حکمت در معارف و سیره حسینی: تفاوت میان نسخهها
←اقسام حکمت
| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
== اقسام حکمت == | == اقسام حکمت == | ||
بر پایه آنچه در تعریف کلّی «حکمت» ذکر کردیم، حکمت از نگاه قرآن و حدیث، به سه نوع تقسیم میشود: حکمت علمی، | بر پایه آنچه در تعریف کلّی «حکمت» ذکر کردیم، حکمت از نگاه قرآن و حدیث، به سه نوع تقسیم میشود: حکمت علمی، حکمت عملی و حکمت [[حقیقی]]. این تقسیمبندی و نام گذاری، بر اساس تأمّل در کاربردهای واژه حکمت در قرآن و احادیث اسلامی است. حکمتِ علمی، عملی و حقیقی، هر یک به منزله پلّههای [[نردبان]] [[استواری]] هستند که [[انسان]] با بهرهگیری از آنها به قلّه کمال انسانیّت، صعود میکند. جالب توجّه است که بدانیم پلّه اول این نردبان(یعنی حکمت علمی) را فرستادگان خداوند متعال، بنا نهادهاند. پلّه دوم (یعنی حکمت عملی) را انسان، خود باید بسازد و پس از آماده شدنِ پلّه دوم، آخرین پلّه جهش به [[مقام]] «[[انسان کامل]]» را - که حکمت حقیقی است - خداوند متعال، خود، آماده مینماید. اینک، توضیحی کوتاه درباره این سه نوع [[حکمت]]: | ||
=== حکمت [[علمی]] === | === حکمت [[علمی]] === | ||
مقصود از حکمت علمی، هر گونه دانستنی یا [[معرفتی]] است که برای صعود به | مقصود از حکمت علمی، هر گونه دانستنی یا [[معرفتی]] است که برای صعود به مقام [[انسان کامل]]، ضرور است. به سخن دیگر، هم [[دانش]] مربوط به [[عقاید]]، «حکمت» است، هم دانش مربوط به [[اخلاق]]، و هم دانش مربوط به اَعمال. از اینرو، [[قرآن کریم]]، پس از ارائه رهنمودهای گوناگون در عرصههای [[اعتقادی]]، [[اخلاقی]] و عملی، همه آنها را حکمت مینامد: {{متن قرآن|ذَلِكَ مِمَّا أَوْحَى إِلَيْكَ رَبُّكَ مِنَ الْحِكْمَةِ}}<ref>«این (بخشی) از آن حکمت است که پروردگارت به تو وحی کرده است» سوره اسراء، آیه ۳۹.</ref>.<ref>[[محمد محمدی ریشهری|محمدی ریشهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۹۱۴.</ref> | ||
=== | === حکمت عملی === | ||
حکمت عملی، برنامه عملیِ رسیدن به مرتبه انسان کامل است. از نگاه [[قرآن]] و [[احادیث اسلامی]]، دانش و عملی که مقدّمه [[تکامل انسان]] باشد، «حکمت» نامیده میشود، با این تفاوت که دانش، پلّه نخست [[تکامل]]، و عمل، پلّه دوم آن است. احادیثی که حکمت را به [[فرمانبری]] از [[خداوند متعال]]، [[مدارا با مردم]]، [[دوری از گناهان]] و اجتناب از [[نیرنگ]] [[تفسیر]] کردهاند، به حکمت عملی اشاره دارند.<ref>[[محمد محمدی ریشهری|محمدی ریشهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۹۱۴.</ref> | حکمت عملی، برنامه عملیِ رسیدن به مرتبه انسان کامل است. از نگاه [[قرآن]] و [[احادیث اسلامی]]، دانش و عملی که مقدّمه [[تکامل انسان]] باشد، «حکمت» نامیده میشود، با این تفاوت که دانش، پلّه نخست [[تکامل]]، و عمل، پلّه دوم آن است. احادیثی که حکمت را به [[فرمانبری]] از [[خداوند متعال]]، [[مدارا با مردم]]، [[دوری از گناهان]] و اجتناب از [[نیرنگ]] [[تفسیر]] کردهاند، به حکمت عملی اشاره دارند.<ref>[[محمد محمدی ریشهری|محمدی ریشهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۹۱۴.</ref> | ||