعنی بیت [[الرب]] یا [[بیت الله]]. در [[نقلی]] دگر آمده است: بک به عنوان یک پیوند، به معنای واحه و وادی آمده، مثل {{عربی|بعل بك}}که به معنای وادی بعل است بدین ترتیب، بر اساس نامی که بطلمیوس برای مکه گفته است (یعنی «ماکارابا» باید این [[شهر]] را به نام وادی رب بشناسیم. برخی هم «مکرابا» را از کلمه [[عربی]] [[مقرب]] گرفتهاند، اصطلاحی که به احتمال، مربوط به کسانی میباشد که مدعی [[نزدیکی به خدا]] یا [[خدایان]] بودهاند»<ref>ر.ک: آثار اسلامی مکه و مدینه، ص۳۳.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۱۶۰.</ref> | ||
==[[بکه]]== | |||
{{متن قرآن|إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبَارَكًا وَهُدًى لِلْعَالَمِينَ}}<ref>«بیگمان نخستین خانهای که برای (عبادت) مردم (بنا) نهاده شد همان است که در مکّه است، خجسته و رهنمون برای جهانیان» سوره آل عمران، آیه ۹۶.</ref>. | |||
===واژهشناسی بکه=== | |||
#روایتی از [[اعلام قرآن]]: بکه همان [[مکه]] است. بعضی کلمات در [[عربی]] هم با «م» تلفظ میشود و هم با «ب» مثل لازب و لازم. بعضی نیز گفتهاند بکه موضع [[کعبه]] است و مکه بقیه [[شهر]] یا [[حرم]] است<ref>ر.ک: کیانی، اعلام قرآن، ص۳۱.</ref>. | |||
#روایتی از [[دانشنامه قرآن]]: بکه لغلتاً و مصداقاً همان مکه است. [[جمال]] الدین قاسمی در [[محاسن]] التأویل گفته است بعضی کلمات در عربی هست که هم با «میم» تلفظ میشود و هم با «ب» نظیر «لازب» و «لازم»، «النمیط» و «النبیط»، «راتب» و «راتم» و چند کلمه دیگر، بکه (مکه) هم از این گونه کلمات است<ref>دانشنامه قرآن و قرآنپژوهی، ص۳۸۲.</ref>. | |||
#روایتی از [[مفردات الفاظ القرآن]]: بکه، مکه است و این معنی از [[مجاهد]] است که میگوید مانند جمله: {{عربی|سبد رأسه و سمده}} است یعنی سرش را از [[تکبر]] بالا گرفت (گردن فرازی) که حرف (ب) و (م) تبدیل شده است. | |||
با این اوصاف نیاز بیشتری به آوردن [[روایات]] دیگر در باب [[اثبات]] تبدیل «ب» و «م» وجود ندارد. اما اکنون میرسیم به این نکته که بکه کجاست؟<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۳۱۵.</ref> | |||
===نظرات در خصوص مکان جغرافیایی بکه=== | |||
برخی بزرگان مراد از «بکه» را [[زمین]] [[خانه]] دانستهاند و اضافه کرده: «اینکه آن را «بکه» نامیدهاند، به جهت ازدحامی است که [[مردم]] در آنجا میکنند». بعد از آن افزودهاند: «بعضی «بکه» را اسم حرم و بعضی دیگر اسم [[مسجد الحرام]] و سومی آن را اسم مطاف و جای گردش و دور زدن دانستهاند»<ref>علامه طباطبایی، تفسیر المیزان، ج۳، ص۵۷۴.</ref>. | |||
از [[مالک بن انس]] نقل شده است که بکه موضع [[بیت الله]] و مکه بقیه شهر یا حرم است. «گفته شده - بکه - بطن و داخل مکه است و نیز آن را نام [[مسجد الحرام]] دانستهاند و همینطور خود [[کعبه]] و [[خانه]] و آنجایی که [[طواف]] میکنند. نام [[بکه]]، از تباک - یعنی ازدحام مشتق شده است زیرا [[مردم]] در طواف ازدحام میکنند و متراکم میشوند، در نامیدن - [[مکه]] - به - بکه - گفتهاند از این جهت است که در آنجا {{عربی|تبک أعناق الجبابرة}} - یعنی گردنهای [[جباران]] و [[ستمگران]] را که ملحدند میکوبد و خورد میکنند»<ref>حسین بن محمد راغب اصفهانی، مفردات، ج۱، ص۳۰۰.</ref>. | |||
در اینکه بکه یکی از اسامی «[[شهر]] [[مکه مکرمه]]» است شکی باقی نمیماند. اما اینکه بکه غیر مکه است و یا مکه نام شهر است ولی بکه، نام [[حرم]] است به نظر میرسد «مکه» و «بکه» در لغت و به یک معناست<ref>ر.ک: ترجمه جوامع الجامع، ج۱، ص۴۵۸.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۳۱۶.</ref> | |||
== منابع == | == منابع == | ||