برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|
| خط ۹۰: |
خط ۹۰: |
|
| |
|
| «عبدالرحمان بن کثیر از [[امام صادق]]{{ع}} درباره این [[آیه]]: {{متن قرآن|وَتَعِیَهَا أُذُنٌ وَاعِیَةٌ}} نقل کرده است که فرمود: [[گوش ]]امیرالمؤمنین{{ع}} آنچه که از جانب خداوند است را [[درک]] میکرد؛ اعم از آنچه که هست و آنچه که خواهد بود». <ref>برازش، علیرضا، تفسیر اهل بیت{{ع}}، ج۱۶، ص۵۲۲-۵۲۵.</ref>. | | «عبدالرحمان بن کثیر از [[امام صادق]]{{ع}} درباره این [[آیه]]: {{متن قرآن|وَتَعِیَهَا أُذُنٌ وَاعِیَةٌ}} نقل کرده است که فرمود: [[گوش ]]امیرالمؤمنین{{ع}} آنچه که از جانب خداوند است را [[درک]] میکرد؛ اعم از آنچه که هست و آنچه که خواهد بود». <ref>برازش، علیرضا، تفسیر اهل بیت{{ع}}، ج۱۶، ص۵۲۲-۵۲۵.</ref>. |
|
| |
| == آیه اذن واعیه در منابع اهل سنت ==
| |
| [[سیوطی]] در [[الدرالمنثور (کتاب)|الدرالمنثور]]، از شش طریق از [[بریده صحابی]] معروف، از [[رسول خدا]]{{صل}} نقل میکند که به علی{{ع}} فرمود: : «[[خداوند]] به من امر فرموده که تو را به خود نزدیک سازم و دور نکنم، و تو را [[تعلیم]] دهم، و تو نگهداری کنی، و [[شایسته]] تو است که چنین باشی، در این هنگام این آیه نازل شد: {{متن قرآن|وَ تَعِيَهٰا أُذُنٌ وٰاعِيَةٌ}}<ref>{{متن حدیث|إِنَّ اَللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أُدْنِيَكَ وَ لاَ أُقْصِيَكَ، وَ أُعَلِّمَكَ لِتَعِيَ وَ أُنْزِلَتْ عَلَيَّ هَذِهِ اَلْآيَةُ:{{متن قرآن|وَ تَعِيَهٰا أُذُنٌ وٰاعِيَةٌ}}}}؛ الدرالمنثور، ج۶، ص۲۶۰.</ref>.
| |
|
| |
| در همان کتاب از [[ابونعیم اصفهانی]] در [[حلیة الاولیاء (کتاب)|حلیة الاولیاء]] از علی{{ع}} نقل میکند که [[پیامبر]]{{صل}} به او این چنین فرمود. (سپس همان مضمون [[حدیث]] [[بریده]] را ذکر میکند و در پایان آن میافزاید: «تو گوشهای [[نگهدارنده]] [[علم]] و [[دانش]] منی»<ref> {{متن حدیث|فَأَنْتَ أُذُنٌ وَاعِيَةٌ لِعِلْمِي}}؛ الدرالمنثور، ج۶، ص۲۶۰.</ref>.
| |
|
| |
| و باز در همان کتاب از پنج طریق از [[مکحول]] (یکی از [[خدمتکاران پیامبر]]{{صل}} نقل میکند، هنگامی که آیه {{متن قرآن|وَتَعِيَهَا أُذُنٌ وَاعِيَةٌ}} نازل شد، پیامبر{{صل}} فرمود: «از پروردگارم تقاضا کرده ام که این گوش شنوا و نگهدارنده را گوش علی{{ع}} قرار دهد»، مکحول میگوید: پس از آن علی{{ع}} میفرمود: «سخنی از رسول خدا نشنیدم که آن را فراموش کنم»<ref>الدرالمنثور، ج۶، ص۲۶۰.</ref> و نیز [[زمخشری]] در کشّاف حدیث اخیر را نقل کرده، بیآنکه بر آن ایرادی بگیرد<ref>کشّاف، ج۴، ص۶۰۰.</ref>.
| |
|
| |
| جمعی دیگر از [[مفسّران]] مانند [[فخر رازی]] در [[تفسیر کبیر]]<ref>فخر رازی، ج۳۰، ص۱۰۷.</ref> و [[آلوسی]] در [[روح المعانی (کتاب)|روح المعانی]]<ref>روح المعانی، ج۲۹، ص۴۳.</ref> و [[بروسوی]] در [[روح البیان (کتاب)|روح البیان]]<ref>روح البیان، ج۱۰، ص۱۳۶.</ref> و [[قرطبی]] در [[تفسیر الجامع (کتاب)|تفسیر جامع]]<ref>قرطبی، ج۱۰، ص۶۷۴۳.</ref> همگی ذیل [[آیه]] مورد بحث، [[حدیث]] اخیر را نقل کردهاند.
| |
|
| |
| [[طبری]] نیز در [[تفسیر]] خود، این حدیث و بعضی از [[احادیث]] دیگر را در این زمینه آورده است<ref>تفسیر جامع طبری، ج۲۹، ص۶۷۴۳.</ref>.
| |
|
| |
| [[حاکم حسکانی]] در [[شواهد التنزیل (کتاب)|شواهد التنزیل]] سیزده حدیث در ذیل این آیه ذکر کرده است که از راویان مختلف نقل شده، و سلسله سند آنها به [[پیامبر اکرم]]{{صل}} منتهی میشود، تعدادی از این احادیث از مکحول [[خدمت]] گزار [[پیامبر]]، و بعضی از بریده و بعضی از شخص [[علی بن ابیطالب]]{{ع}} و بعضی از [[جابر بن عبدالله انصاری]] است، که نمونههای آنها را در ذیل مطالعه میفرمائید.
| |
|
| |
| در [[حدیثی]] از [[ابوالدنیا]] به نقل از علی{{ع}} میخوانیم: هنگامی که آیه: {{متن قرآن|وَتَعِيَهَا أُذُنٌ وَاعِيَةٌ}} نازل شد، پیامبر اکرم{{صل}} به من فرمود: «ای علی! من از [[خدا]] تقاضا کردم که مصداق آن را گوش تو قرار دهد (آنچه را میشنوی، [[حفظ]] کنی و به کار بندی و منتشر سازی)»<ref>شواهد التنزیل، ج۲، ص۲۷۱.</ref>.
| |
|
| |
| در حدیث دیگری از مکحول میخوانیم هنگامی که پیامبر{{صل}} آیه: {{متن قرآن|وَتَعِيَهَا أُذُنٌ وَاعِيَةٌ}} را [[تلاوت]] فرمود رو به سوی علی{{ع}} کرد و گفت: «از خدا خواستهام که این گوشهای [[نگهدارنده]] را گوشهای تو قرار دهد»<ref>{{متن حدیث| سَأَلْتُ اَللَّهَ أَنْ يَجْعَلَهَا أُذُنَكَ}}.</ref>، پس از آن علی{{ع}} میگوید: «بعد از آن هر چه از پیامبر{{صل}} شنیدم هرگز فراموش نکردم»<ref>شواهد التنزیل، ج۲، ص۲۷۱، ص۲۷۷ (ح ۱۰۱۵).</ref>.
| |
|
| |
| در حدیث دیگری از [[بریده اسلمی]] مضمون حدیثی را که در آغاز نقل کردیم عیناً آورده است<ref>شواهد التنزیل، ج۲، ص۲۷۱، ص۲۸۲ (ح ۱۰۲۲).</ref> و بالاخره از جابر بن عبدالله انصاری، نقل میکند هنگامی که آیه فوق نازل شد پیامبر از خدا تقاضا کرد که (مصداق اتم آن را) گوشهای علی{{ع}} قرار دهد و این خواسته پیامبر انجام شد<ref>شواهد التنزیل، ج۲، ص۲۷۱، ص۲۸۰ (ح ۱۰۱۹).</ref>.
| |
|
| |
| نویسنده کتاب [[فضائل الخمسه (کتاب)|فضائل الخمسه]] این [[حدیث]] را علاوه بر آنچه گفته شد از [[کنزالعمال (کتاب)|کنزالعمال]] و [[نورالابصار (کتاب)|نورالابصار]] و [[مجمع الزوائد الهیثمی (کتاب)|مجمع الزوائد الهیثمی]]، و [[اسباب نزول القرآن (کتاب)|اسباب النزول]] [[واحدی نیشابوری]] نیز نقل کرده است<ref>فضائل الخمسه، ج۱، ص۳۲۰ و ۳۲۱.</ref>.<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[پیام قرآن ج۹ (کتاب)|پیام قرآن ج۹]]، ص۳۳۶.</ref>
| |
|
| |
|
| == حدیث اذن واعیه در منابع حدیثی اهل سنت == | | == حدیث اذن واعیه در منابع حدیثی اهل سنت == |
