مرجعیت دینی اهل بیت: تفاوت میان نسخه‌ها

# [[شیعه]]: شیعه [[معتقد]] است همان‌گونه که [[پیامبر]] [[معارف دینی]] را از منبعی [[خطاناپذیر]] گرفته و در [[اختیار]] [[مردم]] می‌گذاشت، بعد از او افرادی خاص دارای همین [[منزلت]] و منصبند و به [[دلیل عصمت]] و ارتباط [[ائمه]] با [[عالم غیب]] از طریق [[الهام]] و نه [[وحی]]، [[تبیین]] و [[تفسیر]] آنان از [[آموزه‌های دینی]] مانند [[پیامبر]]، [[حجت الهی]] خواهد بود. در مدت زمان [[پیامبری]] [[نبی]] مکرم، چنین ظرفیتی نبود که همه [[احکام]] برای [[مردم]] بیان شود و امکان هم ندارد که چنین [[دینی]]، ناقص بیان شده باشد، لذاست که نیاز به امام روشن است. [[انتصاب]] [[امامان معصوم]] بعد از [[پیامبر اکرم]] {{صل}} به این [[دلیل]] است که با وجود حضرت احتمال [[تفسیر]] ناصواب از [[دین]] در حد صفر بود، امّا بعد از رحلت ایشان، احتمال ارائۀ قرائت‌های متنوع و ناصواب از [[دین]] زیاد بود و با [[رسوخ]] [[تفاسیر]] و [[بدعت]] و تحریف‌های ناصواب در آخرین کتاب و شریعت آسمانی، اصالت و اعتبار آن مخدوش می‌‌شد، از این‌رو تعیین یک [[مرجع]] علمی‌ معتبر و [[معصومانه]] که دارای [[حجت]] باشد امری ضروری به نظر می‌‌رسید، در واقع می‌‌توان گفت نبودن حجیت بعد از [[پیامبر]] {{صل}} به منزلۀ نابودی [[هدف بعثت]] یعنی [[هدایت]] [[انسان]] هاست، چنانکه [[ابوبصیر]] [[نقل]] می‌کند شخصی از [[امام صادق]] {{ع}} پرسید: به چه [[دلیل]] [[خداوند]] [[پیامبران]] و [[رسولان]] را به سوی [[مردم]] فرستاده است؟ [[امام]] فرمودند: «به این [[دلیل]] که [[مردم]] حجتی بر [[خداوند]] نداشته باشند و نگویند که [[بشیر]] و نذیری به سوی ما فرستاده نشده است»<ref>{{متن حدیث|أَنَّهُ سَأَلَهُ رَجُلٌ فَقَالَ لِأَیِّ شَیْ‏ءٍ بَعَثَ اللَّهُ الْأَنْبِیَاءَ وَ الرُّسُلَ إِلَی النَّاسِ فَقَالَ لِئَلَّا یَکُونَ لِلنَّاسِ عَلَی اللَّهِ حُجَّةٌ مِنْ بَعْدِ الرُّسُلِ وَ لِئَلَّا یَقُولُوا ما جاءَنا مِنْ بَشِیرٍ وَ لا نَذِیرٍ}}؛ علل الشرایع، ج۱، ص۱۲۰ و ۱۲۱. </ref>. در [[روایت]] دیگری [[امام باقر]] {{ع}} دربارۀ نقش [[هدایتی]] [[امام]] و [[حجت خدا]] در روی [[زمین]] از دوران [[حضرت آدم]] فرمودند: «به [[خدا]] [[سوگند]]، [[زمین]] از زمانی که [[خداوند]]، [[جان]] [[آدم]] را گرفت، رها نشده است؛ مگر آنکه در آن، امامی بوده که [[مردم]] به وسیله او به سوی [[خدا]] [[هدایت]] می‌‌شدند و او [[حجت خدا]] بر [[مردم]] است»<ref>{{متن حدیث|وَ اللَّهِ مَا تَرَکَ اللَّهُ أَرْضاً مُنْذُ قَبَضَ آدَمَ {{ع}}إِلَّا وَ فِیهَا إِمَامٌ یُهْتَدَی بِهِ إِلَی اللَّهِ وَ هُوَ حُجَّتُهُ عَلَی عِبَادِهِ وَ لَا تَبْقَی الْأَرْضُ بِغَیْرِ إِمَامٍ حُجَّةٍ لِلَّهِ عَلَی عِبَادِهِ}}؛ بصائر الدرجات، ص۴۸۵؛ محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۸ و ۱۷۹.</ref>.

# [[اهل سنت]]: [[اهل سنت]] معتقدند [[پیامبر اکرم]] {{صل}} همۀ آنچه را که برای [[سعادت بشر]] لازم بود را بیان کردند و با رحلت او بیان واقعی [[احکام]] به دور از از هرگونه [[خطا]] و اشتباهی به پایان رسید و به تدریج این [[اندیشه]] که صحابۀ [[پیامبر]] در [[تفسیر دین]] از صلاحیت بیشتری نسبت به دیگران برخوردارند، قوت گرفت، تا جایی که این افراد تمام تلاششان را برای از بین بردن موقعیت [[اجتماعی]] [[ائمه]] به کار گرفتند و روز به روز بر [[احترام]] [[صحابه]] می‌افزودند و [[مردم]] را در فراگرفتن [[حدیث]] از آنها [[تشویق]] می‌‌کردند. البته [[صحابه]] در شعاع کلمه {{عربی|حَسْبُنَا کِتَابُ‏ اللَّه‏‏‏}} خود را از هر کتاب [[علمی]] مستغنی می‌دانستند، ولی نبود [[روح]] تحقیق در عامۀ [[صحابه]] و منع کردن از نشر [[روایات]] صحیح سبب شد [[احادیث]] مجعول یا [[ضعیف]]، داخل [[معارف اسلامی]] گردید و بخش قابل توجهی از احادیث صحیح به فراموشی سپرده شد؛ بنابراین [[صحابه]] به هیچ عنوان نمی‌توانستند [[مرجعیت دینی]] [[مسلمین]] در زمان غیبت پیامبر {{صل}} را عهده دار شوند، چراکه نداشتن [[عصمت]] و صرفا همزمانی این افراد با [[پیامبر]] {{صل}} نمی‌تواند مبنای صلاحیت [[علمی]] و [[اخلاقی]] برای [[مرجعیت]] [[صحابه]] باشد<ref>ر.ک: [[علی رضا امینی|امینی، علی رضا]]؛ [[محسن جوادی|جوادی، محسن]]، [[معارف اسلامی ج۲ (کتاب)|معارف اسلامی ج۲]]، ص۹۱ ـ ۹۵؛ [[محمد سعیدی مهر|سعیدی مهر، محمد]]؛ [[امیر دیوانی|دیوانی، امیر]]، [[معارف اسلامی ج۲ (کتاب)|معارف اسلامی ج۲]]، ص۹۱ ـ ۹۵؛ [[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[امامت ۲ (کتاب)|امامت]]، ص ۴۲؛ [[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)|بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت]]، ص ۲۲۲ ـ ۲۳۵.</ref>.