بداء از دیدگاه اهل سنت: تفاوت میان نسخهها
←بداء در اصطلاح
| خط ۲۰: | خط ۲۰: | ||
مهم است اشاره کنیم که تفاوت بزرگ و تمایز آشکاری میان [[نسخ]] و [[بداء]] وجود دارد، و همانطور که [[ابن حزم]] رحمه [[الله]] گفته است: تفاوت بین آنها واضح است؛ زیرا معنای بداء این است که [[خداوند سبحان]] به امری [[فرمان]] دهد در حالی که نمیداند سرانجام آن چه خواهد شد، اما نسخ این است که به امری فرمان دهد در حالی که میداند آن را در [[زمان]] مشخصی [[تغییر]] خواهد داد، و این در [[علم]] و قضای [[قطعی]] او از پیش تعیین شده است. پس چون این دو وجه معانی متفاوت و مختلفی دارند، ضرورتاً باید برای هر یک نامی قرار داد که با آن از آن تعبیر شود و غیر از نام دیگری باشد تا [[فهم]] حاصل شود و [[حقیقت]] آشکار گردد، پس بداء از [[صفات ]]خداوند متعال نیست.<ref>ابن حزم: الإحكام ۴۴۶٫۴، وانظر أيضا في الفرق بين البداء والنسخ: الشيرازي: التبصرة ٢۵٣٫١، والأمدى: الإحكام ۱۲۲٫۳</ref>.<ref>أحمد قوشي عبد الرحيم، مقالة «البداء»، موسوعة العقيدة الإسلامية، ص 205.</ref>. | مهم است اشاره کنیم که تفاوت بزرگ و تمایز آشکاری میان [[نسخ]] و [[بداء]] وجود دارد، و همانطور که [[ابن حزم]] رحمه [[الله]] گفته است: تفاوت بین آنها واضح است؛ زیرا معنای بداء این است که [[خداوند سبحان]] به امری [[فرمان]] دهد در حالی که نمیداند سرانجام آن چه خواهد شد، اما نسخ این است که به امری فرمان دهد در حالی که میداند آن را در [[زمان]] مشخصی [[تغییر]] خواهد داد، و این در [[علم]] و قضای [[قطعی]] او از پیش تعیین شده است. پس چون این دو وجه معانی متفاوت و مختلفی دارند، ضرورتاً باید برای هر یک نامی قرار داد که با آن از آن تعبیر شود و غیر از نام دیگری باشد تا [[فهم]] حاصل شود و [[حقیقت]] آشکار گردد، پس بداء از [[صفات ]]خداوند متعال نیست.<ref>ابن حزم: الإحكام ۴۴۶٫۴، وانظر أيضا في الفرق بين البداء والنسخ: الشيرازي: التبصرة ٢۵٣٫١، والأمدى: الإحكام ۱۲۲٫۳</ref>.<ref>أحمد قوشي عبد الرحيم، مقالة «البداء»، موسوعة العقيدة الإسلامية، ص 205.</ref>. | ||
'''نقد و بررسی | '''نقد و بررسی''' | ||
'''عدم تفکیک دقیق معنای اصطلاحی شیعی از معنای لغوی منجر به جهل''' | '''عدم تفکیک دقیق معنای اصطلاحی شیعی از معنای لغوی منجر به جهل''' | ||
شبهه کننده گرچه به معانی لغوی اشاره میکند، اما در نهایت معنای اصطلاحی رایج نزد شیعه یعنی تغییر در مقدرات تکوینی بر اساس شرایط و اعمال در لوح محو و اثبات را با معنای مستلزم جهل یا ظهور پس از خفا برای خداوند (که در مورد انسان صادق است) خلط کرده یا یکی میانگارد. در حالی که بنا به عقیده شیعیان، «بداء» در اصطلاح به معنای [[تغییر]] مقدرات از سوی [[خداوند]] بر اساس پارهای حوادث و وقایع و تحت شرایط و عوامل ویژه است<ref>ر.ک: [[حسین دیبا|دیبا، حسین]]، [[بداء - دیبا (مقاله)|بداء]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵]]، ص ۳۷۴ – ۳۷۸.</ref>. یعنی [[خداوند]]، تغییراتی را در برخی امور ایجاد میکند که تصور بر قطعی بودن آنهاست، به بیان دیگر [[بداء]] اتخاذ نظری جدید در برخی امور است که وقوع آن مورد [[انتظار]] نبوده و ظاهر بر خلاف آن بوده است<ref>مفید، محمد بن محمد، تصحیح الإعتقاد، ص ۵۱ ـ ۵۲؛ لاهیجی، گوهر مراد، ص ۲۹۲.</ref>. | شبهه کننده گرچه به معانی لغوی اشاره میکند، اما در نهایت معنای اصطلاحی رایج نزد شیعه یعنی تغییر در مقدرات تکوینی بر اساس شرایط و اعمال در لوح محو و اثبات را با معنای مستلزم جهل یا ظهور پس از خفا برای خداوند (که در مورد انسان صادق است) خلط کرده یا یکی میانگارد. در حالی که بنا به عقیده شیعیان، «بداء» در اصطلاح به معنای [[تغییر]] مقدرات از سوی [[خداوند]] بر اساس پارهای حوادث و وقایع و تحت شرایط و عوامل ویژه است<ref>ر.ک: [[حسین دیبا|دیبا، حسین]]، [[بداء - دیبا (مقاله)|بداء]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵]]، ص ۳۷۴ – ۳۷۸.</ref>. یعنی [[خداوند]]، تغییراتی را در برخی امور ایجاد میکند که تصور بر قطعی بودن آنهاست، به بیان دیگر [[بداء]] اتخاذ نظری جدید در برخی امور است که وقوع آن مورد [[انتظار]] نبوده و ظاهر بر خلاف آن بوده است<ref>مفید، محمد بن محمد، تصحیح الإعتقاد، ص ۵۱ ـ ۵۲؛ لاهیجی، گوهر مراد، ص ۲۹۲.</ref>. | ||