مقام برهان الهی: تفاوت میان نسخه‌ها

هیچ تغییری در اندازه به وجود نیامده‌ است. ،  ‏۴ ژوئن ۲۰۲۰
خط ۲۶: خط ۲۶:
*در برخی [[آیات]]، "[[برهان]]" به معنای "[[معجزه]]" است که خود دلیلی بزرگ و یقین‌آور است؛ به عنوان نمونه: {{متن قرآن| اسْلُكْ يَدَكَ فِي جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاء مِنْ غَيْرِ سُوءٍ وَاضْمُمْ إِلَيْكَ جَنَاحَكَ مِنَ الرَّهْبِ فَذَانِكَ بُرْهَانَانِ مِن رَّبِّكَ إِلَى فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِ إِنَّهُمْ كَانُوا قَوْمًا فَاسِقِينَ }}<ref> دست در گریبان خویش فرو بر (و برآور) تا سپید بی‌آسیب بیرون آید و (در پرهیز) از بیم، بازویت را به خویش بفشر که این دو (معجزه)، دو [[برهان]] از پروردگار تو برای فرعون و سرکردگان اوست، بی‌گمان آنان قومی نافرمانند؛ سوره قصص، آیه:۳۲.</ref><ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۱۲۶.</ref>. این دو [[معجزه]] [[عصا]] و [[ید بیضا]] [[برهان]] روشن از پروردگارت به سوی [[فرعون]] و اطرافیان اوست که آنان قومی فاسق‌اند<ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۱۲۶.</ref>. در این [[آیه]]، از دو [[معجزه]] [[حضرت موسی]]{{ع}} به صراحت به عنوان {{متن قرآن|«بُرْهَانَانِ}} یاد شده است<ref> نیز ر.ک: سوره نساء، آیه:۱۷۴.</ref><ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۱۲۷.</ref>.
*در برخی [[آیات]]، "[[برهان]]" به معنای "[[معجزه]]" است که خود دلیلی بزرگ و یقین‌آور است؛ به عنوان نمونه: {{متن قرآن| اسْلُكْ يَدَكَ فِي جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاء مِنْ غَيْرِ سُوءٍ وَاضْمُمْ إِلَيْكَ جَنَاحَكَ مِنَ الرَّهْبِ فَذَانِكَ بُرْهَانَانِ مِن رَّبِّكَ إِلَى فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِ إِنَّهُمْ كَانُوا قَوْمًا فَاسِقِينَ }}<ref> دست در گریبان خویش فرو بر (و برآور) تا سپید بی‌آسیب بیرون آید و (در پرهیز) از بیم، بازویت را به خویش بفشر که این دو (معجزه)، دو [[برهان]] از پروردگار تو برای فرعون و سرکردگان اوست، بی‌گمان آنان قومی نافرمانند؛ سوره قصص، آیه:۳۲.</ref><ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۱۲۶.</ref>. این دو [[معجزه]] [[عصا]] و [[ید بیضا]] [[برهان]] روشن از پروردگارت به سوی [[فرعون]] و اطرافیان اوست که آنان قومی فاسق‌اند<ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۱۲۶.</ref>. در این [[آیه]]، از دو [[معجزه]] [[حضرت موسی]]{{ع}} به صراحت به عنوان {{متن قرآن|«بُرْهَانَانِ}} یاد شده است<ref> نیز ر.ک: سوره نساء، آیه:۱۷۴.</ref><ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۱۲۷.</ref>.
* در برخی از [[آیات]]، از "[[علم]] [[شهودی]]" به عنوان "[[برهان]]" یاد شده است: {{متن قرآن| وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَهَمَّ بِهَا لَوْلا أَن رَّأَى بُرْهَانَ رَبِّهِ }}<ref> و بی‌گمان آن زن آهنگ وی کرد و وی نیز اگر [[برهان]] پروردگار خویش را نمی‌دید آهنگ او می‌کرد؛ سوره یوسف، آیه:۲۴.</ref><ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۱۲۷.</ref>. "[[برهان رب]]" [[یوسف]] را از غلتیدن در وادی [[گناه]] رهانید، این [[برهان]] همان [[دلیل]] روشن [[الهی]] است که نوعی "[[علم]] [[شهودی]]" است<ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۱۲۷.</ref>.
* در برخی از [[آیات]]، از "[[علم]] [[شهودی]]" به عنوان "[[برهان]]" یاد شده است: {{متن قرآن| وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَهَمَّ بِهَا لَوْلا أَن رَّأَى بُرْهَانَ رَبِّهِ }}<ref> و بی‌گمان آن زن آهنگ وی کرد و وی نیز اگر [[برهان]] پروردگار خویش را نمی‌دید آهنگ او می‌کرد؛ سوره یوسف، آیه:۲۴.</ref><ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۱۲۷.</ref>. "[[برهان رب]]" [[یوسف]] را از غلتیدن در وادی [[گناه]] رهانید، این [[برهان]] همان [[دلیل]] روشن [[الهی]] است که نوعی "[[علم]] [[شهودی]]" است<ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۱۲۷.</ref>.
*'''سؤال:''' آیا "[[معجزه]]" و "[[علم]] [[شهودی]]"، از مقدّمات [[یقینی]] نیست؟! پس چرا این موارد را "[[برهان]] منطقی" ننامیم؟!<ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۱۲۷.</ref>. *'''پاسخ:''' "آنچه قابل [[نقل]] و انتقال [[ذهنی]] و [[صالح]] برای نقد و گفتگوی [[علمی]] است و می‌تواند در مواجهه با دیگران، مطلبی را [[اثبات]] یا ابطال کند، دانشی است که از راه مبادی [[عقلی]]، یا [[مبانی نقلی]]، یا تلفیقی از این دو حاصل شود و به [[صورت ]]"[[برهان]] منطقی" با "[[جدال]] احسن" درآید، اما اگر به صورت [[علم]] [[شهودی]]، تجربه [[باطنی]] و مانند آن حاصل شود و واجد شرایط باشد، تنها می‌تواند مطلب را برای خود مشاهده‌گر و تجربه کننده، [[مبرهن]] و مستدل کند و بدون تبدیل به [[علم حصولی]]، قابل [[نقل]] و انتقال نیست؛ یعنی نمی‌توان به دیگری گفت: چون من در مشاهدات [[عرفانی]] و تجربیّات باطنی‌ام چنین یافتم، پس تو نیز بدان [[معتقد]] باش<ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۱۲۷.</ref>. آری، خودش می‌تواند پس از عرضه مشاهدات و تجربیّات خود بر [[وحی]] [[قرآنی]]، یا [[سنّت]] قطعی [[معصومان]]{{عم}} به محتوای آن، [[یقین]] حاصل کند و به مضمون آن [[معتقد]] شود<ref>ادب فنای مقرّبان، ج۳، ص۱۱۹.</ref><ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۱۲۷.</ref>.
*'''سؤال:''' آیا "[[معجزه]]" و "[[علم]] [[شهودی]]"، از مقدّمات [[یقینی]] نیست؟! پس چرا این موارد را "[[برهان]] منطقی" ننامیم؟!<ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۱۲۷.</ref>.
*'''پاسخ:''' "آنچه قابل [[نقل]] و انتقال [[ذهنی]] و [[صالح]] برای نقد و گفتگوی [[علمی]] است و می‌تواند در مواجهه با دیگران، مطلبی را [[اثبات]] یا ابطال کند، دانشی است که از راه مبادی [[عقلی]]، یا [[مبانی نقلی]]، یا تلفیقی از این دو حاصل شود و به [[صورت ]]"[[برهان]] منطقی" با "[[جدال]] احسن" درآید، اما اگر به صورت [[علم]] [[شهودی]]، تجربه [[باطنی]] و مانند آن حاصل شود و واجد شرایط باشد، تنها می‌تواند مطلب را برای خود مشاهده‌گر و تجربه کننده، [[مبرهن]] و مستدل کند و بدون تبدیل به [[علم حصولی]]، قابل [[نقل]] و انتقال نیست؛ یعنی نمی‌توان به دیگری گفت: چون من در مشاهدات [[عرفانی]] و تجربیّات باطنی‌ام چنین یافتم، پس تو نیز بدان [[معتقد]] باش<ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۱۲۷.</ref>. آری، خودش می‌تواند پس از عرضه مشاهدات و تجربیّات خود بر [[وحی]] [[قرآنی]]، یا [[سنّت]] قطعی [[معصومان]]{{عم}} به محتوای آن، [[یقین]] حاصل کند و به مضمون آن [[معتقد]] شود<ref>ادب فنای مقرّبان، ج۳، ص۱۱۹.</ref><ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۱۲۷.</ref>.


==[[امامان معصوم]]{{عم}}؛ برهان‌های [[توحید]] و [[دین]] [[خداوند]]==
==[[امامان معصوم]]{{عم}}؛ برهان‌های [[توحید]] و [[دین]] [[خداوند]]==
۱۱۵٬۳۵۳

ویرایش