عمود نور در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

عمود نور در حدیث (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۳۴

۳۳۶ بایت اضافه‌شده ، ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۴

۱۲۹٬۶۷۸

ویرایش

@@ خط ۸: / خط ۸: @@
 == مقدمه ==
 برخی از روایات دربارۀ عمود نور عبارت‌اند از:
-# [[حسن بن راشد]] می‌گوید از [[امام صادق]] {{ع}} شنیدم حضرت فرمودند: "[[امام]] در همان زمانی که در شکم [[مادر]] است، گفت‌وگوها را می‌شنود و وقتی به [[دنیا]] می‌آید، بین دو کتفش نوشته شده است: {{متن قرآن|وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًا وَعَدْلًا لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِهِ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ}}، سپس وقتی زمام امر به دست او بیفتد، [[خداوند]] عمودی از [[نور]] برایش قرار می‌دهد و با آن نور آنچه را [[اهل]] هر شهری عمل می‌کنند، می‌بیند"<ref>{{متن حدیث|إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى إِذَا أَحَبَّ أَنْ يَخْلُقَ الْإِمَامَ أَمَرَ مَلَكاً فَأَخَذَ شَرْبَةً مِنْ مَاءٍ تَحْتَ الْعَرْشِ فَيَسْقِيهَا أَبَاهُ فَمِنْ ذَلِكَ يَخْلُقُ الْإِمَامَ فَيَمْكُثُ أَرْبَعِينَ يَوْماً وَ لَيْلَةً فِي بَطْنِ أُمِّهِ لَا يَسْمَعُ الصَّوْتَ ثُمَّ يَسْمَعُ بَعْدَ ذَلِكَ الْكَلَامَ فَإِذَا وُلِدَ بَعَثَ ذَلِكَ الْمَلَكَ فَيَكْتُبُ بَيْنَ عَيْنَيْهِ- وَ تَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِكَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ فَإِذَا مَضَى الْإِمَامُ الَّذِي كَانَ قَبْلَهُ رُفِعَ لِهَذَا مَنَارٌ مِنْ نُورٍ يَنْظُرُ بِهِ إِلَى أَعْمَالِ الْخَلَائِقِ فَبِهَذَا يَحْتَجُّ اللَّهُ عَلَى خَلْقِهِ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ١، ص ٣٨٧.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|منابع علم امامان شیعه]]، ص ۱۴۴ ـ ۱۴۶؛ [[عسکری امام‌خان|امام‌خان، عسکری]]، [[منشأ و قلمرو علم امام (پایان‌نامه)|منشأ و قلمرو علم امام]].</ref>.
+# [[حسن بن راشد]] می‌گوید از [[امام صادق]] {{ع}} شنیدم حضرت فرمودند: "[[امام]] در همان زمانی که در شکم مادر است، گفت‌وگوها را می‌شنود و وقتی به [[دنیا]] می‌آید، بین دو کتفش نوشته شده است: {{متن قرآن|وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًا وَعَدْلًا لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِهِ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ}}، سپس وقتی زمام امر به دست او بیفتد، [[خداوند]] عمودی از [[نور]] برایش قرار می‌دهد و با آن نور آنچه را [[اهل]] هر شهری عمل می‌کنند، می‌بیند"<ref>{{متن حدیث|إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى إِذَا أَحَبَّ أَنْ يَخْلُقَ الْإِمَامَ أَمَرَ مَلَكاً فَأَخَذَ شَرْبَةً مِنْ مَاءٍ تَحْتَ الْعَرْشِ فَيَسْقِيهَا أَبَاهُ فَمِنْ ذَلِكَ يَخْلُقُ الْإِمَامَ فَيَمْكُثُ أَرْبَعِينَ يَوْماً وَ لَيْلَةً فِي بَطْنِ أُمِّهِ لَا يَسْمَعُ الصَّوْتَ ثُمَّ يَسْمَعُ بَعْدَ ذَلِكَ الْكَلَامَ فَإِذَا وُلِدَ بَعَثَ ذَلِكَ الْمَلَكَ فَيَكْتُبُ بَيْنَ عَيْنَيْهِ- وَ تَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِكَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ فَإِذَا مَضَى الْإِمَامُ الَّذِي كَانَ قَبْلَهُ رُفِعَ لِهَذَا مَنَارٌ مِنْ نُورٍ يَنْظُرُ بِهِ إِلَى أَعْمَالِ الْخَلَائِقِ فَبِهَذَا يَحْتَجُّ اللَّهُ عَلَى خَلْقِهِ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ١، ص ٣٨٧.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|منابع علم امامان شیعه]]، ص ۱۴۴ ـ ۱۴۶؛ [[عسکری امام‌خان|امام‌خان، عسکری]]، [[منشأ و قلمرو علم امام (پایان‌نامه)|منشأ و قلمرو علم امام]].</ref>.
 # در روایت دیگری امام صادق {{ع}} فرمودند: "زمانی که [[امام]] پای به دنیا بگذارد به وسیله [[حکمت]] مزین می‌گردد و برای او چراغی قرار داده می‌شود تا با آن کارهای [[بندگان]] را می‌بیند"<ref>{{متن حدیث|فَإِذَا وَضَعَتْهُ أُمُّهُ عَلَى الْأَرْضِ زُيِّنَ بِالْحِكْمَةِ وَ جُعِلَ لَهُ مِصْبَاحٌ مِنْ نُورٍ يَرَى بِهِ أَعْمَالَهُمْ}}؛ صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ص ۴۳۳.</ref>.
 # [[صالح بن سهل]] نقل می‌کند: "نزد [[امام صادق]] {{ع}} نشسته بودیم حضرت فرمودند: "ای صالح بن سهل [[خداوند]] در میان خودش و [[امام]] [[ستونی از نور]] قرار داده است، خداوند از این طریق به امام می‌نگرد و امام نیز از این طریق به پروردگارش می‌نگرد و هنگامی که بخواهد چیزی را بداند در آن [[ستون نور]] نظر می‌افکند و از آن [[آگاه]] می‌شود"<ref>{{متن حدیث|كُنْتُ جَالِساً عِنْدَهُ فَقَالَ ابْتِدَاءً مِنْهُ يَا صَالِحَ بْنَ سَهْلٍ إِنَّ اللَّهَ جَعَلَ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ الرَّسُولِ رَسُولًا وَ لَمْ يَجْعَلْ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ الْإِمَامِ رَسُولًا قَالَ قُلْتُ وَ كَيْفَ ذَاكَ قَالَ جَعَلَ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ الْإِمَامِ عَمُوداً مِنْ نُورٍ يَنْظُرُ اللَّهُ بِهِ إِلَى الْإِمَامِ وَ يَنْظُرُ الْإِمَامُ إِذَا أَرَادَ عِلْمَ شَيْ‏ءٍ نَظَرَ فِي ذَلِكَ النُّورِ فَعَرَفَهُ}}؛ صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ص ۴۴۰.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|منابع علم امامان شیعه]]، ص ۱۴۴ ـ ۱۴۶.</ref>
@@ خط ۱۴: / خط ۱۴: @@
 # امام صادق {{ع}} در روایتی دیگر می‌‌فرمایند: "خداوند ستونی از نور دارد که آن را از همۀ مخلوقاتش پوشانده است. یک طرف این ستون، نزد [[خدا]] و طرف دیگر آن، در گوش امام است. پس هرگاه خداوند چیزی [[اراده]] کند، آن را در گوش امام [[وحی]] می‌کند"<ref>{{متن حدیث|إِنَّ لِلَّهِ عَمُوداً مِنْ نُورٍ حَجَبَهُ اللَّهُ عَنْ جَمِيعِ الْخَلَائِقِ طَرَفُهُ عِنْدَ اللَّهِ وَ طَرَفُهُ الْآخَرُ فِي أُذُنِ الْإِمَامِ فَإِذَا أَرَادَ اللَّهُ شَيْئاً أَوْحَاهُ فِي أُذُنِ الْإِمَامِ}}؛ صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ص ۴۳۹.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد حسن نادم|نادم، حسن]]، [[سید ابراهیم افتخاری|افتخاری، سید ابراهیم]]، [[منابع علم امام از نگاه متکلمان قم و بغداد (مقاله)|منابع علم امام از نگاه متکلمان قم و بغداد]]، ص ۱۹۰؛ [[سید ابراهیم افتخاری|افتخاری، سید ابراهیم]]، [[بررسی مقایسه‌ای شئون امامت در مکتب قم و بغداد (پایان‌نامه)|بررسی مقایسه‌ای شئون امامت در مکتب قم و بغداد]]، ص ۷۱.</ref>
 # [[حسن بن راشد]] می‌گوید: از امام صادق {{ع}} شنیدم که فرمودند: "هنگامی که [[امام]] پیشین از [[دنیا]] می‌رود، [[خداوند]] برای امام بعد از او [[ستونی از نور]] برمی افرازد که به‌وسیله آن [[اعمال]] [[مردم]] را می‌بیند، و از این طریق خداوند، [[حجت]] را بر [[خلق]] خود تمام می‌کند"<ref>{{متن حدیث|فَإِذَا مَضَى الْإِمَامُ الَّذِي كَانَ قَبْلَهُ رُفِعَ لِهَذَا مَنَارٌ مِنْ نُورٍ يَنْظُرُ بِهِ إِلَى أَعْمَالِ الْخَلَائِقِ فَبِهَذَا يَحْتَجُّ اللَّهُ عَلَى خَلْقِهِ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص ۳۸۷.</ref>.<ref>ر.ک: [[عسکری امام‌خان|امام‌خان، عسکری]]، [[منشأ و قلمرو علم امام (پایان‌نامه)|منشأ و قلمرو علم امام]].</ref>
-# [[امام باقر]] {{ع}} با [[ابابصیر]] وارد [[مسجد]] شدند. حضرت به او فرمودند: "ای ابابصیر! از مردم سؤال کن آیا اباجعفر را ندیدید؟ ابابصیر از هر که پرسید اظهار بی‌اطلاعی کرد. حضرت فرمود: از [[ابوهارون مکفوف]] "[[نابینا]]" سؤال کن. ابابصیر از او سؤال کرد. اباهارون نابینا به او جواب داد، چگونه امام باقر {{ع}} را که در کنار تو ایستاده نمی‌بینی؟! ابابصیر با [[تعجب]] پرسید، تو چگونه امام را دیدی؟ اباهارون جواب داد، نوری از فرق [[مبارک]] امام باقر {{ع}} تا به [[عرش الهی]] متصل است"<ref>{{متن حدیث|عَنْ أَبِي بَصِيرٍ قَالَ: دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ مَعَ أَبِي جَعْفَرٍ ع وَ النَّاسُ يَدْخُلُونَ وَ يَخْرُجُونَ فَقَالَ لِي سَلِ النَّاسَ هَلْ يَرَوْنَنِي فَكُلُّ مَنْ لَقِيتُهُ قُلْتُ لَهُ أَ رَأَيْتَ أَبَا جَعْفَرٍ يَقُولُ لَا وَ هُوَ وَاقِفٌ حَتَّى دَخَلَ أَبُو هَارُونَ الْمَكْفُوفُ قَالَ سَلْ هَذَا فَقُلْتُ هَلْ رَأَيْتَ أَبَا جَعْفَرٍ فَقَالَ أَ لَيْسَ هُوَ بِقَائِمٍ قَالَ وَ مَا عِلْمُكَ قَالَ وَ كَيْفَ لَا أَعْلَمُ وَ هُوَ نُورٌ سَاطِع}}؛ ‏مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج ۶، ص ۲۴۳.</ref>.<ref>ر.ک: [[حسین گنجی|گنجی، حسین]]، [[امام‌شناسی ۱ (کتاب)|امام شناسی]]، ج ۱، ص ۱۵۸.</ref>
+# [[امام باقر]] {{ع}} با [[ابابصیر]] وارد [[مسجد]] شدند. حضرت به او فرمودند: "ای ابابصیر! از مردم سؤال کن آیا اباجعفر را ندیدید؟ ابابصیر از هر که پرسید اظهار بی‌اطلاعی کرد. حضرت فرمود: از [[ابوهارون مکفوف]] "نابینا" سؤال کن. ابابصیر از او سؤال کرد. اباهارون نابینا به او جواب داد، چگونه امام باقر {{ع}} را که در کنار تو ایستاده نمی‌بینی؟! ابابصیر با [[تعجب]] پرسید، تو چگونه امام را دیدی؟ اباهارون جواب داد، نوری از فرق [[مبارک]] امام باقر {{ع}} تا به [[عرش الهی]] متصل است"<ref>{{متن حدیث|عَنْ أَبِي بَصِيرٍ قَالَ: دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ مَعَ أَبِي جَعْفَرٍ ع وَ النَّاسُ يَدْخُلُونَ وَ يَخْرُجُونَ فَقَالَ لِي سَلِ النَّاسَ هَلْ يَرَوْنَنِي فَكُلُّ مَنْ لَقِيتُهُ قُلْتُ لَهُ أَ رَأَيْتَ أَبَا جَعْفَرٍ يَقُولُ لَا وَ هُوَ وَاقِفٌ حَتَّى دَخَلَ أَبُو هَارُونَ الْمَكْفُوفُ قَالَ سَلْ هَذَا فَقُلْتُ هَلْ رَأَيْتَ أَبَا جَعْفَرٍ فَقَالَ أَ لَيْسَ هُوَ بِقَائِمٍ قَالَ وَ مَا عِلْمُكَ قَالَ وَ كَيْفَ لَا أَعْلَمُ وَ هُوَ نُورٌ سَاطِع}}؛ ‏مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج ۶، ص ۲۴۳.</ref>.<ref>ر.ک: [[حسین گنجی|گنجی، حسین]]، [[امام‌شناسی ۱ (کتاب)|امام شناسی]]، ج ۱، ص ۱۵۸.</ref>
 # امام باقر{{ع}} فرمودند: «همانا هر کسی از ما [[اهل بیت]]، امام باشد سخنان را در رحم مادر می‌شنود و هنگامی که به دنیا می‌آید ملکی نزد او می‌آید و بر روی بازوی راستش این [[آیه]] را می‌نویسد: {{متن قرآن|وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًا وَعَدْلًا لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِهِ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ}}<ref>«و سخن پروردگارت به راستی و دادگری کامل شد؛ هیچ دگرگون کننده‌ای برای سخنان وی نیست و او شنوای داناست» سوره انعام، آیه ۱۱۵.</ref> و هنگامی که امام به حد [[جوانی]] می‌رسد [[خداوند متعال]] عمودی از نور برای او بالا می‌برد که با آن نور هر چه که در دنیاست می‌بیند و چیزی از نظر او مخفی نمی‌ماند»<ref>مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج ۲، ص۱۳۳.</ref>.
 # [[امام باقر]]{{ع}} در روایتی دیگر فرمودند: «وقتی [[امام]] به [[دنیا]] می‌آید نوری از [[آسمان]] تا [[زمین]] برای او ساطع می‌شود که با آن [[نور]] همه چیز را در شرق و غرب عالم می‌بیند»<ref>مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج ۲، ص۱۳۹.</ref>.<ref>ر.ک: [[حسین گنجی|گنجی، حسین]]، [[امام‌شناسی - گنجی (کتاب)|امام‌شناسی]]، ج ۱، ص۱۵۸.</ref>
@@ خط ۳۱: / خط ۳۱: @@
 == [[عمود]] [[نورانی]] و [[عرضه اعمال]] ==
-در [[روایات]] متعدد و مستفیضی از [[امام باقر]] و [[امام صادق]] {{ع}}، درباره عمود یا [[مناری از نور]] سخن گفته شده است که به نظر می‌رسد عرضه اعمال به [[امامان]] از طریق آن انجام می‌شود. مجموع این روایات از این دو [[امام]]، به بیش از سی [[روایت]] می‌رسد که با وجود تفاوت‌هایی در محتوا، عمودی از [[نور]] را گزارش می‌دهند<ref>ر.ک: محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۳۱-۴۴۲. در این صفحات، که چندین باب در این موضوع را در بر می‌گیرد، بیش از ۳۵ حدیث در این زمینه نقل شده است که اکثریت قریب به اتفاق آن، از امام باقر و امام صادق {{ع}} است.</ref>. در روایات برخی دیگر از [[ائمه]] {{عم}} نیز می‌توان اشاراتی به این عمود یافت. بنا بر روایتی، [[امام رضا]] {{ع}} [[عمود نور]] را وسیله‌ای بین [[خداوند]] و امام معرفی کرده است که امام در آن [[اعمال]] [[بندگان]] را می‌بیند و هر دانشی را نیاز داشته باشد، از طریق آن دریافت می‌کند<ref>ر.ک: محمد بن علی صدوق، الخصال، ج۲، ص۵۲۸؛ همو، عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۱۳-۲۱۴؛ علی بن عیسی اربلی، کشف الغمة في معرفة الأئمة، تحقیق هاشم رسولی محلاتی، ج۲، ص۲۹۱.</ref>. در روایتی از امام باقر {{ع}} آمده است: «درباره امام [از روی [[نادانی]]] سخن نگویید. (او) سخنان را می‌شنود، در حالی که جنینی در شکم مادرش است... پس زمانی که به امر ([[امامت]]) [[قیام]] می‌کند، خداوند برای او در هر شهری مناری بلند می‌کند که در آن به اعمال [[مخلوقات]] می‌نگرد»<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۳۶-۴۳۷. سند این روایت، صحیح است. همچنين ر.ک: محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۲، ص۲۹۶-۲۹۵.</ref>. آن [[حضرت]] در روایتی دیگر، بر همین محتوا با اندکی تفاوت تأکید کرده‌اند: «امام گفتار (دیگران) را در شکم مادرش می‌شنود... پس زمانی که [[رشد]] کرد، خداوند در هر قریه‌ای عمودی از نور عظمتش را در آن منطقه برافراشت که امام (با استفاده از آن) می‌فهمد در قریه دیگر چه کارهایی انجام می‌شود»<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۳۶. برای این روایت، دو سند در این منبع بیان شده که سند اول صحیح است.</ref>.
+در [[روایات]] متعدد و مستفیضی از [[امام باقر]] و [[امام صادق]] {{ع}}، درباره عمود یا [[مناری از نور]] سخن گفته شده است که به نظر می‌رسد عرضه اعمال به [[امامان]] از طریق آن انجام می‌شود. مجموع این روایات از این دو [[امام]]، به بیش از سی [[روایت]] می‌رسد که با وجود تفاوت‌هایی در محتوا، عمودی از [[نور]] را گزارش می‌دهند<ref>ر.ک: محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۳۱-۴۴۲. در این صفحات، که چندین باب در این موضوع را در بر می‌گیرد، بیش از ۳۵ حدیث در این زمینه نقل شده است که اکثریت قریب به اتفاق آن، از امام باقر و امام صادق {{ع}} است.</ref>. در روایات برخی دیگر از [[ائمه]] {{عم}} نیز می‌توان اشاراتی به این عمود یافت. بنا بر روایتی، [[امام رضا]] {{ع}} [[عمود نور]] را وسیله‌ای بین [[خداوند]] و امام معرفی کرده است که امام در آن [[اعمال]] [[بندگان]] را می‌بیند و هر دانشی را نیاز داشته باشد، از طریق آن دریافت می‌کند<ref>ر.ک: محمد بن علی صدوق، الخصال، ج۲، ص۵۲۸؛ همو، عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۱۳-۲۱۴؛ علی بن عیسی اربلی، کشف الغمة في معرفة الأئمة، تحقیق هاشم رسولی محلاتی، ج۲، ص۲۹۱.</ref>. در روایتی از امام باقر {{ع}} آمده است: «درباره امام [از روی [[نادانی]]] سخن نگویید. (او) سخنان را می‌شنود، در حالی که جنینی در شکم مادرش است... پس زمانی که به امر ([[امامت]]) [[قیام]] می‌کند، خداوند برای او در هر شهری مناری بلند می‌کند که در آن به اعمال [[مخلوقات]] می‌نگرد»<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۳۶-۴۳۷. سند این روایت، صحیح است. همچنين ر.ک: محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۲، ص۲۹۶-۲۹۵.</ref>. آن حضرت در روایتی دیگر، بر همین محتوا با اندکی تفاوت تأکید کرده‌اند: «امام گفتار (دیگران) را در شکم مادرش می‌شنود... پس زمانی که [[رشد]] کرد، خداوند در هر قریه‌ای عمودی از نور عظمتش را در آن منطقه برافراشت که امام (با استفاده از آن) می‌فهمد در قریه دیگر چه کارهایی انجام می‌شود»<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۳۶. برای این روایت، دو سند در این منبع بیان شده که سند اول صحیح است.</ref>.
-روایات [[امام صادق]] {{ع}} در این موضوع، بیش از [[روایات امام باقر]] {{ع}} است. در روایتی از [[امام صادق]] {{ع}}، مطلبی نزدیک به محتوای نقل شده از [[امام باقر]] {{ع}} این گونه نقل شده است: «[[امام]] صدا را در شکم مادرش می‌شنود... پس زمانی که [[رشد]] کرد، عمودی از [[نور]] برای او از [[آسمان]] تا [[زمین]] قرار داده می‌شود که به وسیله آن، [[اعمال]] [[بندگان]] را می‌بیند»<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۳۱. سند این روایت، صحيح است.</ref>.
+روایات [[امام صادق]] {{ع}} در این موضوع، بیش از روایات [[امام باقر]] {{ع}} است. در روایتی از [[امام صادق]] {{ع}}، مطلبی نزدیک به محتوای نقل شده از [[امام باقر]] {{ع}} این گونه نقل شده است: «[[امام]] صدا را در شکم مادرش می‌شنود... پس زمانی که [[رشد]] کرد، عمودی از [[نور]] برای او از [[آسمان]] تا [[زمین]] قرار داده می‌شود که به وسیله آن، [[اعمال]] [[بندگان]] را می‌بیند»<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۳۱. سند این روایت، صحيح است.</ref>.
-تفاوت‌هایی که در میان این مجموعه [[روایات]] دیده می‌شود، اغلب درباره [[زمان]] دریافت این [[علم]] است. در این خصوص، دو [[روایت]] از امام باقر {{ع}} روایت از امام صادق {{ع}} دلالت بر آن دارند که [[عمود نور]]، هنگام [[تولد]] برای امام برافراشته می‌شود<ref>این آمار و آمارهای بعدی، از بررسی روایات این بحث در کتاب بصائر الدرجات به دست آمده است (ر.ک: محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۳۱-۴۴۲).</ref>. البته در دو روایت از امام صادق {{ع}}، اعطای این [[موهبت]] به [[دوران جنینی]] امام نیز نسبت داده شده است. در چهار روایت از امام باقر {{ع}} و سه روایت از امام صادق، زمان برافراشته شدن عمود نور، هنگامی دانسته شده است که امام رشد کند (به راه بیفتد، سخن بگوید یا [[جوان]] شود). در یک روایت از امام باقر {{ع}} و دو روایت از امام صادق {{ع}} نیز زمان برافراشته شدن عمود نور، زمان عهده دار شدن [[مقام امامت]] معرفی شده است.
+تفاوت‌هایی که در میان این مجموعه [[روایات]] دیده می‌شود، اغلب درباره [[زمان]] دریافت این [[علم]] است. در این خصوص، دو [[روایت]] از امام باقر {{ع}} روایت از امام صادق {{ع}} دلالت بر آن دارند که [[عمود نور]]، هنگام [[تولد]] برای امام برافراشته می‌شود<ref>این آمار و آمارهای بعدی، از بررسی روایات این بحث در کتاب بصائر الدرجات به دست آمده است (ر.ک: محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۳۱-۴۴۲).</ref>. البته در دو روایت از امام صادق {{ع}}، اعطای این موهبت به دوران جنینی امام نیز نسبت داده شده است. در چهار روایت از امام باقر {{ع}} و سه روایت از امام صادق، زمان برافراشته شدن عمود نور، هنگامی دانسته شده است که امام رشد کند (به راه بیفتد، سخن بگوید یا [[جوان]] شود). در یک روایت از امام باقر {{ع}} و دو روایت از امام صادق {{ع}} نیز زمان برافراشته شدن عمود نور، زمان عهده دار شدن [[مقام امامت]] معرفی شده است.
 [[اختلاف]] دیگر در این روایات، درباره نوع دانشی است که امام از طریق این [[عمود]] به دست می‌آورد. در چهار روایت از امام باقر {{ع}}، نه روایت از امام صادق {{ع}} و سه روایت که به طور مضمر<ref>یعنی به جای نام امام، از ضمیر استفاده شده و معین نشده که کدام یک از این دو امام مقصود است.</ref> از یکی از این دو [[امام]] بزرگوار نقل شده‌اند، تصریح شده‌اند که در این [[عمود]]، [[اعمال]] [[بندگان]] [[خداوند]] به امام عرضه می‌شود. در یک [[روایت]] از [[امام باقر]] و سه روایت از [[امام صادق]] {{ع}}، ارائه اعمال بندگان در هر منطقه، از طریق [[عمود نور]] اعلام شده است. در یک روایت از امام باقر {{ع}} و یک روایت از امام صادق {{ع}}، [[عرضه اعمال]] [[مردم]] در مناطق دیگر، به عمودی که در هر منطقه برپا می‌شود، نسبت داده شده است. در یک روایت از امام باقر {{ع}} و دو روایت از امام صادق {{ع}}، تمام [[علوم]] [[دنیا]] با آنچه بین [[مغرب]] و [[مشرق]] است، دانشی دانسته شده است که در عمود نور به امام عرضه می‌شود. البته یک روایت نیز به طور مضمر همین محتوا را [[تأیید]] می‌کند. در روایتی دیگر از امام صادق {{ع}}، [[علم]] بین [[آسمان]] و [[زمین]]، و در سه روایت دیگر از ایشان، تمام علوم، در قلمرو [[دانش]] ارائه شده در عمود نور معرفی شده است.
@@ خط ۵۴: / خط ۵۴: @@
 {{منابع}}
 # [[پرونده:95220153.jpg|22px]] [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|'''منابع علم امامان شیعه''']]
-# [[پرونده:11279.jpg|22px]] [[محمد حسن نادم|نادم، حسن]]، [[سید ابراهیم افتخاری|افتخاری، سید ابراهیم]]، [[منابع علم امام از نگاه متکلمان قم و بغداد (مقاله)|'''منابع علم امام از نگاه متکلمان قم و بغداد''']]
+# [[پرونده:11279.jpg|22px]] [[محمد حسن نادم|نادم، حسن]]، [[سید ابراهیم افتخاری|افتخاری، سید ابراهیم]]، [[منابع علم امام از نگاه متکلمان قم و بغداد (مقاله)|'''منابع علم امام از نگاه متکلمان قم و بغداد''']]، [[شیعه‌پژوهی (نشریه)|فصلنامه شیعه‌پژوهی]]
 # [[پرونده:9030760879.jpg|22px]] [[سید ابراهیم افتخاری|افتخاری، سید ابراهیم]]، [[بررسی مقایسه‌ای شئون امامت در مکتب قم و بغداد (پایان‌نامه)|'''بررسی مقایسه‌ای شئون امامت در مکتب قم و بغداد''']]
 # [[پرونده:ohf.jpg|22px]] [[رسول رضوی|رضوی، رسول]]، [[محمد تقی شاکر|شاکر، محمد تقی]]، [[چیستی عمود نور (مقاله)|'''چیستی عمود نور''']]
+# [[پرونده:Emamatp.jpg|22px]] [[محمد تقی شاکر|شاکر، محمد تقی]]، [[منابع علم امام در قرآن (مقاله)|'''منابع علم امام در قرآن''']]، [[امامت‌پژوهی (نشریه)|فصلنامه امامت‌پژوهی]]
 # [[پرونده:3984848.jpg|22px]] [[حسین گنجی|گنجی، حسین]]، [[امام‌شناسی ۱ (کتاب)|'''امام شناسی''']]
 # [[پرونده:5433913604.jpg|22px]] [[عسکری امام‌خان|امام‌خان، عسکری]]، [[منشأ و قلمرو علم امام (پایان‌نامه)|'''منشأ و قلمرو علم امام''']]
@@ خط ۶۵: / خط ۶۶: @@
 {{پانویس}}
-[[رده:علم معصوم]]
+[[رده:عمود نور]]
 [[رده:مفاهیم در کلام اسلامی]]
 [[رده:مدخل برگرفته از پرسمان]]
 [[رده:مدخل برگرفته از پرسمان علم معصوم]]