بنی‌دیان: تفاوت میان نسخه‌ها

بنی‌دیان (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۴ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۰۶

۵٬۶۹۹ بایت اضافه‌شده ، ‏۱۴ دسامبر ۲۰۲۳

←‏منابع

دیداریویکی‌متن

Jaafari

مدیران

۸۰٬۱۲۹

ویرایش

@@ خط ۲۳: / خط ۲۳: @@
 علاوه بر نبردهای جاهلی، [[پیمان‌ها]] و [[احلاف]] نیز بخشی از برنامه‌های قبایل در [[حفظ]] بقاء و صیانت از [[منافع]] خود بود. هر چند از احلاف مستقل بنی‌دیان با دیگر قبایل همجوار خبری به دست ما نرسیده است اما می‌توان به دیگر مؤلفه‌های مهم [[اجتماعی]] نظیر ازدواج‌های جاهلی که در واقع کارکردی مشابه پیمان‌های میان قبیلگی داشتند و پشتوانه‌ای برای [[استحکام]] روابط فیما بین [[قبائل]]، محسوب می‌شدند، به عنوان عاملی مهم در فراهم‌سازی زمینه‌های [[امنیت]] و [[آسایش]] خاطر آنان، در دست یافتن به اهداف مورد نظر، نگریست. (مورد توجه قرار داد.) بنی‌عبدالمدان در کنار دیگر [[طوایف]] بنی‌حارث بن کعب، در جهت رفع [[تهدیدها]] و خطرات و نیز پشتوانه‌سازی برای [[قبیله]] خود، کوشیدند تا با برقراری پیوندهای سببی با دیگر تیره‌ها و [[قبایل]] ساکن [[یمن]] و [[حجاز]] همچون [[قریش]] و [[کنانه]]، به استوارسازی جایگاه خود در میان قبایل منطقه بپردازند. از جمله این ازدواج‌ها می‌توان به [[پیمان]] سببی [[کبشه]] بنت خالد از [[بنی‌عامر]] با [[محجل بن حزن]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۲۶۸.</ref>، [[رباب]] از بنی‌نهد بن زید - از شاخه‌های [[قضاعه]] - با [[قنافة بن محجل]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۲۶۹.</ref>، ام [[جبر]] بنت [[سیحان]] از قبیله بنی‌عنزة بن اسد با دیّان (یزید) بن قطن بن زیاد<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۲۷۱.</ref> و یزید بن عبدلمدان با دختر [[امیة بن اسکر]] [[کنانی]] اشاره کرد<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۱۲، ص۲۶۸ - ۲۶۹.</ref>. [[ازدواج]] عائشه دختر عبدالله بن دیان با [[عبیدالله بن عباس]] از قریش<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۴، ص۶۰؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، خامسه۱، ص۲۱۲؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۳، ص۸۹۵.</ref> و ازدواج ریطه بنت عبیدالله بن عبدالله بن عبدالمدان بن دیان با [[محمد بن علی بن عبدالله بن عباس]] - مادر [[سفاح]] اولین [[خلیفه عباسی]] - <ref>مسعودی، التنبیه و الاشراف، ص۲۹۲؛ یعقوبی، تاریخ، ج۲، ص۳۴۹؛ ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۳۳.</ref> هم از دیگر این وصلت‌هاست.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
+==بنی‌دیان و [[اعتقادات]] مذهبی در [[جاهلیت]]==
+به نظر می‌رسد - همان‌گونه که در بخش «اسلام بنی‌دیان» اشاره خواهد شد، - بنی‌دیان نیز بمانند قبیله [[مادری]] خود بنی‌حارث بن کعب، [[بت‌پرست]] بودند و از همین‌رو، مقصود اعزام [[سریه]] [[خالد بن ولید]] در [[سال دهم هجری]] قرار گرفتند<ref>طبری، تاریخ، ج۳، ص۱۲۷؛ بیهقی، دلائل النبوه، ج۵، ص۴۱۲؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۵۹۴.</ref>. آنان به [[پرستش]] بتانی نظیر [[بت]] یا [[بتخانه]] [[ذوالخَلَصه]] در عَبلاء<ref>در چهار منزلی مکه به سوی یمن. (ابن قتبه دینوری، المعارف، ص۳۱۷).</ref> می‌پرداختند. این بت که بنی‌حارث تولیت آن را به دست داشتند، پس از [[فتح مکه]]، به [[دستور پیامبر]]{{صل}} ویران شد و بعد‌ها در جای آن [[مسجد]] جامعی بنا گردید<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۳۸۳. نیز ر.ک: ابن قتبه دینوری، المعارف، ص۳۱۷.</ref>. یغوث هم دیگر بتی بود که کل [[مردم]] [[قبیله مذحج]] می‌پرستیدند<ref>ابن قتبه دینوری، المعارف، ص۳۱۷.</ref>. گذشته از [[عبادت]] بت‌های [[جاهلی]]، [[ادیان توحیدی]] نیز در میان بنی‌حارث به سان دیگر [[قبایل عرب]] جنوبی ریشه دوانیده بود و گروهی از بنی‌حارث بر [[آیین یهود]] بودند<ref>ابن قتیبه دینوری، المعارف، ص۶۲۱، یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۱، ص۲۵۷.</ref>. بسیاری از ایشان هم، به [[مسیحیت]] گرویده بودند و [[نجران]] را پایگاه مهم این [[آیین]] قرار داده بودند<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۱۷، ص۱۹۳.</ref>. بنی‌حارث بن کعب و [[طوایف]] آن در نجران، عبادتگاهی به نام «دیر نجران» یا «کعبۀ نجران» داشتند که «رَبَّه» نیز خوانده می‌شد<ref>ابن‌منظور، لسان العرب‌، ج۵، ص۹۶.</ref>. پایه‌گذار این بنا، [[خاندان]] [[عبدالمدان بن دیان]] بودند و هم آنان اداره و [[سرپرستی]] آن را بر عهده داشتند<ref>یاقوت حموی‌، معجم البلدان، ج‌۲، ص۵۳۸.</ref>. دیر نجران، ساختمانی شبیه ساختمان [[کعبه]] داشت و همچون کعبه در [[مکه]]، به شکل مکعب و به‌صورت متساوی الاضلاع و متساوی الاقطار ساخته شده بود<ref>بکری‌، معجم ما استعجم‌، ج۱، ص۶۰۳؛ یاقوت حموی‌، معجم البلدان، ج‌۲، ص۵۳۸؛ جواد علی، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، ج۶، ص۴۱۷.</ref>. درب این کعبه، بالاتر از [[زمین]] قرار داشت و مانند کعبه می‌بایست از نردبان بالا می‌رفتند تا داخل آن شوند. [[آل]] عبدالمدان و عده‌ای از [[اعراب]] - از جمله تمامی مردم [[قبیله خثعم]] - که [[حج]] [[بیت اللّه]] نمی‌کردند و [[ماه‌های حرام]] را [[حرمت]] نمی‌نهادند، بدین دیر می‌آمدند و به گرد آن به [[طواف]] می‌پرداختند<ref>یاقوت حموی‌، معجم البلدان، ج‌۲، ص۵۳۸.</ref>. از برخی توصیف‌ها چنین بر می‌آید که این [[عبادتگاه]]، افزون بر جنبۀ مذهبی، از جنبۀ [[اقتصادی]] نیز برخوردار بوده است<ref>بکری‌، معجم ما استعجم‌، ج۱، ص۶۰۳.</ref>. در کنار [[کعبه]] [[نجران]]، بزرگترین کلیسای نجران قرار داشت که [[اسقف]] اعظم و سایر بزرگان [[مسیحی]] در آن اقامت داشتند. اطراف کعبه، بنای گنبد مانندی بود که با سیصد قطعه پوست متصل به هم، ساخته شده بود<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۱۲، ص۲۶۸؛ یاقوت حموی‌، معجم البلدان، ج‌۲، ص۵۳۸.</ref>. کعبه نجران، کنار نهری به نام «نُحَیْردان» بود<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۱۲، ص۲۶۸.</ref> و گنبد مذکور، روی [[نهر]] و کعبه را پوشانده بود. [[مردم]] نجران روزهای یکشنبه و روزهای [[عید]]، در حالی که لباس‌های حریر و زربفت و کمربندهای طلایی پوشیده بودند، از مناطق مختلف، سواره، به سوی کعبه نجران حرکت می‌کردند و پس از به جا آوردن [[نماز]] و انجام [[مراسم عبادی]] خود، به مناطق سرسبز اطراف می‌رفتند و به [[خوشگذرانی]] و [[لهو و لعب]] می‌پرداختند<ref>یاقوت حموی‌، معجم البلدان، ج‌۲، ص۵۳۸.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
 == منابع ==