غلو در کلام اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

۴٬۸۰۵ بایت اضافه‌شده ،  پنج‌شنبهٔ ‏۱۱:۱۷
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
خط ۲۹: خط ۲۹:


اما علی {{ع}} با [[اعتقادی]] [[راسخ]] و [[ایمانی]] محکم به [[جنگ]] این [[خرافه‌ها]] رفت و تا نابودی و ریشه‌کن ساختن آن گروه [[منحرف]] از پای ننشست<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[تجلی امامت (کتاب)|تجلی امامت]] ص ۳۱۷.</ref>.
اما علی {{ع}} با [[اعتقادی]] [[راسخ]] و [[ایمانی]] محکم به [[جنگ]] این [[خرافه‌ها]] رفت و تا نابودی و ریشه‌کن ساختن آن گروه [[منحرف]] از پای ننشست<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[تجلی امامت (کتاب)|تجلی امامت]] ص ۳۱۷.</ref>.
== انواع [[غلو]] ==
در مورد غلو تقسیم‌بندی‌ها مختلف است. برخی غلو را به دو بخش غلو در [[دوستی]] (الغلو فی الحب) و غلو در [[عقیده]] (الغلو فی العقیده) تقسیم کرده‌اند<ref>علی سامی النشار، نشأة الفکر الفلسفی فی الإسلام، ج۲، ص۶٧.</ref>. برخی دگر نیز آن را به دو قسمت غلو [[اعتقادی]] و غلو عملی تقسیم کرده‌اند<ref>عبدالرحمن بن معلی لویحق، مشکله الغلو فی الدین فی العصر الحاضر، الاسباب - الآثار - العلاج، ج۱، ص۲۳-۲۵.</ref>. به نظر می‌رسد که می‌توان غلو را به دو دسته غلو در ذات و غلو در ویژگی‌ها و صفات تقسیم‌بندی نمود:
'''غلو در ذات''': آن است که غلو در مورد [[ائمه]]{{عم}} به جایی برسد که آنان را از حد خود خارج ساخته، به [[مقام نبوت]]، الوهیت و [[ربوبیت]] برسانیم و یا آنکه به [[حلول]] جزء [[الهی]] در آنان قایل شویم و یا به وسیله [[تناسخ]] به حلول [[روح]] [[انبیا]] و [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در آنان [[اعتقاد]] یابیم؛
'''غلو در صفات و [[فضایل]]''': آن است که ائمه{{عم}} را در همان حد ذات خود یعنی [[بشر]] و حادث بودن نگاه داشته، اما صفات و ویژگی‌هایی به آنان نسبت داده شود که مستلزم [[شرک]] است و یا برای آنان [[اثبات]] نشده است. مثلاً [[معتقد]] شویم که [[خداوند]] پس از [[آفرینش]] ائمه{{عم}} خود به کناری نشسته و [[خلقت]] موجودات و روزی دادن آنها را بدون اینکه کوچک‌ترین دخالتی داشته باشد به ائمه{{عم}} واگذار کرده باشد<ref>در تقسیم‌بندی مشهوری غلو به سه دسته غلو در ذات، غلو در صفات و غلو در فضایل تقسیم می‌شود (علی غروی تبریزی، التنقیح فی شرح عروة الوثقی، ج۲، ص٧٣-٧۵؛ نعمت‌الله صفری فروشانی، دانشنامه امام علی{{ع}} (غلو)، ص۳۸۰-۳۸۲). طبق این تقسیم‌بندی غلو در ذات یعنی اعتقاد به الوهیت ائمه: و یا حلول روح انبیا در آنان به واسطه تناسخ؛ غلو در صفات، یعنی اینکه ضمن حادث دانستن ائمه: صفات اختصاصی خداوند مانند رزاقیت وآنان خالقیت را به آنان نسبت دهیم؛ غلو در فضایل هم به این معناست که در مورد اسناد فضایل و صفات غیر مخصوص خداوند به اهل بیت غلو کنیم، مانند اینکه معجزات فراوانی را به آنان نسبت دهیم و و یا آنکه آنان را دارای علوم فراوانی که عادتاً برای بشر غیرممکن است، بدانیم و یا آنکه آنان را در همه صفات و فضایل اعم از ذاتی و اکتسابی در نقطه اوج بدانیم که نمونه واضح آن را می‌توانیم در مسئله سهو النبی و الائمه مشاهده کنیم (محمدباقر مجلسی، بحار الانوار، ج۱۷، ص۹۷-۱۲۹؛ ج۲۵، ص۳۵۰ و ٣۵١). نکته مهم در این تقسیم‌بندی آن است که دارای یک پیش‌فرض اساسی یعنی صحیح ندانستن وساطت فاعلی بالجمله اهل بیت است. به دیگر سخن با این پیش‌فرض که وساطت فاعلی مخلوقات محدود است، صفاتی مانند رزق و خلق و اماته و احیا مختص خداوند است. در مرحله بعد نتیجه‌گیری می‌شود که اگر این صفات اختصاصی خداوند به کسی نسبت داده شد، مستلزم غلو در صفات شده است. با این حال اگر مراد مدعیان این تقسیم از صفت خاص (ذاتی بودن و استقلالی بودن رزاقیت و خلق و اماته و احیا و...) باشد، آن‌گاه این تقسیم‌بندی برای بحث ما قابل استفاده خواهد بود.</ref>.<ref>[[سید محمد حسن صالح|صالح، سید محمد حسن]]، [[ولایت تکوینی اهل بیت از دیدگاه قرآن و روایات (کتاب)|ولایت تکوینی اهل بیت از دیدگاه قرآن و روایات]]، ص ۸۸.</ref>


== نهی از غلو ==
== نهی از غلو ==
۱۲۹٬۷۴۳

ویرایش