بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'ضمیر' به 'ضمیر') |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = حسنه | | موضوع مرتبط = حسنه | ||
| عنوان مدخل = | | عنوان مدخل = حسنه | ||
| مداخل مرتبط = [[حسنه در قرآن]] - [[حسنه در حدیث | | مداخل مرتبط = [[حسنه در قرآن]] - [[حسنه در حدیث]] | ||
| پرسش مرتبط = | | پرسش مرتبط = | ||
}} | }} | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
هر [[نعمت]] خوش آیند و شاد کننده را که به [[انسان]] میرسد، حسنه گویند و [[سیئه]] ضد آن است (مفردات) و شامل [[نعمت]] [[دنیا]] و [[آخرت]] هر دو است. در [[قرآن]] این کلمه ۱۶ بار استعمال شده و [[فرهنگ]] خاصی را بر آن بار کرده است. در این مدخل منظور آن دسته از آیاتی است که [[پاداش]] [[پیروی]] [[پیامبر]] را تعیین میکند و مفهوم خاصی از نیکویی [[معنوی]] را برای آنان نوید میدهد. یا در بحث [[الگو]] گرفتن، [[سخن]] از [[اسوه حسنه]] از [[پیامبر]] و یا معیار [[الگوگیری]] حسنه معین شده است. چنانکه [[پیامبر]] در دعاهای خود امضایی خود در مقابل کسانی که تنها طالب [[دنیا]] هستند، خواستار حسنه میشود: {{متن قرآن|رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً}}<ref>«و از ایشان کسانی هستند که میگویند: پروردگارا! در این جهان به ما نکویی بخش و در جهان واپسین هم نکویی ده و ما را از عذاب آتش نگاه دار» سوره بقره، آیه ۲۰۱.</ref>» | |||
#{{متن قرآن|لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا}}<ref>«بیگمان فرستاده خداوند برای شما نمونهای نیکوست، برای آن کس (از شما) که به خداوند و به روز بازپسین امید دارد و خداوند را بسیار یاد میکند» سوره احزاب، آیه ۲۱.</ref> | #{{متن قرآن|لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا}}<ref>«بیگمان فرستاده خداوند برای شما نمونهای نیکوست، برای آن کس (از شما) که به خداوند و به روز بازپسین امید دارد و خداوند را بسیار یاد میکند» سوره احزاب، آیه ۲۱.</ref>. | ||
#{{متن قرآن|وَاكْتُبْ لَنَا فِي هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ إِنَّا هُدْنَا إِلَيْكَ قَالَ عَذَابِي أُصِيبُ بِهِ مَنْ أَشَاءُ وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ فَسَأَكْتُبُهَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَالَّذِينَ هُمْ بِآيَاتِنَا يُؤْمِنُونَ * الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ}}<ref>«و در این جهان و در جهان واپسین برای ما نیکی مقرّر فرما که ما به سوی تو بازگشتهایم؛ فرمود: عذابم را به هر کس بخواهم میرسانم و بخشایشم همه چیز را فرا میگیرد و آن را به زودی برای آنان که پرهیزگاری میورزند و زکات میدهند و کسانی که به آیات ما ایمان دارن * همان کسان که از فرستاده پیامآور درس ناخوانده پیروی میکنند، همان که (نام) او را نزد خویش در تورات و انجیل نوشته مییابند؛ آنان را به نیکی فرمان میدهد و از بدی باز میدارد و چیزهای پاکیزه را بر آنان حلال و چیزهای ناپاک را بر آنان حرام میگرداند و بار» سوره اعراف، آیه ۱۵۶-۱۵۷.</ref> | #{{متن قرآن|وَاكْتُبْ لَنَا فِي هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ إِنَّا هُدْنَا إِلَيْكَ قَالَ عَذَابِي أُصِيبُ بِهِ مَنْ أَشَاءُ وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ فَسَأَكْتُبُهَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَالَّذِينَ هُمْ بِآيَاتِنَا يُؤْمِنُونَ * الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ}}<ref>«و در این جهان و در جهان واپسین برای ما نیکی مقرّر فرما که ما به سوی تو بازگشتهایم؛ فرمود: عذابم را به هر کس بخواهم میرسانم و بخشایشم همه چیز را فرا میگیرد و آن را به زودی برای آنان که پرهیزگاری میورزند و زکات میدهند و کسانی که به آیات ما ایمان دارن * همان کسان که از فرستاده پیامآور درس ناخوانده پیروی میکنند، همان که (نام) او را نزد خویش در تورات و انجیل نوشته مییابند؛ آنان را به نیکی فرمان میدهد و از بدی باز میدارد و چیزهای پاکیزه را بر آنان حلال و چیزهای ناپاک را بر آنان حرام میگرداند و بار» سوره اعراف، آیه ۱۵۶-۱۵۷.</ref>. | ||
#{{متن قرآن|إِنْ تُصِبْهُمْ حَسَنَةٌ یقُولُوا هٰذِهِ مِنْ عِنْدِ اللٰهِ وَ إِنْ تُصِبْهُمْ سَیئَةٌ یقُولُوا هٰذِهِ مِنْ عِنْدِک قُلْ کل مِنْ عِنْدِ اللٰهِ فَمٰا لِهٰؤُلاٰءِ الْقَوْمِ لاٰ یکٰادُونَ یفْقَهُونَ حَدِیثاً * مَا أَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللَّهِ وَمَا أَصَابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ وَأَرْسَلْنَاكَ لِلنَّاسِ رَسُولًا وَكَفَى بِاللَّهِ شَهِيدًا}}<ref>«هر کجا باشید اگر چه در کاخهای بسیار محکم، شما را مرگ فرا رسد. و آنان را اگر خوشی و نعمتی فرا رسد گویند: این از جانب خداست، و اگر زحمتی پیش آید گویند: این از جانب توست! بگو: همه از جانب خدا است. چرا این قوم (جاهل) از فهم هر سخن دورند؟!* (ای آدمی!) هر نیکی به تو رسد از خداوند است و هر بدی به تو رسد از خود توست. و (ای محمّد!) ما تو را برای مردم، پیامبر فرستادهایم و خداوند، (شما را) گواه بس» سوره نساء، آیه ۷۸-۷۹.</ref> | #{{متن قرآن|إِنْ تُصِبْهُمْ حَسَنَةٌ یقُولُوا هٰذِهِ مِنْ عِنْدِ اللٰهِ وَ إِنْ تُصِبْهُمْ سَیئَةٌ یقُولُوا هٰذِهِ مِنْ عِنْدِک قُلْ کل مِنْ عِنْدِ اللٰهِ فَمٰا لِهٰؤُلاٰءِ الْقَوْمِ لاٰ یکٰادُونَ یفْقَهُونَ حَدِیثاً * مَا أَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللَّهِ وَمَا أَصَابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ وَأَرْسَلْنَاكَ لِلنَّاسِ رَسُولًا وَكَفَى بِاللَّهِ شَهِيدًا}}<ref>«هر کجا باشید اگر چه در کاخهای بسیار محکم، شما را مرگ فرا رسد. و آنان را اگر خوشی و نعمتی فرا رسد گویند: این از جانب خداست، و اگر زحمتی پیش آید گویند: این از جانب توست! بگو: همه از جانب خدا است. چرا این قوم (جاهل) از فهم هر سخن دورند؟!* (ای آدمی!) هر نیکی به تو رسد از خداوند است و هر بدی به تو رسد از خود توست. و (ای محمّد!) ما تو را برای مردم، پیامبر فرستادهایم و خداوند، (شما را) گواه بس» سوره نساء، آیه ۷۸-۷۹.</ref>. | ||
#{{متن قرآن|قُلْ يَا عِبَادِ الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا رَبَّكُمْ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ وَأَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةٌ إِنَّمَا يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسَابٍ}}<ref>«بگو: ای بندگان من که ایمان آوردهاید، از پروردگارتان پروا کنید! برای کسانی که در این جهان، نیکی ورزند نیکی خواهد بود و زمین خداوند پهناور است؛ جز این نیست که پاداش شکیبایان را بیشمار، تمام دهند» سوره زمر، آیه ۱۰.</ref> | #{{متن قرآن|قُلْ يَا عِبَادِ الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا رَبَّكُمْ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ وَأَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةٌ إِنَّمَا يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسَابٍ}}<ref>«بگو: ای بندگان من که ایمان آوردهاید، از پروردگارتان پروا کنید! برای کسانی که در این جهان، نیکی ورزند نیکی خواهد بود و زمین خداوند پهناور است؛ جز این نیست که پاداش شکیبایان را بیشمار، تمام دهند» سوره زمر، آیه ۱۰.</ref>. | ||
== نکات == | == نکات == | ||
درآیات فوق این موضوعات مطرح گردیده است: | درآیات فوق این موضوعات مطرح گردیده است: | ||
# [[پیامبر]] [[الگو]] و أسوهای [[نیکو]] برای [[مردم]] از طرف [[خداوند]] اعلام گردیده است {{متن قرآن|لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ}}<ref>«بیگمان فرستاده خداوند برای شما نمونهای نیکوست، برای آن کس (از شما) که به خداوند و به روز بازپسین امید دارد و خداوند را بسیار یاد میکند» سوره احزاب، آیه ۲۱.</ref> | # [[پیامبر]] [[الگو]] و أسوهای [[نیکو]] برای [[مردم]] از طرف [[خداوند]] اعلام گردیده است {{متن قرآن|لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ}}<ref>«بیگمان فرستاده خداوند برای شما نمونهای نیکوست، برای آن کس (از شما) که به خداوند و به روز بازپسین امید دارد و خداوند را بسیار یاد میکند» سوره احزاب، آیه ۲۱.</ref>. | ||
# [[پیروی]] از پیامبراسلام موجب نیل به حسنه و [[نیکی]] در [[دنیا]] میشود {{متن قرآن|اكْتُبْ لَنَا فِي هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ إِنَّا هُدْنَا إِلَيْكَ قَالَ عَذَابِي أُصِيبُ بِهِ مَنْ أَشَاءُ وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ فَسَأَكْتُبُهَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَالَّذِينَ هُمْ بِآيَاتِنَا يُؤْمِنُونَ}}<ref>«و در این جهان و در جهان واپسین برای ما نیکی مقرّر فرما که ما به سوی تو بازگشتهایم؛ فرمود: عذابم را به هر کس بخواهم میرسانم و بخشایشم همه چیز را فرا میگیرد و آن را به زودی برای آنان که پرهیزگاری میورزند و زکات میدهند و کسانی که به آیات ما ایمان دارن» سوره اعراف، آیه ۱۵۶.</ref> * {{متن قرآن|الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ}}<ref>«همان کسان که از فرستاده پیامآور درس ناخوانده پیروی میکنند، همان که (نام) او را نزد خویش در تورات و انجیل نوشته مییابند؛ آنان را به نیکی فرمان میدهد و از بدی باز میدارد و چیزهای پاکیزه را بر آنان حلال و چیزهای ناپاک را بر آنان حرام میگرداند و بار (» سوره اعراف، آیه ۱۵۷.</ref> | # [[پیروی]] از پیامبراسلام موجب نیل به حسنه و [[نیکی]] در [[دنیا]] میشود {{متن قرآن|اكْتُبْ لَنَا فِي هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ إِنَّا هُدْنَا إِلَيْكَ قَالَ عَذَابِي أُصِيبُ بِهِ مَنْ أَشَاءُ وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ فَسَأَكْتُبُهَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَالَّذِينَ هُمْ بِآيَاتِنَا يُؤْمِنُونَ}}<ref>«و در این جهان و در جهان واپسین برای ما نیکی مقرّر فرما که ما به سوی تو بازگشتهایم؛ فرمود: عذابم را به هر کس بخواهم میرسانم و بخشایشم همه چیز را فرا میگیرد و آن را به زودی برای آنان که پرهیزگاری میورزند و زکات میدهند و کسانی که به آیات ما ایمان دارن» سوره اعراف، آیه ۱۵۶.</ref> * {{متن قرآن|الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ}}<ref>«همان کسان که از فرستاده پیامآور درس ناخوانده پیروی میکنند، همان که (نام) او را نزد خویش در تورات و انجیل نوشته مییابند؛ آنان را به نیکی فرمان میدهد و از بدی باز میدارد و چیزهای پاکیزه را بر آنان حلال و چیزهای ناپاک را بر آنان حرام میگرداند و بار (» سوره اعراف، آیه ۱۵۷.</ref>. | ||
# [[خداوند]]، منشأحسنه - [[نیکی]] - و [[پیامبر]] منشأ [[سیئه]] - [[بدی]] - از دیدگاه برخی [[منافقان]]، [[یهود]] و [[مسلمانان]] [[صدر اسلام]] {{متن قرآن|إِنْ تُصِبْهُمْ حَسَنَةٌ يَقُولُوا هَذِهِ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَإِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَقُولُوا هَذِهِ مِنْ عِنْدِكَ}}<ref>«هر جا باشید هر چند در دژهای استوار، مرگ شما را در مییابد و اگر نیکییی به ایشان رسد میگویند این از سوی خداوند است و اگر بدییی به آنان رسد میگویند این از سوی توست بگو همه (چیز) از سوی خداوند است؛ بر سر این گروه چه آمده است که بر آن نیستند تا سخنی را» سوره نساء، آیه ۷۸.</ref> | # [[خداوند]]، منشأحسنه - [[نیکی]] - و [[پیامبر]] منشأ [[سیئه]] - [[بدی]] - از دیدگاه برخی [[منافقان]]، [[یهود]] و [[مسلمانان]] [[صدر اسلام]] {{متن قرآن|إِنْ تُصِبْهُمْ حَسَنَةٌ يَقُولُوا هَذِهِ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَإِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَقُولُوا هَذِهِ مِنْ عِنْدِكَ}}<ref>«هر جا باشید هر چند در دژهای استوار، مرگ شما را در مییابد و اگر نیکییی به ایشان رسد میگویند این از سوی خداوند است و اگر بدییی به آنان رسد میگویند این از سوی توست بگو همه (چیز) از سوی خداوند است؛ بر سر این گروه چه آمده است که بر آن نیستند تا سخنی را» سوره نساء، آیه ۷۸.</ref>. | ||
# [[خداوند]] به [[پیامبر]] میفرماید به [[بندگان]] [[پرهیزکار]] و دارای عمل زیبا و نیکوحسنه - بگو [[خداوند]] پاداشی [[نیکو]] به آنها میدهد و [[هجرت]] کنندگان و صبرپیشگان پاداشی بیشمار از سوی [[خداوند]] دریافت میکنند: {{متن قرآن|قُلْ يَا عِبَادِ الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا رَبَّكُمْ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ وَأَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةٌ إِنَّمَا يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسَابٍ}}<ref>«بگو: ای بندگان من که ایمان آوردهاید، از پروردگارتان پروا کنید! برای کسانی که در این جهان، نیکی ورزند نیکی خواهد بود و زمین خداوند پهناور است؛ جز این نیست که پاداش شکیبایان را بیشمار، تمام دهند» سوره زمر، آیه ۱۰.</ref><ref>[[محمد جعفر سعیدیانفر|سعیدیانفر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم]]، | # [[خداوند]] به [[پیامبر]] میفرماید به [[بندگان]] [[پرهیزکار]] و دارای عمل زیبا و نیکوحسنه - بگو [[خداوند]] پاداشی [[نیکو]] به آنها میدهد و [[هجرت]] کنندگان و صبرپیشگان پاداشی بیشمار از سوی [[خداوند]] دریافت میکنند: {{متن قرآن|قُلْ يَا عِبَادِ الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا رَبَّكُمْ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ وَأَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةٌ إِنَّمَا يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسَابٍ}}<ref>«بگو: ای بندگان من که ایمان آوردهاید، از پروردگارتان پروا کنید! برای کسانی که در این جهان، نیکی ورزند نیکی خواهد بود و زمین خداوند پهناور است؛ جز این نیست که پاداش شکیبایان را بیشمار، تمام دهند» سوره زمر، آیه ۱۰.</ref>.<ref>[[محمد جعفر سعیدیانفر|سعیدیانفر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۱]]، ص ۴۵۴.</ref> | ||
== تنظیم آیات حسنه به ترتیب مصحفی آن == | == تنظیم آیات حسنه به ترتیب مصحفی آن == | ||
| خط ۲۴۸: | خط ۲۴۸: | ||
# در آیه ۳۴ [[سوره فصلت]]: {{متن قرآن|وَلَا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ عَدَاوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ}}، اولاً صدر [[آیه]]: {{متن قرآن|وَلَا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ}}، تفسیرکننده نوع حسنه و نوع [[سیئه]] در آیه ۵۴ [[سوره قصص]] است. ثانیاً، کلمه {{متن قرآن|لَا تَسْتَوِي}} و تکرار {{متن قرآن|لَا}} در {{متن قرآن|لَا السَّيِّئَةُ}}، دلالت بر [[وجوهات]] [[کلامی]]، [[رفتاری]] و [[اخلاقی]] در هر یک از حسنه و سیئه دارد؛ با این معنا با توجه به اینکه حسنه، از لحاظ [[حسن]] بودن، و سیئه در سیئه بودن، وجههای گوناگونی دارند، معنا چنین میشود که: هر یک از وجوهات سیئه از [[زشتی]] در [[کلام]]، یا ناپسندی در [[رفتار]] و یا [[بدی]] در [[اخلاق]] را با آن وجهی که نیکوتر است، دفع کن. | # در آیه ۳۴ [[سوره فصلت]]: {{متن قرآن|وَلَا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ عَدَاوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ}}، اولاً صدر [[آیه]]: {{متن قرآن|وَلَا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ}}، تفسیرکننده نوع حسنه و نوع [[سیئه]] در آیه ۵۴ [[سوره قصص]] است. ثانیاً، کلمه {{متن قرآن|لَا تَسْتَوِي}} و تکرار {{متن قرآن|لَا}} در {{متن قرآن|لَا السَّيِّئَةُ}}، دلالت بر [[وجوهات]] [[کلامی]]، [[رفتاری]] و [[اخلاقی]] در هر یک از حسنه و سیئه دارد؛ با این معنا با توجه به اینکه حسنه، از لحاظ [[حسن]] بودن، و سیئه در سیئه بودن، وجههای گوناگونی دارند، معنا چنین میشود که: هر یک از وجوهات سیئه از [[زشتی]] در [[کلام]]، یا ناپسندی در [[رفتار]] و یا [[بدی]] در [[اخلاق]] را با آن وجهی که نیکوتر است، دفع کن. | ||
محققاً برای شما [[مسلمانان]]، آنان که همواره به [[خدای متعال]] و به [[روز قیامت]] امیدوارند و [[خدا]] را بسیار یاد میکنند، در [[پیامبر خدا]] {{صل}} و در [[ابراهیم خلیل]] الرحمن {{ع}} و [[یاران]] او، [[اسوه حسنه]] و الگوی خوبی باشد. در آیه ۲۱ [[سوره احزاب]] میفرماید: {{متن قرآن|لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا}}؛ یعنی برای شما، آن کسانی که همواره به [[خدای تعالی]] و به روز قیامت [[امیدوار]] بوده و بسیار خدا را یاد میکنند، در [[تأسی]] به پیامبر خدا {{صل}} الگوی نیکویی است. در [[آیات]] ۴ و ۶ ممتحنه میفرماید: {{متن قرآن|قَدْ كَانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْرَاهِيمَ وَالَّذِينَ مَعَهُ إِذْ قَالُوا لِقَوْمِهِمْ إِنَّا بُرَآءُ مِنْكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ كَفَرْنَا بِكُمْ وَبَدَا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةُ وَالْبَغْضَاءُ أَبَدًا حَتَّى تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَحْدَهُ إِلَّا قَوْلَ إِبْرَاهِيمَ لِأَبِيهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ وَمَا أَمْلِكُ لَكَ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ رَبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَإِلَيْكَ أَنَبْنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ * لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِيهِمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَمَنْ يَتَوَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ}}<ref>یعنی برای شما در تأسی به ابراهیم خلیل الرحمن {{ع}}، و به کسانی که به او ایمان آوردند، الگوی خوبی است، آن زمانی که خودشان چنین گفتند: ما از شما و از آنچه به جز خدای تعالی پرستش میکنید، بیزار، و از شما روی گردانیم. دشمنی و کینه میان ما و شما تا زمانی که تنها به خدای یگانه ایمان بیاورید، دائماً آشکار خواهد بود، به جز این گفته ابراهیم {{ع}} خطاب به پدر (یعنی عمویش آذر): حتماً برای تو طلب آمرزش میکنم و من از جانب خدای تعالی برای تو چیزی را مالک نیستم. پروردگارا! بر تو توکل میکنیم، و بازگشت همه به سوی توست. البته، محققاً در تأسی به آنان (یعنی ابراهیم خلیل الرحمن و مؤمنان به او) الگوی خوبی است، برای شما، کسانی که همواره به خدای تعالی و به روز قیامت امیدوارند، و هر کس روی بگرداند، البته، خدای تعالی تنها او است و بینیاز ستوده است</ref>. در [[آیات]] فوق، معیارهای مهمی [[تدبر]] میشود، از جمله: | |||
# در [[قرآن کریم]] {{متن قرآن|أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ}} منحصراً در سه [[آیه]] مذکور در آیات فوق: ۲۱ [[احزاب]] و ۴ و ۶ ممتحنه آمده است، و در آن الگوی خوب بودن و [[اسوه]] بودن از نظر [[قرآن]]، در وجود [[مبارک]] [[پیامبر]] {{صل}} و [[ابراهیم خلیل]] الرحمن و [[مؤمنان]] به او متجلی است. لذا این [[بهترین]] [[هدایت]] است برای کسانی که میخواهند [[راه]] خود را در [[زندگی]] بیابند: {{متن قرآن|لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ}}، {{متن قرآن|قَدْ كَانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْرَاهِيمَ وَالَّذِينَ مَعَهُ}}، {{متن قرآن|لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِيهِمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ}}. | # در [[قرآن کریم]] {{متن قرآن|أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ}} منحصراً در سه [[آیه]] مذکور در آیات فوق: ۲۱ [[احزاب]] و ۴ و ۶ ممتحنه آمده است، و در آن الگوی خوب بودن و [[اسوه]] بودن از نظر [[قرآن]]، در وجود [[مبارک]] [[پیامبر]] {{صل}} و [[ابراهیم خلیل]] الرحمن و [[مؤمنان]] به او متجلی است. لذا این [[بهترین]] [[هدایت]] است برای کسانی که میخواهند [[راه]] خود را در [[زندگی]] بیابند: {{متن قرآن|لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ}}، {{متن قرآن|قَدْ كَانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْرَاهِيمَ وَالَّذِينَ مَعَهُ}}، {{متن قرآن|لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِيهِمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ}}. | ||
# [[تأسی]] به پیامبر {{صل}} خاص مسلمانانی است که مستمراً [[رجا]] به [[خدای تعالی]] و به [[روز قیامت]] دارند، و [[خدای متعال]] را بسیار یاد میکنند {{متن قرآن|لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا}}، و لازمه تأسی به [[ابراهیم]] {{ع}} و مؤمنان به او، [[استمرار]] در رجا داشتن به خدای تعالی و به روز قیامت است: {{متن قرآن|لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ}}. | # [[تأسی]] به پیامبر {{صل}} خاص مسلمانانی است که مستمراً [[رجا]] به [[خدای تعالی]] و به [[روز قیامت]] دارند، و [[خدای متعال]] را بسیار یاد میکنند {{متن قرآن|لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا}}، و لازمه تأسی به [[ابراهیم]] {{ع}} و مؤمنان به او، [[استمرار]] در رجا داشتن به خدای تعالی و به روز قیامت است: {{متن قرآن|لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ}}. | ||
# تأسی نمودن به [[اسوه حسنه]] اگرچه در [[آیات]] مذکور از لحاظ لفظ مشترک است، اما در معنا اشتراک ندارد؛ زیرا در [[آیه]] ممتحنه مفردات آیه نسبت به قوله: {{متن قرآن|ذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا}}، ناقص است، و در آیه [[احزاب]] نسبت به قوله: {{متن قرآن|ذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا}}، تام است: {{متن قرآن|لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ}}،{{متن قرآن|لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا}} | # تأسی نمودن به [[اسوه حسنه]] اگرچه در [[آیات]] مذکور از لحاظ لفظ مشترک است، اما در معنا اشتراک ندارد؛ زیرا در [[آیه]] ممتحنه مفردات آیه نسبت به قوله: {{متن قرآن|ذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا}}، ناقص است، و در آیه [[احزاب]] نسبت به قوله: {{متن قرآن|ذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا}}، تام است: {{متن قرآن|لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ}}،{{متن قرآن|لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا}}<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن ج۱]]، ص ۵۲۵.</ref>. | ||
== منابع == | == منابع == | ||
| خط ۲۶۱: | خط ۲۶۱: | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده:اصطلاحات قرآنی]] | |||