سرگذشت زندگی امام رضا: تفاوت میان نسخه‌ها

سرگذشت زندگی امام رضا (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۹ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۲۳

۹٬۴۷۵ بایت اضافه‌شده ، ‏۱۹ اوت ۲۰۲۳

بدون خلاصۀ ویرایش

دیداریویکی‌متن

Bahmani

مدیران

۱۳۳٬۶۱۷

ویرایش

@@ خط ۵: / خط ۵: @@
 == دوران قبل از [[امامت]] ==
+=== ولادت ===
+هنوز داغ شهادت [[امام صادق]]{{ع}} از [[قلب]] مالامال از [[اندوه]] فرزندش، [[امام کاظم]]{{ع}}، رخت برنبسته بود و هنوز [[شیعیان]] [[لباس]] [[عزا]] به تن داشتند؛ گویی [[آسمان]] [[مدینه]] نیز در [[غم]] از دست دادن [[رهبر]] و امامی چون صادق آل محمد{{ع}} چنان گرفته بود که [[خورشید و ماه]] و ستارگانش آهنگ طلوع نداشتند. اما در [[روز]] یازدهم ماه [[ذیقعده]] [[خورشید]] طلوع متفاوتی داشت و مدینه و اهلش را با پرتوافشانی خود، از تولد کودکی در [[خانه]] امام کاظم{{ع}} باخبر کرد.
+[[ابوالحسن علی بن موسی الرضا]]{{ع}}، هشتمین اختر تابناک آسمان [[امامت]] و [[ولایت]]، بنا بر نقل مشهور در روز یازدهم ماه ذیقعده سال ۱۴۸ق [[چشم]] به [[جهان]] گشود<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۱، ص۴۸۶؛ طبرسی، فضل بن حسن، تاج الموالید، ص۵۰. شیخ صدوق از غیاث بن اسید آورده است: گروهی معتقدند امام رضا{{ع}} در مدینه در روز پنج‌شنبه یازدهم ربیع الاول ۱۵۳ق. به دنیا آمده است. نک: ابن بابویه، محمد بن علی (شیخ صدوق)، عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج۲، ص۲۸. نیز در مورد اختلاف در زمان ولادت امام رضا{{ع}}، نک: اربلی، علی بن عیسی، کشف الغمّه، ج۳، ص۵۳ و ۷۷؛ مجلسی، محمدباقر، بحارالأنوار، ج۴۹، ص۳ و ۸؛ ابن خشاب بغدادی، عبدالله بن نصر، تاریخ موالید الأئمه، ص۳۷؛ طبری صغیر، محمد بن جریر بن رستم، دلائل الإمامه، ص۳۴۷؛ طبری، محمد بن ابی‌القاسم، بشارة المصطفی، ص۳۳۶.</ref>. ولادت [[امام رضا]]{{ع}} چند روز بعد از شهادت امام صادق{{ع}} اتفاق افتاد و این در حالی بود که آن حضرت [[آرزو]] داشت فرزند امام کاظم{{ع}} را ببیند: {{متن حدیث|فَإِنِّي سَمِعْتُ أَبِي جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ{{ع}} غَيْرَ مَرَّةٍ يَقُولُ لِي: إِنَّ عَالِمَ آلِ مُحَمَّدٍ لَفِي صُلْبِكَ وَ لَيْتَنِي أَدْرَكْتُهُ فَإِنَّهُ سَمِيُّ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عَلِيٍّ{{ع}}}}<ref>طبرسی، فضل بن حسن، إعلام الوری بأعلام الهدی، ج۲، ص۶۵؛ مجلسی، محمدباقر، بحار الأنوار، ج۴۹، ص۱۰۰.</ref>؛
+از پدرم [[جعفر بن محمد]]{{ع}} شنیدم که بارها به من می‌فرمود: [[عالم آل محمد]]{{ع}} در صلب توست و ای کاش او را [[درک]] می‌کردم. به [[درستی]] که او هم‌نام امیرالمؤمنین علی{{ع}} است<ref>[[سید ابوالقاسم حسینی زیدی|حسینی زیدی]] و [[علی خیاط|خیاط]]، [[جایگاه امامت از دیدگاه امام رضا (کتاب)|جایگاه امامت از دیدگاه امام رضا]]، ص ۱۳.</ref>.
+=== مادر امام ===
+مادر ایشان بانویی بافضیلت به نام «تکتم» بود که [[امام کاظم]]{{ع}} پس از تولد [[امام رضا]]{{ع}} نام او را به [[طاهره]] [[تغییر]] داد<ref>در روایات، نام‌ها و کنیه‌ها و لقب‌های ام‌البنین، نجمه، سَکَن، تکتم، خیزران و شقراء را برای مادر آن حضرت آورده‌اند: نک: کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۱، ص۴۸۶؛ ابن عبدالوهاب، حسین، عیون المعجزات، ص۹۶؛ اربلی، علی بن عیسی، کشف الغمّه، ج۳، ص۵۳ و ۷۷.</ref>.<ref>[[سید ابوالقاسم حسینی زیدی|حسینی زیدی]] و [[علی خیاط|خیاط]]، [[جایگاه امامت از دیدگاه امام رضا (کتاب)|جایگاه امامت از دیدگاه امام رضا]]، ص ۱۳.</ref>
+=== القاب و کنیه ===
+محدثان و مورخان، این [[القاب]] را برای [[امام]]{{ع}} یاد کرده‌اند: «[[الرضا]]<ref>ابن جریر طبری در نقل حوادث سال ۲۰۱ق. می‌نویسد: «در این سال مأمون، علی بن موسی بن جعفر{{ع}} را ولی‌عهد و خلیفه بعد از خود نهاد و او را الرضا من آل محمد{{صل}} نامید» (طبری، محمد بن جریر، تاریخ الطبری، ج۷، ص۱۳۹). نظیر این عبارت را ابن هشام و ابن اثیر نیز نوشته‌اند (ابن هشام حمیری، السیرة النبویه، ج۱۰، ص۲۶۹؛ ابن اثیر، علی بن محمد، الکامل فی التاریخ، ج۶، ص۳۲۶). اما روایاتی از امامان قبل و بعد از امام رضا{{ع}} وجود دارد که در آنها به لقب «رضا» تصریح شده است. در روایتی از بزنطی آمده است به امام جواد{{ع}} گفتم: از نظر برخی مخالفان، مأمون لقب «رضا» را برای پدرتان نهاده است زیرا او ولایتعهدی وی را پذیرفت و به آن خشنود شد. حضرت فرمود: به خدا سوگند، دروغ می‌گویند و نسبت ناروا می‌دهند، بلکه خداوند پدرم را رضا نامید؛ زیرا خداوند در آسمان از او راضی و پیامبر{{صل}} و ائمه{{عم}} در زمین از او خشنودند. پرسیدم: مگر این ویژگی در پدرانتان نبوده است؟ امام{{ع}} فرمود: چرا، ولی یک ویژگی، پدرم را از اجدادمان جدا ساخته بود؛ زیرا مخالفان نیز همچون موافقان از او راضی بودند. از این‌رو فقط او «رضا» نامیده شد. نک: ابن بابویه، محمد بن علی (شیخ صدوق)، علل الشرائع، ج۱، ص۲۳۷؛ مجلسی، محمدباقر، بحارالأنوار، ج۴۹، ص۴؛ نیز برای دلایل و روایات بیشتر نک: معینی، محمد جواد، و ترابی، احمد، امام علی بن موسی الرضا{{ع}} منادی توحید و امامت، ص۱۵.</ref>، الصابر، الوفیّ، [[نور]] الهدی، سراج الله، الفاضل، قرّة عین [[المؤمنین]]، مکید الملحدین»<ref>طبری صغیر، محمد بن جریر بن رستم، دلائل الإمامه، ص۳۵۹؛ سپهر، عباسقلی خان، ناسخ التواریخ، ج۱، ص۲۲ - ۲۶؛ ابن شهر آشوب مازندرانی، مناقب آل أبی‌طالب{{ع}}، ج۳، ص۴۷۵.</ref>. [[علامه مجلسی]] می‌نویسد: «کنیه حضرت در میان [[مردم]] [[ابوالحسن]] و در میان [[خواص]]، [[ابوعلی]] بوده است»<ref>مجلسی، محمدباقر، بحارالأنوار، ج۴۹، ص۱۰.</ref>.<ref>[[سید ابوالقاسم حسینی زیدی|حسینی زیدی]] و [[علی خیاط|خیاط]]، [[جایگاه امامت از دیدگاه امام رضا (کتاب)|جایگاه امامت از دیدگاه امام رضا]]، ص ۱۳.</ref>
+=== فرزند ===
+شمار بسیاری از تاریخ‌نویسان و حدیث‌شناسان و قرآن‌پژوهان همچون [[ابن شهر آشوب]]<ref>ابن شهر آشوب مازندرانی، مناقب آل أبی‌طالب{{ع}}، ج۳، ص۴۷۶.</ref>، [[محمد بن جریر طبری]]<ref>طبری صغیر، محمد بن جریر بن رستم، دلائل الإمامه، ص۳۵۹.</ref>، [[شیخ مفید]]<ref>عکبری، محمد بن محمد (شیخ مفید)، الإرشاد، ج۲، ص۲۷۱.</ref> و [[طبرسی]]<ref>طبرسی، فضل بن حسن، إعلام الوری بأعلام الهدی، ج۲، ص۸۶.</ref> معتقدند که حضرت [[امام علی بن موسی الرضا]]{{ع}} غیر از [[امام جواد]]{{ع}} [[فرزندی]] نداشته‌اند. در همین حال، گروهی نیز بیش از یک فرزند را برای [[امام]]{{ع}} نام برده‌اند<ref>ابن خشاب بغدادی، تاریخ موالید الأئمه، ص۳۵؛ اربلی، علی بن عیسی، کشف الغمّه، ج۳، ص۶۰؛ ابن صباغ، علی بن محمد، الفصول المهمة فی معرفة الأئمه، ج۲، ص۱۰۳۱؛ مجلسی، محمدباقر، بحار الأنوار، ج۴۸، ص۳۲۰؛ کاتب بغدادی، مجموعة نفیسة فی تاریخ الأئمه، ص۲۱.</ref>.<ref>[[سید ابوالقاسم حسینی زیدی|حسینی زیدی]] و [[علی خیاط|خیاط]]، [[جایگاه امامت از دیدگاه امام رضا (کتاب)|جایگاه امامت از دیدگاه امام رضا]]، ص ۱۳.</ref>
+== فعالیت امام در این دوران ==
 از سال ۱۴۸ هجری قمری (سال [[تولد]] ایشان) تا سال ۱۸۳ هجری قمری (سال [[شهادت امام کاظم]] {{ع}}) می‌باشد. در این مدت پدر بزرگوارشان [[امام]] [[موسی بن جعفر]] {{ع}}، به عنوان [[هفتمین امام]] [[شیعیان]]، [[زعامت]] و [[رهبری]] [[مسلمین]] و شیعیان را به عهده داشتند و چون [[امام کاظم]] {{ع}} در زندان‌های متعدد [[هارون الرشید]] به سر می‌بردند و گاه در [[مدینه]] و گاه در [[بصره]] و [[بغداد]] بودند، امام رضا {{ع}} به عنوان [[وکیل]] از طرف پدر، در مدینه حضور داشتند. [[ابن جوزی]] می‌گوید: «امام رضا {{ع}} در سن بیست و چند سالگی در [[مسجد رسول خدا]] {{صل}} می‌نشست و برای [[مردم]] [[فتوا]] می‌داد»<ref>به نقل از تذکرة الخواص.</ref>.