وحی در کلام اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

وحی در کلام اسلامی (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۳

۵٬۳۸۳ بایت اضافه‌شده ، ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵

←‏حقیقت کلام خدا

دیداریویکی‌متن

Bahmani

مدیران

۱۳۰٬۴۴۷

ویرایش

@@ خط ۶۸: / خط ۶۸: @@
 [[آیات]] و [[روایات]] نیز این توسعه در [[کلام الهی]] را پذیرفته‌اند {{متن قرآن|إِنَّمَا الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُولُ اللَّهِ}}<ref>جز این نیست که مسیح عیسی پسر مریم، پیامبر خداوند؛ سوره نساء، آیه۱۷۱.</ref>، [[نهج البلاغه]]: [[کلام خدا]] فعل اوست که آن را ایجاد و تصویر کرده است: "... قول [[خدا]] در تکوینیات عین همان [[خلقت]] است، اما در غیر تکوینیات باید دانست قول خدا عبارت است از ایجاد امری که باعث پدید آمدن [[علمی]] باطنی در [[انسان]] می‌شود"<ref>[[علامه طباطبایی]]، المیزان، ج۴، ص۴۸۰.</ref>.<ref>[[رحمت‌الله احمدی|احمدی، رحمت‌الله]]، [[پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبائی (کتاب)|پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبائی]]، ص۱۷۸ ـ ۱۸۷.</ref>
+== تفاوت وحی با نبوغ بشری و کشف و شهود ==
+وحی عبارت از [[نبوغ]] و [[کشف و شهود]] و [[تجربه دینی]] نیست. نبوغ، [[توانایی]] فوق‌العاده ذهن است که از گذر آن، [[انسان]] بی‌آنکه نیازمند طی مراحل [[علمی]] متعارف باشد، به [[درک]] حقایقی [[توفیق]] می‌یابد؛ اما نوع [[حقایق]] حاصل از نبوغ، برای [[عقل]] [[انسانی]] دستیافتنی است. [[وحی]] چنین نیست و بر اثر پدیدار گشتن چشم اندازی نو به فهم [[انسان]] می‌رسد. افرادِ دارای نبوغ، از [[حس]] [[نیرومندی]] برخوردارند و آنچه را دیگران به [[سختی]] درمی‌یابند، به [[سرعت]] می‌یابند؛ اما [[پیامبران]] افزون بر این حس نیرومند، [[توانایی]] دیگری نیز دارند که از طریق آن به حقایقی می‌رسند که دیگر [[مردمان]] نتوانند رسید<ref>نبوت/ ۷۵.</ref>.
+[[کشف و شهود]]، بیش‌تر بر اثر [[ریاضت]] نفس به دست می‌آید؛ بدین گونه که هرگاه انسان توجه خویش را از [[جهان]] بیرون بردارد و به درون پردازد و نفس خویش را به سختی و ریاضت اندازد، حقایقی را می‌یابد که دیگران از آنها بی‌نصیب‌اند. در این حال، [[انسان]] چیزی از برون خویش برنمی‌گیرد؛ بلکه از درون مدد می‌گیرد. در پدیده وحی، پیامبران تنها گیرنده پیام‌اند و با کسی روبه‌رویند که با آنان سخن می‌گوید و حقایقی را از برون بدانان می‌آموزد<ref>{{متن قرآن|إِنْ هُوَ إِلاَّ وَحْيٌ يُوحَى عَلَّمَهُ شَدِيدُ الْقُوَى}}؛ سوره نجم، آیه ۴ و ۵.</ref>. این موجب می‌گردد که وحی با معانی برساخته ذهن بشری نیامی‌زد و [[خلوص]] خویش را محفوظ دارد. [[قرآن کریم]]، ۲۹۰ بار هنگام سخن گفتن با [[پیامبر]]{{صل}} از تعبیر "قل" به معنای "بگو" استفاده کرده است. شاید یکی از [[دلایل]] کاربرد این تعبیر آن است که پیامبر{{صل}} تنها مبلّغ وحی است بی‌کم و کاست و اضافه. هر چند [[پیامبر اسلام]]{{صل}} از [[سهو]] و نسیان [[معصوم]] بود، اما چون وحی بر او نازل می‌گشت بی‌درنگ آن را به [[مؤمنین]] می‌رساند. [[خداوند]] نظر به [[احتیاط]] شگفت پیامبر{{صل}} در [[ابلاغ وحی الهی]]، بدو [[اطمینان]] می‌دهد و می‌فرماید: "... و در [رسانیدن‌] [[قرآن]] [[شتاب]] مکن پیش از آنکه وحی آن بر تو تمام گردد و بگو: پروردگارا! بر [[علم]] من بیفزای"<ref>{{متن قرآن|فَتَعَالَى اللَّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ وَلا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ مِن قَبْلِ أَن يُقْضَى إِلَيْكَ وَحْيُهُ وَقُل رَّبِّ زِدْنِي عِلْمًا}}؛ سوره طه، آیه ۱۱۴.</ref>. [[پیامبران]]{{ع}} معمولًا از کسانی بودند که در [[علم]] و [[دانش]] شهرتی نداشتند و گاه خواندن و نوشتن نمی‌دانستند تا این پندار پدید نیاید که آنچه می‌گویند، برساخته ذهن آنان است یا حاصل [[کشف و شهود]] [[باطنی]] و... است<ref>{{متن قرآن|وَمَا كُنتَ تَتْلُو مِن قَبْلِهِ مِن كِتَابٍ وَلا تَخُطُّهُ بِيَمِينِكَ إِذًا لّارْتَابَ الْمُبْطِلُونَ}}؛ سوره عنکبوت، آیه ۴۸.</ref>. [[وحی الهی]] با همان [[کلمات]] و معانی که بر [[پیامبر]]{{صل}} [[اسلام]] نازل می‌گشت، به دست [[مردم]] می‌رسید. [[خداوند]] در [[قرآن کریم]] آشکارا [[اطمینان]] می‌دهد که آنچه پیامبر{{صل}} می‌گوید، عین [[وحی]] است و به صراحت می‌فرماید: "... و اگر پیامبر پاره‌ای گفته‌ها بر ما بسته بود، [[دست]] راستش را سخت می‌گرفتیم و رگ قلبش را پاره می‌کردیم و کسی از شما مانع [عذاب‌] وی نمی‌شد"<ref>{{متن قرآن|تَنزِيلٌ مِّن رَّبِّ الْعَالَمِينَ وَلَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنَا بَعْضَ الأَقَاوِيلِ لَأَخَذْنَا مِنْهُ بِالْيَمِينِ ثُمَّ لَقَطَعْنَا مِنْهُ الْوَتِينَ فَمَا مِنكُم مِّنْ أَحَدٍ عَنْهُ حَاجِزِينَ وَإِنَّهُ لَتَذْكِرَةٌ لِّلْمُتَّقِينَ}}؛ سوره الحاقه، آیه ۴۸- ۴۳.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۴۵۴-۴۵۵.</ref>
 == رویکردهای گوناگون درباره وحی ==