پرش به محتوا

نفس در اخلاق اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'خارجی' به 'خارجی'
جز (جایگزینی متن - 'دانشمندان اخلاق' به 'دانشمندان اخلاق')
جز (جایگزینی متن - 'خارجی' به 'خارجی')
خط ۱۳: خط ۱۳:
*عاقله، صفت [[فرشتگان]] است و کارش، [[ادراک]] حقایق و تشخیص [[خیر و شر]] و [[نیکی]] و [[بدی]] است. به [[کارهای نیک]] [[فرمان]] می‌دهد و از کارهای [[زشت]] باز می‌دارد و [[انسان]] را به کسب صفت‌های [[پسندیده]] و پاک‌سازی از صفت‌های نکوهیده می‌خواند.
*عاقله، صفت [[فرشتگان]] است و کارش، [[ادراک]] حقایق و تشخیص [[خیر و شر]] و [[نیکی]] و [[بدی]] است. به [[کارهای نیک]] [[فرمان]] می‌دهد و از کارهای [[زشت]] باز می‌دارد و [[انسان]] را به کسب صفت‌های [[پسندیده]] و پاک‌سازی از صفت‌های نکوهیده می‌خواند.
*[[شهوت]]، صفت چهارپایان است و [[انسان]] را به [[پیروی]] [[فرج]] و شکم است می‌خواند. [[پرخوری]]، [[پرگویی]] و مباشرت جنسی کنترل نشده از آثار این نیروست. فایده [[شهوت]] این است که [[منافع]] [[بدن]] را تأمین می‌کند و به این [[وسیله]] [[بدن]] را حفس و بقای [[نسل]] [[انسان]] را تضمین می‌کند. بدون [[شهوت]]، [[انسان]] نه چیزی می‌خوردی نه چیزی می‌نوشد و نه به فعالیت جنسی روی می‌آورد.
*[[شهوت]]، صفت چهارپایان است و [[انسان]] را به [[پیروی]] [[فرج]] و شکم است می‌خواند. [[پرخوری]]، [[پرگویی]] و مباشرت جنسی کنترل نشده از آثار این نیروست. فایده [[شهوت]] این است که [[منافع]] [[بدن]] را تأمین می‌کند و به این [[وسیله]] [[بدن]] را حفس و بقای [[نسل]] [[انسان]] را تضمین می‌کند. بدون [[شهوت]]، [[انسان]] نه چیزی می‌خوردی نه چیزی می‌نوشد و نه به فعالیت جنسی روی می‌آورد.
*[[خشم]]، صفت درندگان است و [[انسان]] را [[بی‌باک]] می‌کند و به کارهایی چون ضرب و شتم و [[آزار دیگران]] وامی دارد. این نیرو در وجود [[انسان]] دو فایده دارد. نخست آنکه نیرو در [[انسان]] مقابل تهدیدهای [[خارجی]] از [[جسم]] [[دفاع]] و آفات و زیان‌ها را از آن دوری می‌کند، بدون فعالیت این نیرو [[انسان]] حتی یک مگس را از خود دور نمی‌کند، از هیچ خطری نمی‌گریزد و با هیچ نهدید مقابله نمی‌کند. فایده دیگر [[غضب]] آن است که در مقابل [[طغیان]] نیروی [[شهوت]] و واهمه [[ایستادگی]] می‌کند تا وجود [[انسان]] را [[تسخیر]] نکنند.
*[[خشم]]، صفت درندگان است و [[انسان]] را [[بی‌باک]] می‌کند و به کارهایی چون ضرب و شتم و [[آزار دیگران]] وامی دارد. این نیرو در وجود [[انسان]] دو فایده دارد. نخست آنکه نیرو در [[انسان]] مقابل تهدیدهای خارجی از [[جسم]] [[دفاع]] و آفات و زیان‌ها را از آن دوری می‌کند، بدون فعالیت این نیرو [[انسان]] حتی یک مگس را از خود دور نمی‌کند، از هیچ خطری نمی‌گریزد و با هیچ نهدید مقابله نمی‌کند. فایده دیگر [[غضب]] آن است که در مقابل [[طغیان]] نیروی [[شهوت]] و واهمه [[ایستادگی]] می‌کند تا وجود [[انسان]] را [[تسخیر]] نکنند.
*واهمه، صفت [[شیطانی]] است که کارش ترتیب دادن [[مکر]]، حيله، [[خدعه]] و [[نیرنگ]] است؛ ولی علاوه بر این [[قادر]] است معانی جزئی را [[درک]] کند و برای دستیابی به مقاصد خوب، طرح و نقشه تهیه می‌کند.
*واهمه، صفت [[شیطانی]] است که کارش ترتیب دادن [[مکر]]، حيله، [[خدعه]] و [[نیرنگ]] است؛ ولی علاوه بر این [[قادر]] است معانی جزئی را [[درک]] کند و برای دستیابی به مقاصد خوب، طرح و نقشه تهیه می‌کند.
*نیروی واهمه راه‌های [[تأمین منافع]] و [[پرهیز]] از خطر و ضرر را در [[اختیار]] [[قوه]] [[غضب]] و [[شهوت]] قرار می‌دهد. نیروی [[شهوت]] [[غذا]] می‌خواهد، نیروی واهمه به او یاد می‌دهد از چه راهی [[غذا]] به‌دست آورد.[[انسان]] وقتی گرسنه می‌شود برای رفع [[گرسنگی]] اقدامی صحیح یا [[نادرست]] می‌کند یا به کار و فعالیت روی می‌آورد یا به [[سرقت]] و دریوزگی. تمامی این راه‌ها را، واهمه طراحی و در [[اختیار]] [[شهوت]] قرار می‌دهد.
*نیروی واهمه راه‌های [[تأمین منافع]] و [[پرهیز]] از خطر و ضرر را در [[اختیار]] [[قوه]] [[غضب]] و [[شهوت]] قرار می‌دهد. نیروی [[شهوت]] [[غذا]] می‌خواهد، نیروی واهمه به او یاد می‌دهد از چه راهی [[غذا]] به‌دست آورد.[[انسان]] وقتی گرسنه می‌شود برای رفع [[گرسنگی]] اقدامی صحیح یا [[نادرست]] می‌کند یا به کار و فعالیت روی می‌آورد یا به [[سرقت]] و دریوزگی. تمامی این راه‌ها را، واهمه طراحی و در [[اختیار]] [[شهوت]] قرار می‌دهد.
۲۲۷٬۷۰۳

ویرایش