آفرینش جهان: تفاوت میان نسخهها
←آفرینش آسمان
(←منابع) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۴۱: | خط ۴۱: | ||
در روایاتی که درباره آغاز [[خلقت]] در دست داریم، گونهای ابهام و [[اجمال]] به چشم میآید و شاید بزرگان [[معصوم]]{{ع}} مصلحتی در این ابهام میدانستهاند و از این رو، موضوع را باز ننمودهاند. نکته دیگر آنکه از برخی [[روایات]] بر میآید که خلقت زمینی پیش از [[آسمانها]] بوده است؛ مانند روایتی که [[امیرمؤمنان]]{{ع}} میفرماید: {{متن حدیث|إِنَّ اللَّهَ لَمَّا خَلَقَ الْأَرَضِينَ خَلَقَهَا قَبْلَ السَّمَاوَاتِ}}<ref>بحار الانوار، ج۵۷، ص۸۵ و ص۸۹.</ref>. روایاتی دیگر نیز نقل شدهاند که بنابر آنها خلقت آسمانها پیش از خلقت [[زمین]] بوده است<ref>بحار الانوار، ج۵۷، ص۲۲ و ص۱۶۹، ح۱۱۲. نیز ر.ک: نهج البلاغه، خطبه ۱.</ref>. احتمال دارد مراد روایاتی که خلقت زمین را مقدم دانستهاند، این باشد که خلقت به معنای تقدیر است؛ یعنی [[خدای متعال]] زمین را پیش از [[آسمان]] تقدیر کرد؛ زیرا علت غایی وجوداً متأخر است، اما تصوراً و ذهناً مقدم. احتمال دیگر آن است که از باب اهمیت باشد و نیز این احتمال هست که تنها ترتیب در ذکر باشد نه ترتیب در وقوع و [[واقعیت]] خارجی. | در روایاتی که درباره آغاز [[خلقت]] در دست داریم، گونهای ابهام و [[اجمال]] به چشم میآید و شاید بزرگان [[معصوم]]{{ع}} مصلحتی در این ابهام میدانستهاند و از این رو، موضوع را باز ننمودهاند. نکته دیگر آنکه از برخی [[روایات]] بر میآید که خلقت زمینی پیش از [[آسمانها]] بوده است؛ مانند روایتی که [[امیرمؤمنان]]{{ع}} میفرماید: {{متن حدیث|إِنَّ اللَّهَ لَمَّا خَلَقَ الْأَرَضِينَ خَلَقَهَا قَبْلَ السَّمَاوَاتِ}}<ref>بحار الانوار، ج۵۷، ص۸۵ و ص۸۹.</ref>. روایاتی دیگر نیز نقل شدهاند که بنابر آنها خلقت آسمانها پیش از خلقت [[زمین]] بوده است<ref>بحار الانوار، ج۵۷، ص۲۲ و ص۱۶۹، ح۱۱۲. نیز ر.ک: نهج البلاغه، خطبه ۱.</ref>. احتمال دارد مراد روایاتی که خلقت زمین را مقدم دانستهاند، این باشد که خلقت به معنای تقدیر است؛ یعنی [[خدای متعال]] زمین را پیش از [[آسمان]] تقدیر کرد؛ زیرا علت غایی وجوداً متأخر است، اما تصوراً و ذهناً مقدم. احتمال دیگر آن است که از باب اهمیت باشد و نیز این احتمال هست که تنها ترتیب در ذکر باشد نه ترتیب در وقوع و [[واقعیت]] خارجی. | ||
نکتهای که [[شایسته]] است مذکور آید این است که در [[قرآن کریم]] و روایات، بارها عبارت «[[هفت آسمان]] به کار رفته است اما عبارت «هفت زمین» در [[قرآن]] نیست؛ هرچند در روایات هست؛ چنانکه [[حضرت علی]]{{ع}} فرموده است: {{متن حدیث|سُبْحَانَ رَبَّ السَّمَاوَاتِ السَّبْعِ وَ مَا فِيهِنَّ وَ رَبَّ الْأَرَضِينَ السَّبْعِ وَ مَا فِيهِنَّ}}<ref>سماهیجی، عبدالله، الصحیفة العلویة المبارکه، ص۱۱۵.</ref>. [[حقیقت]] هفت آسمان به صورت [[یقینی]] و [[قطعی]] برای ما روشن نیست و تنها چند احتمال درباره آن به [[ذهن]] میرسد. الف. مقصود از هفت آسمان کثرت آنها باشد؛ ب. هفت آسمان به معنای [[قمر]]، عطارد، [[زهره]]، [[شمس]]، مریخ، مشتری و زحل باشد؛ ج. تنها یک [[آسمان]]، آسمان [[دنیا]] است و شش آسمان دیگر مربوط به مجردات است؛ د. مراد فلکهای مختلف است و شاید مقصود از عبارت {{متن حدیث|وَ مَا فِيهِنَّ}} [ | نکتهای که [[شایسته]] است مذکور آید این است که در [[قرآن کریم]] و روایات، بارها عبارت «[[هفت آسمان]] به کار رفته است اما عبارت «هفت زمین» در [[قرآن]] نیست؛ هرچند در روایات هست؛ چنانکه [[حضرت علی]]{{ع}} فرموده است: {{متن حدیث|سُبْحَانَ رَبَّ السَّمَاوَاتِ السَّبْعِ وَ مَا فِيهِنَّ وَ رَبَّ الْأَرَضِينَ السَّبْعِ وَ مَا فِيهِنَّ}}<ref>سماهیجی، عبدالله، الصحیفة العلویة المبارکه، ص۱۱۵.</ref>. [[حقیقت]] هفت آسمان به صورت [[یقینی]] و [[قطعی]] برای ما روشن نیست و تنها چند احتمال درباره آن به [[ذهن]] میرسد. الف. مقصود از هفت آسمان کثرت آنها باشد؛ ب. هفت آسمان به معنای [[قمر]]، عطارد، [[زهره]]، [[شمس]]، مریخ، مشتری و زحل باشد؛ ج. تنها یک [[آسمان]]، آسمان [[دنیا]] است و شش آسمان دیگر مربوط به مجردات است؛ د. مراد فلکهای مختلف است و شاید مقصود از عبارت {{متن حدیث|وَ مَا فِيهِنَّ}} [آنچه در [[آسمانها]] است] فرشتگانی است که ساکن آسمانهایند و [[خطبه]] نخست [[نهج البلاغه]] به آن تصریح دارد. مقصود از هفت [[زمین]] نیز محتمل است «هفت اقلیم» باشد؛ زیرا در [[علم]] هیئت، نیمکره شمالی را بر اساس عرض جغرافیایی از عرض صفر تا عرض ۹۰ درجه به هفت قسمت تقسیم کردهاند. [[آیتالله]] شعرانی هفت زمین را به هفت اقلیم [[تفسیر]] کرده است<ref>رازی، ابو الفتوح، تفسیر ابو الفتوح رازی، ج۳، ص۲۸۶.</ref>. | ||
[[احکام]] و اوصاف آسمان نیز موضوعی درخور [[اندیشه]] است. در [[قرآن کریم]] اوصافی برای آسمان آمده است که عبارتند از: دخان بودن، [[آراستن]]، استوا، چند لایه یا طباق بودن، رفیع بودن، بیستون بودن، در حال گسترش بودن، سقف محفوظ بودن، بنا بودن و قرار داشتن کار هر آسمان در همان آسمان. اما [[امیرمؤمنان]]{{ع}} احکامی گوناگون برای آسمان بیان کرده است که به عنوان نمونه [[شایسته]] است این احکام را از [[خطبه ۹۱]] نهج البلاغه بیرون کشیم: [[منظم]] بودن آسمانها، نبود شکاف، آسان بودن صعود و [[نزول فرشتگان]]، [[دود]] متراکم، [[حفظ]] هر جزء به وسیله جزء دیگر، حفظ آسمانها به وسیله شهابها، [[تسلیم]] [[فرمان خدا]] بودن، [[آیه]] بودن [[خورشید و ماه]] و منظم بودن حرکت آنها، پدید آمدن شب و [[روز]] بر اثر حرکتها، وجود [[ستارگان]] پرشمار و اینکه [[فلک]] هر آسمانی در آن جای گرفته است<ref>علاوه بر خطبه ۹۱ نهج البلاغه، ر.ک: نهج السعادة فی مستدرک نهج البلاغه، ج۲، ص۱۹۶، خطبه ۲۰۶.</ref>. | [[احکام]] و اوصاف آسمان نیز موضوعی درخور [[اندیشه]] است. در [[قرآن کریم]] اوصافی برای آسمان آمده است که عبارتند از: دخان بودن، [[آراستن]]، استوا، چند لایه یا طباق بودن، رفیع بودن، بیستون بودن، در حال گسترش بودن، سقف محفوظ بودن، بنا بودن و قرار داشتن کار هر آسمان در همان آسمان. اما [[امیرمؤمنان]]{{ع}} احکامی گوناگون برای آسمان بیان کرده است که به عنوان نمونه [[شایسته]] است این احکام را از [[خطبه ۹۱]] نهج البلاغه بیرون کشیم: [[منظم]] بودن آسمانها، نبود شکاف، آسان بودن صعود و [[نزول فرشتگان]]، [[دود]] متراکم، [[حفظ]] هر جزء به وسیله جزء دیگر، حفظ آسمانها به وسیله شهابها، [[تسلیم]] [[فرمان خدا]] بودن، [[آیه]] بودن [[خورشید و ماه]] و منظم بودن حرکت آنها، پدید آمدن شب و [[روز]] بر اثر حرکتها، وجود [[ستارگان]] پرشمار و اینکه [[فلک]] هر آسمانی در آن جای گرفته است<ref>علاوه بر خطبه ۹۱ نهج البلاغه، ر.ک: نهج السعادة فی مستدرک نهج البلاغه، ج۲، ص۱۹۶، خطبه ۲۰۶.</ref>. | ||