شریعت در کلام اسلامی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
HeydariBot (بحث | مشارکتها) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = شریعت | | موضوع مرتبط = شریعت | ||
| عنوان مدخل = | | عنوان مدخل = شریعت | ||
| مداخل مرتبط = [[شریعت در قرآن]] - [[شریعت در | | مداخل مرتبط = [[شریعت در لغت]] - [[شریعت در قرآن]] - [[شریعت در فقه اسلامی]] - [[شریعت در فقه سیاسی]] - [[شریعت در کلام اسلامی]] - [[شریعت در جامعهشناسی اسلامی]] | ||
| پرسش مرتبط = | | پرسش مرتبط = | ||
}} | }} | ||
| خط ۲۲: | خط ۲۱: | ||
* هر شریعتی، [[شریعت]] پیش از خود را [[نسخ]] میکند و [[شریعت اسلام]] ـ که واپسین [[شریعت]] است ـ همۀ [[شرایع]] پیشین را [[نسخ]] کرده است؛ اما مراد از [[نسخ]] آن نیست که همۀ [[تعالیم]] [[پیامبران پیشین]] از [[حقانیت]] و اعتبار میافتند. [[تعالیم]] [[پیامبران]] {{صل}} بر دو بخشاند: یکی تعالیمی که ماهیت اخباری دارند؛ همانند [[توحید]]، [[نبوت]] و [[معاد]]. [[نسخ]] به این [[تعالیم]] راه ندارد. دیگر، تعالیمی که دارای ماهیت انشائیاند و [[صدق]] و کذبپذیر نیستند. این [[تعالیم]] دستخوش [[نسخ]] میشوند. بدینسان، در نظر [[مسلمانان]]، [[نبوت]] [[پیامبران پیشین]] [[نسخ]] نشده است؛ بلکه [[احکام]] فرعی [[شریعت]] آنان با [[ظهور]] [[شریعت محمدی]] {{صل}} به [[نسخ]] دچار گشتهاند<ref>ر. ک. [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۰۰.</ref>. | * هر شریعتی، [[شریعت]] پیش از خود را [[نسخ]] میکند و [[شریعت اسلام]] ـ که واپسین [[شریعت]] است ـ همۀ [[شرایع]] پیشین را [[نسخ]] کرده است؛ اما مراد از [[نسخ]] آن نیست که همۀ [[تعالیم]] [[پیامبران پیشین]] از [[حقانیت]] و اعتبار میافتند. [[تعالیم]] [[پیامبران]] {{صل}} بر دو بخشاند: یکی تعالیمی که ماهیت اخباری دارند؛ همانند [[توحید]]، [[نبوت]] و [[معاد]]. [[نسخ]] به این [[تعالیم]] راه ندارد. دیگر، تعالیمی که دارای ماهیت انشائیاند و [[صدق]] و کذبپذیر نیستند. این [[تعالیم]] دستخوش [[نسخ]] میشوند. بدینسان، در نظر [[مسلمانان]]، [[نبوت]] [[پیامبران پیشین]] [[نسخ]] نشده است؛ بلکه [[احکام]] فرعی [[شریعت]] آنان با [[ظهور]] [[شریعت محمدی]] {{صل}} به [[نسخ]] دچار گشتهاند<ref>ر. ک. [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۰۰.</ref>. | ||
* بزرگان و علمای [[اسلام]] معتقدند پارهای [[احکام شریعت]] خاتم نیز با [[احکام]] جدیدی [[نسخ]] شده و کنار رفتهاند؛ همانند [[قبله]] که [[مسلمانان]] نخست مؤظف بودند رو به [[بیت المقدس]] [[نماز]] بگزارند؛ اما پس از مدتی این [[حکم]] [[نسخ]] شد و [[وظیفه]] یافتند روی به سوی [[کعبه]] کنند و نیز همانند [[وجوب]] [[صدقه]] برای [[نجوا]] با [[پیامبر]] {{صل}} و خانهنشین کردن [[زنان]] اگر خویش را به [[فحشا]] بیالایند<ref>ر. ک. [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۰۰.</ref>. | * بزرگان و علمای [[اسلام]] معتقدند پارهای [[احکام شریعت]] خاتم نیز با [[احکام]] جدیدی [[نسخ]] شده و کنار رفتهاند؛ همانند [[قبله]] که [[مسلمانان]] نخست مؤظف بودند رو به [[بیت المقدس]] [[نماز]] بگزارند؛ اما پس از مدتی این [[حکم]] [[نسخ]] شد و [[وظیفه]] یافتند روی به سوی [[کعبه]] کنند و نیز همانند [[وجوب]] [[صدقه]] برای [[نجوا]] با [[پیامبر]] {{صل}} و خانهنشین کردن [[زنان]] اگر خویش را به [[فحشا]] بیالایند<ref>ر. ک. [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۰۰.</ref>. | ||
==[[شریعت]] در اصطلاح== | |||
آنچه را [[خدای متعال]] از [[احکام]] برای بندگانش [[تشریع]] کرده است «[[شرع]]» گویند. «شرع» را «[[دین]] و [[ملت]]» هم میخوانند. بدین ترتیب «[[احکام شرع]]» را از آن روی که «[[املاء]] و [[کتابت]]» کنند، «ملت» نامند و از آن جهت که «[[مشروع]]» است. «شرع» گویند<ref>سید جعفر سجادی، فرهنگ معارف اسلامی، ج۲، ص۱۰۵۳.</ref>. | |||
شریعت در اصطلاح، همان راه مناسب برای رسیدن به آب [[حیات انسانی]] است که در بستر [[آفرینش]] جریان دارد، چون [[فروع]] جزئی، راهی برای نیل به اصول و اهداف کلی است و ممکن است در هر عصری با راه مخصوصی که [[پیامبران]] ارائه میدهند بتوان به آن سرچشمه [[حیات]] بار یافت<ref>عبدالله جوادی آملی، شریعت در آینه معرفت، ص۱۱۹.</ref>. | |||
[[علامه طباطبائی]] درباره نسبت شریعت و دین در اصطلاح [[قرآن کریم]] این چنین مینویسد: | |||
«شریعت» عبارت است از طریقهای خاص، یعنی طریقهای که برای امتی از [[امتها]] و یا [[پیامبری]] از پیامبران [[مبعوث]] به شریعت، تعیین و آماده شده باشد؛ مانند شریعت نوح{{ع}} و شریعت ابراهیم{{ع}} و [[شریعت موسی]]{{ع}} و شریعت [[عیسی]]{{ع}} و شریعت محمد{{صل}} و اما «دین» عبارت است از [[سنت]] و طریقه الهیه حال، خاصِ به هر پیامبری و یا هر قومی که میخواهد باشد. پس کلمه «دین» معنایی عمومیتر از کلمه «شریعت» دارد و به همین جهت است که «شریعت» [[نسخ]] میپذیرد ولی «دین» به معنای عمومیاش قابل نسخ نیست<ref>سید محمد حسین طباطبائی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۵، ص۳۵۰.</ref>.<ref>[[نفیسه ابوالحسنی|ابوالحسنی، نفیسه]]، [[خاتمیت در قرآن با رویکرد پاسخ به شبهات (کتاب)|خاتمیت در قرآن با رویکرد پاسخ به شبهات]] ص ۴۱.</ref>. | |||
== منابع == | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
# [[پرونده:1414.jpg|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)|'''فرهنگ شیعه''']] | |||
# [[پرونده:10119661.jpg|22px]] [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات علم کلام''']] | |||
# [[پرونده:IM010661.jpg|22px]] [[نفیسه ابوالحسنی|ابوالحسنی، نفیسه]]، [[خاتمیت در قرآن با رویکرد پاسخ به شبهات (کتاب)|'''خاتمیت در قرآن با رویکرد پاسخ به شبهات''']] | |||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||