دحوالارض: تفاوت میان نسخهها
←شبهات دحو الارض
(←منابع) |
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۳۵: | خط ۳۵: | ||
بعضی با [[استدلال]] به کروی بودن زمین، [[خلق]] و گسترش آن را همزمان دانسته و [[دحو الارض]] را در [[آیه]] {{متن قرآن|وَالْأَرْضَ بَعْدَ ذَلِكَ دَحَاهَا}}<ref>«و پس از آن زمین را گسترانید» سوره نازعات، آیه ۳۰.</ref> به معنای [[آفرینش]] [[زمین]] خواندهاند؛ همچنین با توجه به صراحت تعبیر {{متن قرآن|بَعْدَ ذَلِكَ}} در این آیه، آفرینش زمین را پس از [[خلق]] [[آسمان]] دانسته و {{متن قرآن|ثُمَّ}} را در آیه {{متن قرآن|هُوَ الَّذِي خَلَقَ لَكُمْ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا ثُمَّ اسْتَوَى إِلَى السَّمَاءِ فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ}}<ref>«اوست که همه آنچه را در زمین است برای شما آفرید آنگاه به (آفرینش) آسمان (ها) رو آورد و آنها را (در) هفت آسمان، سامان داد و او به هر چیزی داناست» سوره بقره، آیه ۲۹.</ref> به معنای تأخر در بیان خبر گرفتهاند؛ نه تحقق و وجود<ref>تفسیر ابوالسعود، ج ۸، ص ۶؛ روح المعانی، ج ۳۰، ص ۳۲ ـ ۳۳؛ المیزان، ج ۱۷، ص ۳۶۵.</ref>.<ref>[[محمود گودرزی|گودرزی، محمود]]، [[دحوالارض (مقاله)|مقاله «دحوالارض»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲]].</ref> | بعضی با [[استدلال]] به کروی بودن زمین، [[خلق]] و گسترش آن را همزمان دانسته و [[دحو الارض]] را در [[آیه]] {{متن قرآن|وَالْأَرْضَ بَعْدَ ذَلِكَ دَحَاهَا}}<ref>«و پس از آن زمین را گسترانید» سوره نازعات، آیه ۳۰.</ref> به معنای [[آفرینش]] [[زمین]] خواندهاند؛ همچنین با توجه به صراحت تعبیر {{متن قرآن|بَعْدَ ذَلِكَ}} در این آیه، آفرینش زمین را پس از [[خلق]] [[آسمان]] دانسته و {{متن قرآن|ثُمَّ}} را در آیه {{متن قرآن|هُوَ الَّذِي خَلَقَ لَكُمْ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا ثُمَّ اسْتَوَى إِلَى السَّمَاءِ فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ}}<ref>«اوست که همه آنچه را در زمین است برای شما آفرید آنگاه به (آفرینش) آسمان (ها) رو آورد و آنها را (در) هفت آسمان، سامان داد و او به هر چیزی داناست» سوره بقره، آیه ۲۹.</ref> به معنای تأخر در بیان خبر گرفتهاند؛ نه تحقق و وجود<ref>تفسیر ابوالسعود، ج ۸، ص ۶؛ روح المعانی، ج ۳۰، ص ۳۲ ـ ۳۳؛ المیزان، ج ۱۷، ص ۳۶۵.</ref>.<ref>[[محمود گودرزی|گودرزی، محمود]]، [[دحوالارض (مقاله)|مقاله «دحوالارض»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲]].</ref> | ||
== | == اهمیت شب و روز دحو الارض == | ||
مهمترین حادثهای که در بیست و پنجم [[ذیقعده]] - از ماههای [[حج]] - رخ داده، «دحوالارض» یعنی گسترده شدن [[زمین]] است<ref>صهبای حج، صفحه ۷۴، {{عربی|دحا، يدحو و يدحى، دحوا، دحى الله الارض}} خداوند زمین را پهن کرد (ترجمه منجد الطلاب، ص۱۵۲).</ref>، روزی که [[رحمت خدا]] در آن منتشر شده است. این [[روز]] یکی از روزهای بسیار [[شریف]] است و [[عبادت]] در آن [[اجر]] و [[ثواب]] بسیاری دارد و در تمام سال یکی از چهار روزی است که [[روزه]] آن ممتاز و معادل روزه هفتاد سال است. | |||
[[امام]]{{ع}} فرمود: که [[خداوند]] [[اراده]] کرد زمین را [[خلق]] کند، باد را دستور داد تا بر آب وزید و موجی ایجاد شد. موجها کف کردند و کفها در محل [[کعبه]] چون [[کوه]] جمع شدند، سپس زمین را از زیر آن گسترانید<ref>وسائل الشیعه، ج۹، ص۱۸۹؛ لوامع صاحبقرانی، ج۷، ص۲۱۴.</ref>. | |||
دحوالارض آن گونه که در برخی [[روایات]] آمده است، بدین معناست که زمین کعبه و [[حرم]] [[خدا]] در این روز از زیر آب ظاهر شده و گسترش یافته است<ref>صهبای حج، ص۷۵.</ref>. | دحوالارض آن گونه که در برخی [[روایات]] آمده است، بدین معناست که زمین کعبه و [[حرم]] [[خدا]] در این روز از زیر آب ظاهر شده و گسترش یافته است<ref>صهبای حج، ص۷۵.</ref>. | ||
# [[امام صادق]]{{ع}} میفرماید: {{متن حدیث|إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ دَحَا الْأَرْضَ مِنْ تَحْتِ الْكَعْبَةِ...}} <ref>کافی، ج۴، ص۱۸۹.</ref>؛ «همانا خدای عز وجل زمین را از کعبه گسترد». | # [[امام صادق]]{{ع}} میفرماید: {{متن حدیث|إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ دَحَا الْأَرْضَ مِنْ تَحْتِ الْكَعْبَةِ...}} <ref>کافی، ج۴، ص۱۸۹.</ref>؛ «همانا خدای عز وجل زمین را از کعبه گسترد». | ||
# [[امام باقر]]{{ع}} میفرماید: {{متن حدیث|إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ خَلَقَهُ قَبْلَ الْأَرْضِ ثُمَّ خَلَقَ الْأَرْضَ مِنْ بَعْدِهِ فَدَحَاهَا مِنْ تَحْتِهِ}}<ref>وسائل الشیعه، ج۹، ص۳۴۷.</ref>؛ «خداوند «[[بیت]]» را قبل از زمین آورده است و پس از آن زمین را خلق نموده است که زمین را از ناحیه بیت، گسترش داده و پهن نموده است». | # [[امام باقر]]{{ع}} میفرماید: {{متن حدیث|إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ خَلَقَهُ قَبْلَ الْأَرْضِ ثُمَّ خَلَقَ الْأَرْضَ مِنْ بَعْدِهِ فَدَحَاهَا مِنْ تَحْتِهِ}}<ref>وسائل الشیعه، ج۹، ص۳۴۷.</ref>؛ «خداوند «[[بیت]]» را قبل از زمین آورده است و پس از آن زمین را خلق نموده است که زمین را از ناحیه بیت، گسترش داده و پهن نموده است». | ||
# امام باقر{{ع}} میفرماید: {{متن حدیث|ثُمَّ دَحَا الْأَرْضَ مِنْ تَحْتِهِ وَ هُوَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ {{متن قرآن|إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبَارَكًا}}<ref>«بیگمان نخستین خانهای که برای (عبادت) مردم (بنا) نهاده شد همان است که در مکّه است» سوره آل عمران، آیه ۹۶.</ref>}}<ref>وسائل الشیعه، ج۸، ص۳۴۸.</ref>؛ «اول خانهای که برای [[مردم]] قرار داده شده است، خانهای است که در [[بکه]] است و [[مبارک]] است». | # امام باقر{{ع}} میفرماید: {{متن حدیث|ثُمَّ دَحَا الْأَرْضَ مِنْ تَحْتِهِ وَ هُوَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ {{متن قرآن|إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبَارَكًا}}<ref>«بیگمان نخستین خانهای که برای (عبادت) مردم (بنا) نهاده شد همان است که در مکّه است» سوره آل عمران، آیه ۹۶.</ref>}}<ref>وسائل الشیعه، ج۸، ص۳۴۸.</ref>؛ «اول خانهای که برای [[مردم]] قرار داده شده است، خانهای است که در [[بکه]] است و [[مبارک]] است». | ||
از «حسن بن وشا» [[روایت]] است که گفت: من | شب بیست و پنجم ماه [[ذیقعده]]، شب دحوالارض است، یعنی شب پهن شدن [[زمین]] از [[خانه کعبه]] بر روی آب. این شب از لیالی شریفه است که [[رحمت خدا]] در آن نازل میشود و [[قیام]] به [[عبادت خدا]] در آن [[اجر]] زیادی دارد. | ||
{{متن حدیث|لَيْلَةَ خَمْسٍ وَ عِشْرِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ فَقَالَ لَهُ لَيْلَةُ خَمْسٍ وَ عِشْرِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ وُلِدَ فِيهَا إِبْرَاهِيمَ{{ع}} وَ وُلِدَ فِيهَا عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَ فِيهَا دُحِيَتِ الْأَرْضُ مِنْ تَحْتِ الْكَعْبَةِ- فَمَنْ صَامَ ذَلِكَ الْيَوْمَ كَانَ كَمَنْ صَامَ سِتِّينَ شَهْراً}}<ref>وسائل الشیعه، ج۱۰، ص۴۴۹؛ بحار الانوار، ج۹۴، ص۱۲۲.</ref>. | |||
از «حسن بن وشا» [[روایت]] است که گفت: من کودک بودم که با پدرم در خدمت [[امام رضا]]{{ع}} در این شب [[شام]] خوردیم، سپس فرمود: {{متن حدیث|لَيْلَةَ خَمْسٍ وَ عِشْرِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ فَقَالَ لَهُ لَيْلَةُ خَمْسٍ وَ عِشْرِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ وُلِدَ فِيهَا إِبْرَاهِيمَ{{ع}} وَ وُلِدَ فِيهَا عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَ فِيهَا دُحِيَتِ الْأَرْضُ مِنْ تَحْتِ الْكَعْبَةِ- فَمَنْ صَامَ ذَلِكَ الْيَوْمَ كَانَ كَمَنْ صَامَ سِتِّينَ شَهْراً}}<ref>وسائل الشیعه، ج۱۰، ص۴۴۹؛ بحار الانوار، ج۹۴، ص۱۲۲.</ref>. | |||
در چنین شبی [[حضرت ابراهیم]] و [[حضرت عیسی]] متولد شدهاند و زمین از زیر [[کعبه]] پهن شده است، پس هر که روزش را [[روزه]] بدارد، گویا شصت ماه روزه داشته است<ref>مفاتیح الجنان.</ref>. | در چنین شبی [[حضرت ابراهیم]] و [[حضرت عیسی]] متولد شدهاند و زمین از زیر [[کعبه]] پهن شده است، پس هر که روزش را [[روزه]] بدارد، گویا شصت ماه روزه داشته است<ref>مفاتیح الجنان.</ref>. | ||
[[روز]] دحوالارض یکی از چهار روزی است که در تمام سال به [[فضیلت]] روزه ممتاز است. در روایتی، روزهاش مثل روزه هفتاد سال و در روایت دیگر [[کفاره]] هفتاد سال است<ref>مفاتیح الجنان.</ref>. | [[روز]] دحوالارض یکی از چهار روزی است که در تمام سال به [[فضیلت]] روزه ممتاز است. در روایتی، روزهاش مثل روزه هفتاد سال و در روایت دیگر [[کفاره]] هفتاد سال است<ref>مفاتیح الجنان.</ref>. | ||
[[امام]] [[موسی بن جعفر]]{{ع}} فرمود: | |||
{{متن حدیث|فِي خَمْسٍ وَ عِشْرِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ أَنْزَلَ اللَّهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ فَمَنْ صَامَ ذَلِكَ الْيَوْمَ كَانَ كَفَّارَةَ سَبْعِينَ سَنَةً وَ هُوَ أَوَّلُ يَوْمٍ أُنْزِلَ فِيهِ الرَّحْمَةُ مِنَ السَّمَاءِ عَلَى آدَمَ{{ع}}}}<ref>مفاتیح الجنان.</ref>؛ «[[خداوند]] کعبه، [[بیت الحرام]] را در بیست و پنجم [[ذیالقعده]] فرو فرستاد، پس هر کس این روز را روزه بگیرد، کفاره هفتاد سال خواهد بود و این اولین روزی است که [[رحمت]] از [[آسمان]] بر [[آدم]] نازل گردید». | [[امام]] [[موسی بن جعفر]]{{ع}} فرمود: {{متن حدیث|فِي خَمْسٍ وَ عِشْرِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ أَنْزَلَ اللَّهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ فَمَنْ صَامَ ذَلِكَ الْيَوْمَ كَانَ كَفَّارَةَ سَبْعِينَ سَنَةً وَ هُوَ أَوَّلُ يَوْمٍ أُنْزِلَ فِيهِ الرَّحْمَةُ مِنَ السَّمَاءِ عَلَى آدَمَ{{ع}}}}<ref>مفاتیح الجنان.</ref>؛ «[[خداوند]] کعبه، [[بیت الحرام]] را در بیست و پنجم [[ذیالقعده]] فرو فرستاد، پس هر کس این روز را روزه بگیرد، کفاره هفتاد سال خواهد بود و این اولین روزی است که [[رحمت]] از [[آسمان]] بر [[آدم]] نازل گردید». | ||
[[عبدالله بن مسعود]] میگوید که [[رسول خدا]]{{صل}} فرمود: {{متن حدیث|وَ أَنْزَلَ اللَّهُ الرَّحْمَةَ لِخَمْسِ لَيَالٍ بَقِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ فَمَنْ صَامَ ذَلِكَ الْيَوْمَ كَانَ لَهُ كَصَوْمِ سَبْعِينَ سَنَةً}}<ref>وسائل الشیعه، ج۱۰، ص۴۵۰.</ref>؛ «و خداوند، رحمت را در بیست و پنجم ماه ذیالقعده نازل فرمود، پس هر کس این [[روز]] را [[روزه]] بگیرد، همچون روزه هفتاد سال است». | [[عبدالله بن مسعود]] میگوید که [[رسول خدا]]{{صل}} فرمود: {{متن حدیث|وَ أَنْزَلَ اللَّهُ الرَّحْمَةَ لِخَمْسِ لَيَالٍ بَقِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ فَمَنْ صَامَ ذَلِكَ الْيَوْمَ كَانَ لَهُ كَصَوْمِ سَبْعِينَ سَنَةً}}<ref>وسائل الشیعه، ج۱۰، ص۴۵۰.</ref>؛ «و خداوند، رحمت را در بیست و پنجم ماه ذیالقعده نازل فرمود، پس هر کس این [[روز]] را [[روزه]] بگیرد، همچون روزه هفتاد سال است». | ||
همچنین [[امیرمؤمنان]]{{ع}} در روایتی میفرماید: | |||
{{متن حدیث|أَوَّلُ رَحْمَةٍ نَزَلَتْ مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ فِي خَمْسَةٍ وَ عِشْرِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ فَمَنْ صَامَ ذَلِكَ الْيَوْمَ وَ قَامَ تِلْكَ اللَّيْلَةَ فَلَهُ عِبَادَةُ مِائَةِ سَنَةٍ صَامَ نَهَارَهَا وَ قَامَ لَيْلَهَا}}<ref>وسائل الشیعه، ج۱۰، ص۴۵۱.</ref>؛ | همچنین [[امیرمؤمنان]]{{ع}} در روایتی میفرماید: {{متن حدیث|أَوَّلُ رَحْمَةٍ نَزَلَتْ مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ فِي خَمْسَةٍ وَ عِشْرِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ فَمَنْ صَامَ ذَلِكَ الْيَوْمَ وَ قَامَ تِلْكَ اللَّيْلَةَ فَلَهُ عِبَادَةُ مِائَةِ سَنَةٍ صَامَ نَهَارَهَا وَ قَامَ لَيْلَهَا}}<ref>وسائل الشیعه، ج۱۰، ص۴۵۱.</ref>؛ «هر که این روز را روزه بدارد و شب آن را به [[عبادت]] به سر آورد، برای او عبادت صد سال نوشته شود و از برای [[روزهدار]] این روز هر چه در میان [[آسمان]] و [[زمین]] است [[استغفار]] کند و این روزی است که [[رحمت خدا]] آن در منتشر گردیده است»<ref>وسائل الشیعه، ج۱۰، ص۴۵۱.</ref>. | ||
«هر که این روز را روزه بدارد و شب آن را به [[عبادت]] به سر آورد، برای او عبادت صد سال نوشته شود و از برای [[روزهدار]] این روز هر چه در میان [[آسمان]] و [[زمین]] است [[استغفار]] کند و این روزی است که [[رحمت خدا]] آن در منتشر گردیده است»<ref>وسائل الشیعه، ج۱۰، ص۴۵۱.</ref>. | |||
مرحوم [[شیخ عباس قمی]] میگوید: برای این روز به غیر از روزه و عبادت و [[ذکر خدا]] و [[غسل]]، دو عمل دیگر وارد است؛ اول دو رکعت [[نماز]] در وقت چاشت (پیش از ظهر) در هر رکعت بعد از [[حمد]]، پنج مرتبه [[سوره]] والشمس بخواند و بعد از [[سلام]] نماز بخواند: {{متن حدیث|لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ}} دوم، خواندن دعایی که شیخ در مصباح آورده است: {{متن حدیث|اللَّهُمَّ دَاحِيَ الْكَعْبَةِ وَ فَالِقَ الْحَبَّةِ...}} <ref>مفاتیح الجنان.</ref>. | مرحوم [[شیخ عباس قمی]] میگوید: برای این روز به غیر از روزه و عبادت و [[ذکر خدا]] و [[غسل]]، دو عمل دیگر وارد است؛ اول دو رکعت [[نماز]] در وقت چاشت (پیش از ظهر) در هر رکعت بعد از [[حمد]]، پنج مرتبه [[سوره]] والشمس بخواند و بعد از [[سلام]] نماز بخواند: {{متن حدیث|لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ}} دوم، خواندن دعایی که شیخ در مصباح آورده است: {{متن حدیث|اللَّهُمَّ دَاحِيَ الْكَعْبَةِ وَ فَالِقَ الْحَبَّةِ...}} <ref>مفاتیح الجنان.</ref>. | ||
مرحوم | مرحوم میرداماد در رساله اربعه ایام خود درباره [[اعمال]] این روز میگوید: «[[زیارت]] [[حضرت امام رضا]]{{ع}} در این روز [[افضل]] اعمال مستحبه و اَکد [[آداب]] مسنونه است. و نیز زیارت آن حضرت در روز اول [[رجب]]، مورد تأکید است<ref>مفاتیح الجنان.</ref>. مرحوم شیخ عباس قمی میگوید: در [[روایت]] دیگر است که فرمود: در این روز [[حضرت قائم]]{{ع}} [[قیام]] خواهد نمود<ref>مفاتیح الجنان.</ref>.<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۴۸۱.</ref> | ||
مرحوم شیخ عباس قمی میگوید: در [[روایت]] دیگر است که فرمود: در این روز [[حضرت قائم]]{{ع}} [[قیام]] خواهد نمود<ref>مفاتیح الجنان.</ref>.<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۴۸۱.</ref> | |||
== [[شبهات]] دحو الارض == | |||
=== پیشی گرفتن آفرینش زمین بر آسمان === | |||
بر اساس برخی [[آیات]]، آفرینش زمین پیش از [[خلقت]] آسمان بوده است: {{متن قرآن|هُوَ الَّذِي خَلَقَ لَكُمْ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا ثُمَّ اسْتَوَى إِلَى السَّمَاءِ فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ}}<ref>«اوست که همه آنچه را در زمین است برای شما آفرید آنگاه به (آفرینش) آسمان (ها) رو آورد و آنها را (در) هفت آسمان، سامان داد و او به هر چیزی داناست» سوره بقره، آیه ۲۹.</ref>؛ {{متن قرآن|قُلْ أَئِنَّكُمْ لَتَكْفُرُونَ بِالَّذِي خَلَقَ الأَرْضَ فِي يَوْمَيْنِ وَتَجْعَلُونَ لَهُ أَندَادًا ذَلِكَ رَبُّ الْعَالَمِينَ وَجَعَلَ فِيهَا رَوَاسِيَ مِن فَوْقِهَا وَبَارَكَ فِيهَا وَقَدَّرَ فِيهَا أَقْوَاتَهَا فِي أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ سَوَاء لِّلسَّائِلِينَ ثُمَّ اسْتَوَى إِلَى السَّمَاء وَهِيَ دُخَانٌ فَقَالَ لَهَا وَلِلْأَرْضِ اِئْتِيَا طَوْعًا أَوْ كَرْهًا قَالَتَا أَتَيْنَا طَائِعِينَ}}<ref>«بگو آیا شما به کسی کفر میورزید و برای او همتایانی میآورید که زمین را دو روزه آفریده است؟ او پروردگار جهانیان است و بر روی آن کوههایی استوار پدید آورد و در آن خجستگی نهاد و در چهار روز روزیهایش را در آن برای خواهندگان یکسان اندازهگیری کرد سپس به آسمان رو آورد که (چون) دودی بود و به آن و به زمین فرمود: خواه یا ناخواه بیایید! گفتند: فرمانبردارانه آمدیم» سوره فصلت، آیه ۹-۱۱.</ref> در مقابل، پارهای از [[آیات]] آفرینش آسمان را قبل از [[خلقت]] [[زمین]] میدانند: {{متن قرآن|أَأَنتُمْ أَشَدُّ خَلْقًا أَمِ السَّمَاء بَنَاهَا رَفَعَ سَمْكَهَا فَسَوَّاهَا }}<ref>«آیا آفرینش شما سختتر است یا آسمان که آن را بنا نهاد؟ بام آن را برافراخت و آن را سامان بخشید» سوره نازعات، آیه ۲۷-۲۸.</ref>، {{متن قرآن|وَالْأَرْضَ بَعْدَ ذَلِكَ دَحَاهَا}}<ref>«و پس از آن زمین را گسترانید،» سوره نازعات، آیه ۳۰.</ref>. [[مفسران]] برای حل تعارض ظاهری میان آیات، دیدگاههایی بیان کردهاند: به [[باور]] بیشتر آنان، با اینکه [[آفرینش]] زمین پیش از [[آسمان]] بوده، گسترش آن پس از خلقت آسمان بوده است و [[آیه]] نیز بر این مطلب تصریح دارد؛ نه بر خلقت زمین، بنابراین دحوالارض به معنای گستراندن و آماده کردن زمین برای سکونت و آبادی است<ref>تفسیر سمرقندی، ج ۱، ص ۳۹؛ کنزالدقائق، ج ۱، ص ۳۱۳؛ تفسیر مراغی، ج ۱، ص ۷۷.</ref>. این مرحله، پس از آفرینش آسمان و زمین بوده است<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص ۱۰۲.</ref>.<ref>[[محمود گودرزی|گودرزی، محمود]]، [[دحوالارض (مقاله)|مقاله «دحوالارض»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲]].</ref> | |||
=== بلندترین مکان زمین === | |||
برخی در پاسخ این [[شبهه]] که "اگر [[کعبه]] نخستین بخشی از زمین باشد که از زیر آب بیرون آمده، باید بلندترین نقطه زمین باشد، در حالی که چنین نیست" گفتهاند: [[دحو الارض]] میلیونها سال پیش رخ داده و در این مدت به دیده زمینشناسان، دگرگونیهای بسیار پیش آمده و قلهها به قعر دریا و قعر دریاها به قلهها تبدیل شدهاند<ref>نمونه، ج ۵، ص ۳۴۵ ـ ۳۴۶.</ref>.<ref>[[محمود گودرزی|گودرزی، محمود]]، [[دحوالارض (مقاله)|مقاله «دحوالارض»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲]].</ref> | |||
== منابع == | == منابع == | ||