پرش به محتوا

غلو در کلام اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۱۳۵: خط ۱۳۵:
'''نکته دوم''': برخی از افراد [[امت]] درباره [[امام علی]]{{ع}} گرفتار پدیده غلو شده و می‌شوند و در [[منابع اهل سنت]] نیز وارد شده است؛ از جمله آمده است که [[پیامبر]]{{صل}} به [[امیر مؤمنان]]{{ع}} فرمود: {{متن حدیث|يَا عَلِيُّ إِنَّمَا مَثَلُكَ فِي هَذِهِ الْأُمَّةِ كَمَثَلِ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ أَحَبَّهُ قَوْمٌ فَأَفْرَطُوا فِیهِ}}؛ «[[یا علی]]! مثال تو در این امت همانند مثال [[عیسی بن مریم]] است، قومش او را [[دوست]] داشتند، پس درباره وی [[افراط]] کردند»<ref>کنز العمال، ج۲، ص۵۰۰، ح۴۵۹۶.</ref>.
'''نکته دوم''': برخی از افراد [[امت]] درباره [[امام علی]]{{ع}} گرفتار پدیده غلو شده و می‌شوند و در [[منابع اهل سنت]] نیز وارد شده است؛ از جمله آمده است که [[پیامبر]]{{صل}} به [[امیر مؤمنان]]{{ع}} فرمود: {{متن حدیث|يَا عَلِيُّ إِنَّمَا مَثَلُكَ فِي هَذِهِ الْأُمَّةِ كَمَثَلِ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ أَحَبَّهُ قَوْمٌ فَأَفْرَطُوا فِیهِ}}؛ «[[یا علی]]! مثال تو در این امت همانند مثال [[عیسی بن مریم]] است، قومش او را [[دوست]] داشتند، پس درباره وی [[افراط]] کردند»<ref>کنز العمال، ج۲، ص۵۰۰، ح۴۵۹۶.</ref>.


این گروه‌های [[افراطی]] در کتاب‌هایی مانند [[ملل و نحل (کتاب)|ملل و نحل]]]] [[شهرستانی]] و کتاب [[الفرق بین الفرق بغدادی (کتاب)|الفرق بین الفرق بغدادی]] معرفی شده‌اند. اینان کسانی هستند که قائل به [[الوهیت علی]]{{ع}} شده‌اند؛ همان‌گونه که گروهی از [[مسیحیان]] درباره عیسی مسیح{{ع}} چنین گفته‌اند؛ ولی سخن این است که اینها چه ارتباطی با شیعیان [[دوازده امامی]] دارند؟! کدام [[شیعه]] درباره [[امیرمؤمنان]]{{ع}} چنین سخنی گفته است؟! یکی دانستن شیعیان دوازده امامی با این گروه از [[غالیان]]، ریشه در نا [[آگاهی]] و [[جهالت]] دارد یا از سر [[عداوت]] و [[دشمنی]] است.
این گروه‌های [[افراطی]] در کتاب‌هایی مانند [[ملل و نحل (کتاب)|ملل و نحل]] [[شهرستانی]] و کتاب [[الفرق بین الفرق بغدادی (کتاب)|الفرق بین الفرق بغدادی]] معرفی شده‌اند. اینان کسانی هستند که قائل به الوهیت علی{{ع}} شده‌اند؛ همان‌گونه که گروهی از [[مسیحیان]] درباره عیسی مسیح{{ع}} چنین گفته‌اند؛ ولی سخن این است که اینها چه ارتباطی با شیعیان [[دوازده امامی]] دارند؟! کدام [[شیعه]] درباره [[امیرمؤمنان]]{{ع}} چنین سخنی گفته است؟! یکی دانستن شیعیان دوازده امامی با این گروه از [[غالیان]]، ریشه در نا [[آگاهی]] و [[جهالت]] دارد یا از سر [[عداوت]] و [[دشمنی]] است.
چگونه می‌توان چنین دروغی را به شیعیان نسبت داد، در حالی که امروز در هر جای عالم می‌توان صدای [[اذان]] شیعیان را شنید که با صدای بلند می‌گویند: {{متن حدیث|أَشْهَدُ أَنَ عَلِيّاً وَلِيُّ اللَّهِ‌}}؛ آیا کسی که هر [[صبح و شام]] [[شهادت]] می‌دهد علی{{ع}}، ولی خداست، می‌تواند او را هم [[زمان]]، [[خدا]] بداند؟! چگونه چنین اتهامی را می‌توان به [[شیعیان]] نسبت داد، در حالی که «[[غالیان]]»، هم توسط [[امامان]] [[بزرگوار]] و هم توسط [[دانشمندان]] بزرگ [[شیعه]] به عنوان «[[کافر]] و [[گمراه]]» معرفی شده‌اند؟!
چگونه می‌توان چنین دروغی را به شیعیان نسبت داد، در حالی که امروز در هر جای عالم می‌توان صدای [[اذان]] شیعیان را شنید که با صدای بلند می‌گویند: {{متن حدیث|أَشْهَدُ أَنَ عَلِيّاً وَلِيُّ اللَّهِ‌}}؛ آیا کسی که هر [[صبح و شام]] [[شهادت]] می‌دهد علی{{ع}}، ولی خداست، می‌تواند او را هم [[زمان]]، [[خدا]] بداند؟! چگونه چنین اتهامی را می‌توان به [[شیعیان]] نسبت داد، در حالی که «[[غالیان]]»، هم توسط [[امامان]] [[بزرگوار]] و هم توسط دانشمندان بزرگ [[شیعه]] به عنوان «[[کافر]] و [[گمراه]]» معرفی شده‌اند؟!


[[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث|أَنَا أَبْرَأُ إِلَى اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى مِمَّنْ يَغْلُو فِينَا وَ يَرْفَعُنَا فَوْقَ حَدِّنَا كَبَرَاءَةِ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ{{ع}} مِنَ النَّصَارَى}}؛ من از کسانی که درباره ما [[غلو]] می‌کنند و ما را بیش از حد ما بالا می‌برند به خدا [[تبری]] می‌جویم، همان‌گونه که [[عیسی بن مریم]] از [[نصاری]] تبری جست»<ref>عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج۱، ص٢٠١.</ref>. [[امام رضا]]{{ع}} در اعلام [[انزجار]] از [[غلات]] می‌فرماید: {{متن حدیث|الْغُلَاةُ كُفَّارٌ... خَرَجَ مِنْ وَلَايَةِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ وَلَايَةِ رَسُولِ اللَّهِ{{صل}} وَ وَلَايَتِنَا أَهْلَ الْبَيْتِ}}؛ «غالیان کافرند، هرکس با آنان نشست و برخاست داشته باشد از [[ولایت خدا]] و [[رسول خدا]] و [[ولایت]] ما [[اهل بیت]] خارج می‌شود»<ref>عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج۱، ص۲۰۳.</ref>.
[[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث|أَنَا أَبْرَأُ إِلَى اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى مِمَّنْ يَغْلُو فِينَا وَ يَرْفَعُنَا فَوْقَ حَدِّنَا كَبَرَاءَةِ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ{{ع}} مِنَ النَّصَارَى}}؛ من از کسانی که درباره ما [[غلو]] می‌کنند و ما را بیش از حد ما بالا می‌برند به خدا [[تبری]] می‌جویم، همان‌گونه که [[عیسی بن مریم]] از [[نصاری]] تبری جست»<ref>عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج۱، ص٢٠١.</ref>. [[امام رضا]]{{ع}} در اعلام [[انزجار]] از [[غلات]] می‌فرماید: {{متن حدیث|الْغُلَاةُ كُفَّارٌ... خَرَجَ مِنْ وَلَايَةِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ وَلَايَةِ رَسُولِ اللَّهِ{{صل}} وَ وَلَايَتِنَا أَهْلَ الْبَيْتِ}}؛ «غالیان کافرند، هرکس با آنان نشست و برخاست داشته باشد از [[ولایت خدا]] و [[رسول خدا]] و [[ولایت]] ما [[اهل بیت]] خارج می‌شود»<ref>عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج۱، ص۲۰۳.</ref>.
[[شیخ مفید]] - از دانشمندان بزرگ شیعه - درباره غلات می‌نویسد: «غلات، گروهی از [[تظاهر]] کنندگان به اسلام‌اند که [[امیرمؤمنان]] و فرزندانش را به [[الوهیت]] و [[نبوت]] توصیف نموده و در [[حق]] آنان از حد [[اعتدال]] [[تجاوز]] کرده‌اند؛ آنان گمراه و کافرند»<ref>تصحیح اعتقادات الإمامیة، ص۱۳۱.</ref>.
[[شیخ مفید]] - از دانشمندان بزرگ شیعه - درباره غلات می‌نویسد: «غلات، گروهی از [[تظاهر]] کنندگان به اسلام‌اند که [[امیرمؤمنان]] و فرزندانش را به [[الوهیت]] و [[نبوت]] توصیف نموده و در [[حق]] آنان از حد [[اعتدال]] [[تجاوز]] کرده‌اند؛ آنان گمراه و کافرند»<ref>تصحیح اعتقادات الإمامیة، ص۱۳۱.</ref>.


[[شیخ صدوق]] - از دیگر [[علمای شیعه]] - می‌نویسد: «[[اعتقاد]] ما درباره غلات و [[مفوضه]] این است که آنها کافر و بدتر از [[یهود]]، نصاری، [[مجوس]]، [[قدریه]]، [[حروریه]] و دیگر فرقه‌های گمراه هستند»<ref>اعتقادات فی دین الامامیه، ص۹۷.</ref>.
[[شیخ صدوق]] - از دیگر [[علمای شیعه]] - می‌نویسد: «[[اعتقاد]] ما درباره غلات و [[مفوضه]] این است که آنها کافر و بدتر از [[یهود]]، نصاری، [[مجوس]]، [[قدریه]]، [[حروریه]] و دیگر فرقه‌های گمراه هستند»<ref>اعتقادات فی دین الامامیه، ص۹۷.</ref>. جالب آن‌که [[علامه مجلسی]] پس از یادکرد اقسام غلات می‌نویسد: «[[باور]] ما این است که هر یک از اینها سبب [[خروج از دین]] است، چنانچه [[دلیل‌های عقلی]] و [[نقلی]] از [[آیات]] و [[روایات]] بر آن دلالت می‌کند و اگر احیاناً در روایات، [[حدیثی]] باشد که موهم یکی از اقسام غلو باشد، باید آن را [[تأویل]] برد و اگر قابل تأویل نباشد، از افترائات [[غالیان]] است»<ref>بحار الانوار، ج۲۵، ص۳۴۶.</ref>. بنابراین، یکی دانستن [[غلات]] با [[شیعیان]]، افترای بزرگی است.
جالب آن‌که [[علامه مجلسی]] پس از یادکرد اقسام غلات می‌نویسد: «[[باور]] ما این است که هر یک از اینها سبب [[خروج از دین]] است، چنانچه [[دلیل‌های عقلی]] و [[نقلی]] از [[آیات]] و [[روایات]] بر آن دلالت می‌کند و اگر احیاناً در روایات، [[حدیثی]] باشد که موهم یکی از اقسام غلو باشد، باید آن را [[تأویل]] برد و اگر قابل تأویل نباشد، از افترائات [[غالیان]] است»<ref>بحار الانوار، ج۲۵، ص۳۴۶.</ref>. بنابراین، یکی دانستن [[غلات]] با [[شیعیان]]، افترای بزرگی است.


'''نکته سوم''': «[[غلو]]» عمدتاً مربوط به مباحث [[کلامی]] و [[اعتقادی]] است. باورهای کلامی را باید از [[کتاب‌های کلامی]] جست‌وجو کرد نه در [[کتاب‌های حدیثی]] و [[روایی]]؛ چه بسا مؤلفان کتاب‌های حدیثی درصدد تجمیع [[روایات]] - اعم از صحیح و غیر صحیح - بوده‌اند؛ بنابراین نمی‌توان به صِرف وجود [[روایات ضعیف]]، [[پیروان]] یک [[مکتب]] را به چیزی متهم کرد!!
'''نکته سوم''': «[[غلو]]» عمدتاً مربوط به مباحث [[کلامی]] و [[اعتقادی]] است. باورهای کلامی را باید از کتاب‌های کلامی جست‌وجو کرد نه در کتاب‌های حدیثی و روایی؛ چه بسا مؤلفان کتاب‌های حدیثی درصدد تجمیع [[روایات]] ـ اعم از صحیح و غیر صحیح ـ بوده‌اند؛ بنابراین نمی‌توان به صِرف وجود روایات ضعیف، [[پیروان]] یک [[مکتب]] را به چیزی متهم کرد!!


اگر بنا باشد به دلیل چند [[روایت]] [[ضعیف]] که موهم غلو است یا به دلیل وجود غالیانی که خود را منتسب به [[شیعه]] کرده‌اند، شیعه را به غلو متهم کرد، پس با سایر [[مسلمانان]] چه باید کرد؟ زیرا بین سایر مسلمانان نیز از این گروه‌های [[افراطی]] یا روایات اغراق‌آمیز یافت می‌شود، حال آیا می‌توان به همین دلیل، همه [[اهل]] [[اسلام]] را به «غلو» متهم کرد؟!
اگر بنا باشد به دلیل چند [[روایت]] [[ضعیف]] که موهم غلو است یا به دلیل وجود غالیانی که خود را منتسب به [[شیعه]] کرده‌اند، شیعه را به غلو متهم کرد، پس با سایر [[مسلمانان]] چه باید کرد؟ زیرا بین سایر مسلمانان نیز از این گروه‌های [[افراطی]] یا روایات اغراق‌آمیز یافت می‌شود، حال آیا می‌توان به همین دلیل، همه [[اهل]] [[اسلام]] را به «غلو» متهم کرد؟!
۱۲۹٬۶۸۱

ویرایش