فساد: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[فساد در لغت]] - [[فساد در قرآن]] - [[فساد در فقه اسلامی]] - [[فساد در حقوق اسلامی]] - [[فساد در جامعهشناسی اسلامی]] | پرسش مرتبط = }} | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[فساد در لغت]] - [[فساد در قرآن]] - [[فساد در فقه اسلامی]] - [[فساد در حقوق اسلامی]] - [[فساد در جامعهشناسی اسلامی]] | پرسش مرتبط = }} | ||
'''«فساد»''' به معنای [[تباهی]] و ضد [[صلاح]] به هرگونه خروج از [[اعتدال]] به تفریط و [[افراط]] گفته میشود. [[اسلام]]، به عنوان کاملترین [[دین الهی]]، در ذات خود با هر گونه [[انحراف]] و فساد مخالف بوده و بر [[پاکی]] و درستکاری تأکید دارد. بر اساس گوناگونی موجود در اشکال فساد، آن را میتوان در سه طبقه تقسیم کرد: [[فساد اقتصادی]]؛ فساد سیاسی و [[فساد اداری]]. برخی از مهمترین زمینههای فساد عبارتاند از: [[اعراض]] [[اسلام]] [[توحیدی]]؛ ترک [[امداد]] [[مسلمانان]] و [[مؤمنان]]؛ ترک جهاد؛ ترک [[امر به معروف و نهی از منکر]]؛ [[حکومت طاغوت]] و غیره. از آثار فساد هم میتوان به برخی موارد اشاره کرد مانند: [[ظلم]]؛ [[فتنه]]؛ [[اسراف]]؛ [[گمراهی]]؛ [[فسق]]؛ [[لعنت خدا]] و غیره. از نظر [[آموزههای وحیانی قرآن]] بر [[مؤمنان]] بلکه همه انسانهایی که دارای [[فطرت الهی]] هستند لازم و ضروری است تا با اتخاذ روشها و شیوههایی به [[مبارزه]] و مقابله با فساد و [[مفسدان]] بپردازند. | |||
== معناشناسی == | == معناشناسی == | ||
| خط ۸: | خط ۱۰: | ||
== مبانی اسلام در خصوص فساد == | == مبانی اسلام در خصوص فساد == | ||
[[دین مبین اسلام]]، به عنوان کاملترین [[دین الهی]]، در ذات خود با هر گونه [[انحراف]] و فساد مخالف بوده و بر [[پاکی]] و درستکاری تأکید دارد. این تأکید، مخصوصاً آنجا که به [[حقوق عمومی]] ([[بیت المال]]) مربوط میشود دارای ابعادی متفاوت و روشن است و به [[ضرورت]] رعایت [[حدود الهی]] و [[حق الناس]] متبلور میشود و آنچه از بررسی [[احادیث]] و [[روایات]] مشخص است، تأکید [[اسلام]] بر رعایت حدود الهی و [[حقوق مردم]] و نیز درستکاری و [[امانتداری]] [[کارگزاران حکومت]] است. در جای جای [[نهج البلاغه]] [[مبارزه]] حضرت{{ع}} با [[فساد اداری]] نمایان است. این مبارزه گاهی با توبیخ [[کارگزاری]] است که [[دعوت]] [[ثروتمندان]] را پذیرفته و گاهی با توبیخ کارگزاری است که از بیت المال سوء استفاده کرده و گاهی با [[اعتراض]] به فردی است که از بیت المال بیشتر طلب کرده و گاهی... | [[دین مبین اسلام]]، به عنوان کاملترین [[دین الهی]]، در ذات خود با هر گونه [[انحراف]] و فساد مخالف بوده و بر [[پاکی]] و درستکاری تأکید دارد. این تأکید، مخصوصاً آنجا که به [[حقوق عمومی]] ([[بیت المال]]) مربوط میشود دارای ابعادی متفاوت و روشن است و به [[ضرورت]] رعایت [[حدود الهی]] و [[حق الناس]] متبلور میشود و آنچه از بررسی [[احادیث]] و [[روایات]] مشخص است، تأکید [[اسلام]] بر رعایت حدود الهی و [[حقوق مردم]] و نیز درستکاری و [[امانتداری]] [[کارگزاران حکومت]] است. در جای جای [[نهج البلاغه]] [[مبارزه]] حضرت{{ع}} با [[فساد اداری]] نمایان است. این مبارزه گاهی با توبیخ [[کارگزاری]] است که [[دعوت]] [[ثروتمندان]] را پذیرفته و گاهی با توبیخ کارگزاری است که از بیت المال سوء استفاده کرده و گاهی با [[اعتراض]] به فردی است که از بیت المال بیشتر طلب کرده و گاهی...، سخنان [[حکیمانه]] آن بزرگوار، در زمینه [[عدل و قسط]]، کتابی گویا و مکتبی [[نورانی]] برای همه عدالتخواهان و آزادیخواهان عالم تا [[قیامت]] است، از جمله این بیانات: {{متن حدیث|الْعَدْلُ أَفْضَلُ سَجِيَّةٍ}}؛ «[[عدالت]] [[برترین]] خصلت است»<ref>غررالحکم و دررالکلم.</ref>، {{متن حدیث|يَوْمُ الْعَدْلِ عَلَى الظَّالِمِ أَشَدُّ مِنْ يَوْمِ الْجَوْرِ عَلَى الْمَظْلُومِ}}<ref>نهج البلاغه، حکمت ۲۴۱.</ref>؛ «[[روز]] عدالت بر [[ستمگر]] سختتر است از روز [[ستم]] بر [[مظلوم]]». | ||
از نظر اسلام، میان فساد [[حکومت]] و [[حاکمان]] و فساد [[مردم]]، رابطه تنگاتنگی وجود دارد. اگر حاکمان، خود [[فاسد]] باشند، بنابر اصل {{عربی|اَلنَّاسُ عَلَى دِينِ مُلُوكِهِمْ}}، مردم نیز به فساد [[گرایش]] پیدا میکنند و اگر [[مردم]] [[فاسد]] باشند، [[حاکمان]] را نیز به سمت و سوی فساد خواهند کشاند و اگر آنان نیز [[مقاومت]] کنند، با [[شورش]] و... حاکمان [[صالح]] را از میان برخواهند و رئیسانی فاسد را بر سر کار خواهند نشاند، این، اصلی است غیر قابل [[انکار]] که با اندک تأملی، [[درستی]] آن، روشن میشود. در [[تاریخ]]، شواهد فراوانی را برای این اصل میتوان یافت. یکی از بزرگترین [[اهداف]] پذیرش حکومت توسط [[امام علی]]{{ع}} [[مبارزه با ظلم]] و فساد و [[طغیان]]، [[تبعیض]]، [[بیعدالتی]] و [[احقاق حقوق]] مردم و حاکمیت اسلام اصیل و ایجاد [[اصلاحات]] همه جانبه، عمیق و گسترده و کارساز و فراگیر در [[جامعه اسلامی]] بود. نوع نگرش آن حضرت به [[حکومت]] و حاکمان و [[کارگزاران]] و [[بیت المال]] و [[بودجه]] و [[اموال عمومی]] و [[قدرت]] و [[اقتدار]] حکومت و قوای حاکم بر [[امت]] و [[رسالت]] و مسئولیت امام و [[رهبر]] و شیوه برخورد و رابطه و ارتباط و تعامل با مردم با [[مسئولیتپذیری]] هر چه بیشتر، امانتداری، وظیفهشناسی، تکلیف الهی، خدمتگزار مردم بودن، [[امر به معروف و نهی از منکر]]، احقاق حقوق مردم، اجرای [[عدل و قسط]] و مبارزه با ظلم و فساد و [[فتنه]] و [[توطئه]]، ریشهکن کردن فساد در [[جامعه]]، [[مبارزه]] با جریان فساد، [[اصلاح]] ساختارها و روشها، اصلاح مدیران و کارگزاران، [[نظارت]] و پیگیری همه جانبه امور، [[اطلاعرسانی]] و کسب اطلاعات از عملکرد [[مسئولان]] ذی ربط، شفافیت، [[مسئولیت]] متقابل والی و مردم، اصلاح ساختار قدرت در جامعه اسلامی، بهکارگیری عناصر شایسته و با کفایت برای هر کاری و ایجاد نظامی کارآمد، مؤثر، مفید، کم هزینه و پر فایده، با کفایت و با لیاقت، [[منضبط]] و قانونگرا، [[ولایت]] پذیر و با [[ایمان]] و به دور از هر گونه [[سهلانگاری]] و ضعف نفس و با بهکارگیری افراد [[متکبر]]، خود بزرگ بین و یا [[خشن]] و غیرکارآمد و [[متملق]] و [[چاپلوس]] و یا طالب [[مال]] و یا خواهان قدرت را در بیانات [[نورانی]] آن حضرت فراوان میتوان یافت. | از نظر اسلام، میان فساد [[حکومت]] و [[حاکمان]] و فساد [[مردم]]، رابطه تنگاتنگی وجود دارد. اگر حاکمان، خود [[فاسد]] باشند، بنابر اصل {{عربی|اَلنَّاسُ عَلَى دِينِ مُلُوكِهِمْ}}، مردم نیز به فساد [[گرایش]] پیدا میکنند و اگر [[مردم]] [[فاسد]] باشند، [[حاکمان]] را نیز به سمت و سوی فساد خواهند کشاند و اگر آنان نیز [[مقاومت]] کنند، با [[شورش]] و... حاکمان [[صالح]] را از میان برخواهند و رئیسانی فاسد را بر سر کار خواهند نشاند، این، اصلی است غیر قابل [[انکار]] که با اندک تأملی، [[درستی]] آن، روشن میشود. در [[تاریخ]]، شواهد فراوانی را برای این اصل میتوان یافت. یکی از بزرگترین [[اهداف]] پذیرش حکومت توسط [[امام علی]]{{ع}} [[مبارزه با ظلم]] و فساد و [[طغیان]]، [[تبعیض]]، [[بیعدالتی]] و [[احقاق حقوق]] مردم و حاکمیت اسلام اصیل و ایجاد [[اصلاحات]] همه جانبه، عمیق و گسترده و کارساز و فراگیر در [[جامعه اسلامی]] بود. نوع نگرش آن حضرت به [[حکومت]] و حاکمان و [[کارگزاران]] و [[بیت المال]] و [[بودجه]] و [[اموال عمومی]] و [[قدرت]] و [[اقتدار]] حکومت و قوای حاکم بر [[امت]] و [[رسالت]] و مسئولیت امام و [[رهبر]] و شیوه برخورد و رابطه و ارتباط و تعامل با مردم با [[مسئولیتپذیری]] هر چه بیشتر، امانتداری، وظیفهشناسی، تکلیف الهی، خدمتگزار مردم بودن، [[امر به معروف و نهی از منکر]]، احقاق حقوق مردم، اجرای [[عدل و قسط]] و مبارزه با ظلم و فساد و [[فتنه]] و [[توطئه]]، ریشهکن کردن فساد در [[جامعه]]، [[مبارزه]] با جریان فساد، [[اصلاح]] ساختارها و روشها، اصلاح مدیران و کارگزاران، [[نظارت]] و پیگیری همه جانبه امور، [[اطلاعرسانی]] و کسب اطلاعات از عملکرد [[مسئولان]] ذی ربط، شفافیت، [[مسئولیت]] متقابل والی و مردم، اصلاح ساختار قدرت در جامعه اسلامی، بهکارگیری عناصر شایسته و با کفایت برای هر کاری و ایجاد نظامی کارآمد، مؤثر، مفید، کم هزینه و پر فایده، با کفایت و با لیاقت، [[منضبط]] و قانونگرا، [[ولایت]] پذیر و با [[ایمان]] و به دور از هر گونه [[سهلانگاری]] و ضعف نفس و با بهکارگیری افراد [[متکبر]]، خود بزرگ بین و یا [[خشن]] و غیرکارآمد و [[متملق]] و [[چاپلوس]] و یا طالب [[مال]] و یا خواهان قدرت را در بیانات [[نورانی]] آن حضرت فراوان میتوان یافت. | ||
| خط ۹۰: | خط ۹۲: | ||
# [[پرونده:11790.jpg|22px]] [[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[فساد مفسدان عوامل و آثار آن (مقاله)|'''فساد مفسدان عوامل و آثار آن''']] | # [[پرونده:11790.jpg|22px]] [[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[فساد مفسدان عوامل و آثار آن (مقاله)|'''فساد مفسدان عوامل و آثار آن''']] | ||
# [[پرونده:11790.jpg|22px]] [[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[زمینهها و آثار عملکرد مفسدان (مقاله)|'''زمینهها و آثار عملکرد مفسدان''']] | # [[پرونده:11790.jpg|22px]] [[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[زمینهها و آثار عملکرد مفسدان (مقاله)|'''زمینهها و آثار عملکرد مفسدان''']] | ||
# [[پرونده:IM010632.jpg|22px]] [[مصطفی صالحی|صالحی، مصطفی]]، [[عوامل بروز فساد اداری از دیدگاه اسلام (مقاله)|'''عوامل بروز فساد اداری از دیدگاه اسلام''']] | |||
# [[پرونده:IM010632.jpg|22px]] [[مصطفی صالحی|صالحی، مصطفی]]، [[عوامل بروز فساد اداری از دیدگاه اسلام (مقاله)|'''عوامل بروز فساد اداری از دیدگاه اسلام''' | # [[پرونده:IM010628.jpg|22px]] [[مریم هاشمی]]، [[اسماعیل اسدی]]، [[حسامالدین موسوی]]، [[تبیین مفهوم فساد اداری از دیدگاه اسلام و ارائه الگوی مناسب (مقاله)| '''تبیین مفهوم فساد اداری از دیدگاه اسلام و ارائه الگوی مناسب''']] | ||
# [[پرونده:IM010628.jpg|22px]] [[مریم هاشمی]]، [[اسماعیل اسدی]]، [[حسامالدین موسوی]]، [[تبیین مفهوم فساد اداری از دیدگاه اسلام و ارائه الگوی مناسب (مقاله)| '''تبیین مفهوم فساد اداری از دیدگاه اسلام و ارائه الگوی مناسب''' | |||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||