مبانی تربیتی در صحیفه سجادیه: تفاوت میان نسخه‌ها

*[[انسان]] کمال‌جو، به دنبال نوعی افزایش کمی یا کیفی و [[شکوفایی]] است و همیشه می‌کوشد [[کامل‌ترین]] مرتبه از هر کمالی را به دست آورد تا [[بهره]] وجودی‌اش بیشتر شود<ref>علی اصغر ابراهیمی‌فر، بررسی نظام تربیتی صحیفه سجادیه، ص۴۴.</ref>.

*[[امام سجاد]]{{ع}} در دعای نوزدهم و در عبارت پنجم می‌فرمایند: "بارخدایا ما را [[آب]] ده، آبی که از آن تل‌ها روان سازی و چاه‌ها را پر گردانی، و جوی‌ها را جاری نمایی، درختان را برویانی و نرخ‌ها را در همه [[شهرها]] ارزان کنی، و چهارپایان و آفریدگان را به [[نشاط]] و [[شادمانی]] آوری، و روزی‌های [[پاکیزه]] را برای ما به [[کمال]] برسانی، و کشت را برویانی، و پستان [[چهار پایان]] را پر شیر سازی، و [[توانایی]] بر [[توانایی]] ما بیافزایی"<ref>{{متن حدیث|اللَّهُمَّ اسْقِنَا سَقْياً تُسِيلُ مِنْهُ الظِّرَابَ، وَ تَمْلَأُ مِنْهُ الْجِبَابَ، وَ تُفَجِّرُ بِهِ الْأَنْهَارَ، وَ تُنْبِتُ بِهِ الْأَشْجَارَ، وَ تُرْخِصُ بِهِ الْأَسْعَارَ فِي جَمِيعِ الْأَمْصَارِ، وَ تَنْعَشُ بِهِ الْبَهَائِمَ وَ الْخَلْقَ، وَ تُكْمِلُ لَنَا بِهِ طَيِّبَاتِ الرِّزْقِ، و تُنْبِتُ لَنَا بِهِ الزَّرْعَ وَ تُدِرُّ بِهِ الضَّرْعَ وَ تَزِيدُنَا بِهِ قُوَّةً إِلَى قُوَّتِنَا}}</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۸۴.</ref>

*[[امام سجاد]]{{ع}} در دعای چهل‌ و سوم و در عبارت هفتم آن می‌فرمایند: "و سپاسگزاری از [[نعمت]] و [[بخشش]] خود را در آن، در [[دل]] ما انداز، و پوشش‌های عافیت (آنچه که [[مانع]] از زبان و [[بدی]] است) را به ما بپوشان، و به وسیله کامل کردن [[طاعت]] و فرمانبری‌ات در آن، [[نعمت]] (خود) را بر ما کامل ساز (بیش از پیش گردان)، زیرا تو بسیار نعمت‌دهنده و ستوده شده‌ای و [[خدا]] [[درود]] فرستد بر [[محمد]] و آل او که (از هر گناهی) [[پاکیزه]] و (از اوصاف ناپسندیده) [[پاک]] هستند"<ref>{{متن حدیث|وَ أَوْزِعْنَا فِيهِ شُكْرَ نِعْمَتِكَ، وَ أَلْبِسْنَا فِيهِ جُنَنَ الْعَافِيَةِ، وَ أَتْمِمْ عَلَيْنَا بِاسْتِكْمَالِ طَاعَتِكَ فِيهِ الْمِنَّةَ، إِنَّكَ الْمَنَّانُ الْحَمِيدُ، وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّيِّبِينَ الطَّاهِرِينَ}}</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۸۵.</ref>

== مبنای سوم: [[میل به جاودانگی]]==

*[[امام سجاد]]{{ع}}، در دعای پنجاه و دوم و در بند یازدهم می‌فرمایند: "پس از این‌رو به سوی تو می‌گریزم، و از تو می‌ترسم، و از تو فریادرسی می‌طلبم، و به تو امیدوارم، و تو را می‌خوانم، و به سوی تو [[پناه]] می‌برم، و به تو [[اطمینان]] دارم و از تو درخواست [[یاری]] می‌نمایم، و به [[وحدانیت]] و [[یگانگی]] تو [[ایمان]] می‌آورم، و بر تو و بر [[جود]] و [[بخشش]] تو [[توکل]] و [[اعتماد]] می‌نمایم"<ref>{{متن حدیث|فَإِلَيْكَ أَفِرُّ، و مِنْكَ أَخَافُ، وَ بِكَ أَسْتَغِيثُ، وَ إِيَّاكَ أَرْجُو، وَ لَكَ أَدْعُو، وَ إِلَيْكَ أَلْجَأُ، وَ بِكَ أَثِقُ، وَ إِيَّاكَ أَسْتَعِينُ، وَ بِكَ أُومِنُ، وَ عَلَيْكَ أَتَوَكَّلُ، وَ عَلَى جُودِكَ وَ كَرَمِكَ أَتَّكِلُ}}</ref>؛

*در دعای شانزدهم عبارت نوزدهم می‌فرمایند: "ای خدای من، روان شدن اشکم را از ترست، [[نگرانی]] دلم را از [[بیم]] عظمتت، و لرزیدن اندامم را از [[شکوه]] و بزرگیت می‌بینی"<ref>{{متن حدیث| قَدْ تَرَى يَا إِلَهِي، فَيْضَ دَمْعِي مِنْ خِيفَتِكَ، وَ وَجِيبَ قَلْبِي مِنْ خَشْيَتِكَ، وَ انْتِقَاضَ جَوَارِحِي مِنْ هَيْبَتِكَ}}</ref>؛

*[[امام سجاد]]{{ع}} در دعای [[چهل]] و پنجم و عبارت پنجاه و سوم می‌فرمایند: "بارخدایا [[ترس]] [[کیفر]] ترسیده شده ([[دوزخ]]) و [[شوق]] و [[دوستی]] [[پاداش]] [[وعده]] داده شده ([[بهشت]]) را روزی ما گردان؛ تا اینکه [[لذت]] و [[خوشی]] آنچه (آمرزشی که) از تو می‌خواهیم؛ و [[اندوه]] آنچه ([[کیفر]] بر گناهانی که) از آن به تو [[پناه]] می‌بریم دریابیم"<ref>{{متن حدیث|اللَّهُمَّ ارْزُقْنَا خَوْفَ عِقَابِ الْوَعِيدِ، وَ شَوْقَ ثَوَابِ الْمَوْعُودِ حَتَّى نَجِدَ لَذَّةَ مَا نَدْعُوكَ بِهِ، وَ كَأْبَةَ مَا نَسْتَجِيرُكَ مِنْهُ}}</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۸۷.</ref>

*در دعای شانزدهم عبارت بیست و هشتم می‌فرمایند: "و اینکه خود را به این سخنان [[سرزنش]] می‌نمایم برای [[طمع]] در [[مهربانی]] تو است که [[اصلاح]] [[کار]] [[گناهکاران]] به آنست؛ و برای [[امید به رحمت]] تو است که رهایی گردن [[خطاکاران]] به آنست"<ref>{{متن حدیث| وَ إِنَّمَا أُوَبِّخُ بِهَذَا نَفْسِي طَمَعاً فِي رَأْفَتِكَ الَّتِي بِهَا صَلَاحُ أَمْرِ الْمُذْنِبِينَ، وَ رَجَاءً لِرَحْمَتِكَ الَّتِي بِهَا فَكَاكُ رِقَابِ الْخَاطِئِينَ}}</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۸۸.</ref>

*[[امام سجاد]]{{ع}} در دعای [[چهل]] و هفتم عبارت شصت و هشتم می‌فرمایند: "سپس او را [[فرمان]] دادی پس [[فرمان]] [[نبرد]]؛ و منع نمودی پس باز نایستاد؛ و از [[معصیت]] و [[نافرمانی]] [[نهی]] فرمودی، پس خلاف فرمانت نموده و تهیت را مرتکب گشته، نه از روی [[دشمنی]] با تو و نه از روی گردنکشی بر تو، بلکه هوا و خواهش او را به آنچه جدا ساخته ([[نهی]] کرده‌ای)؛ و به آنچه ترسانده‌ای خواند؛ و [[دشمن]] تو و [[دشمن]] او ([[شیطان]]) او را بر آن [[یاری]] کرد، پس با شناسایی به ترسانیدن تو و [[امیدواری]] به [[عفو]] تو و [[اعتماد]] به [[گذشت]] تو بر نافرمانی‌ات [[اقدام]] نمود در حالی که با آن نعمت‌هایی که به او بخشیده‌ای سزاوارتر [[بندگان]] تو بود که به نافرمانی‌ات [[اقدام]] ننماید"<ref>{{متن حدیث|ثُمَّ أَمَرْتَهُ فَلَمْ يَأْتَمِرْ، وَ زَجَرْتَهُ فَلَمْ يَنْزَجِرْ، وَ نَهَيْتَهُ عَنْ مَعْصِيَتِكَ، فَخَالَفَ أَمْرَكَ إِلَى نَهْيِكَ، لَا مُعَانَدَةً لَكَ، وَ لَا اسْتِكْبَاراً عَلَيْكَ، بَلْ دَعَاهُ هَوَاهُ إِلَى مَا زَيَّلْتَهُ وَ إِلَى مَا حَذَّرْتَهُ، وَ أَعَانَهُ عَلَى ذَلِكَ عَدُوُّكَ وَ عَدُوُّهُ، فَأَقْدَمَ عَلَيْهِ عَارِفاً بِوَعِيدِكَ، رَاجِياً لِعَفْوِكَ، وَاثِقاً بِتَجَاوُزِكَ، وَ كَانَ أَحَقَّ عِبَادِكَ مَعَ مَا مَنَنْتَ عَلَيْهِ أَلَّا يَفْعَلَ}}</ref>؛