ابلیس در کلام اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

#وجود [[ابلیس]] برای [[نظام]] [[انسانی]] که بر [[سنّت]] [[اختیار]] بنا شده است، [[ضرورت]] دارد. فلسفۀ وجودی [[انسان]] ایجاب می‌کند [[انسان]] [[آزاد]] و مختار باشد تا بتواند کمال و فعلیّت خویش را از راه [[اختیار]] و [[انتخاب]] به دست آورد؛ از این رو همواره باید بر سر دو راه: {{متن قرآن|وَهَدَيْنَاهُ النَّجْدَيْنِ}}<ref>«و آیا به او دو راه (خیر و شرّ) را نشان ندادیم؟» سوره بلد، آیه ۱۰.</ref> و میان دو [[دعوت]]: {{متن قرآن|فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا}}<ref>«پس به او نافرمانی و پرهیزگاری را الهام کرد،» سوره شمس، آیه ۸.</ref> قرار بگیرد. راه راست و [[صراط مستقیم]] همان راه [[سعادت]] و رهایی است که [[فطرت]] و [[فرشته]] وی را به این راه می‌خوانند و بی‌راهه و [[فجور]] که [[شیطان]] با وسوسه‌هایش [[انسان]] را به این سمت [[دعوت]] می‌‌کند؛ بنابراین، وجود [[شیطان]] برای [[آدمی]] [[ضرورت]] دارد؛ زیرا [[اطاعت از خداوند]] بدون وسوسه‌هایی [[شیطانی]] معنایی ندارد است<ref>ر.ک: [[علی محمدی آشنائی|محمدی آشنائی، علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ص ۵۶۸-۵۷۲ </ref>.

# [[آفرینش]] [[ابلیس]]، برای [[امتحان]] [[بندگان]] است: {{متن قرآن|وَمَا كَانَ لَهُ عَلَيْهِمْ مِنْ سُلْطَانٍ إِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يُؤْمِنُ بِالْآخِرَةِ مِمَّنْ هُوَ مِنْهَا فِي شَكٍّ وَرَبُّكَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ حَفِيظٌ}}<ref>«و او  را بر آنان چیرگی نبود مگر برای آنکه: آن کس را که به جهان واپسین ایمان دارد از آن کس که بدان در شک است معلوم داریم. و پروردگار تو بر هر چیزی نگاهبان است» سوره سبأ، آیه ۲۱.</ref> [[خداوند]]، القائات [[شیطان]] را برای بیماردلان و سنگ دلان مایه [[آزمایش]] قرار داده است: {{متن قرآن|لِيَجْعَلَ مَا يُلْقِي الشَّيْطَانُ فِتْنَةً لِلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَالْقَاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ وَإِنَّ الظَّالِمِينَ لَفِي شِقَاقٍ بَعِيدٍ}}<ref>«تا آنچه را شیطان (در دل‌ها) می‌افکند آزمونی برای بیماردلان و سنگدلان کند و ستمگران در ستیزه‌ای  ژرف به سر می‌برند» سوره حج، آیه ۵۳.</ref>. [[ابلیس]]، با بهره‌گیری از [[هوای نفس]] [[انسان]]، او را [[وسوسه]] کرده و در بوته [[آزمایش]] قرار می‌دهد؛ چنانکه [[تکلیف]] و هدایت‌پذیری، بدون [[آفرینش]] [[ابلیس]] تحقّق نمی‌یابد. القائات [[شیطانی]]، به منزلۀ [[آزمون]] عامّۀ [[مردم]] است و این امر از سنت‌های [[خداوند]] بر عالم [[انسانی]] است که [[سعادت]] و شقاوتِ [[انسان]] بدان بستگی دارد. البتّه [[خداوند]] [[انسان]] را در مقابل وسوسه‌های [[شیطان]] بی‌دفاع رها نکرده است؛ بلکه به وسیلۀ [[عقل]]، [[فطرت]] [[پاک]] و [[عشق]] به [[تکامل]]، [[انسان]] را به سوی [[حق]] [[راهنمایی]] می‌‌کند. به بیان دیگر می‌‌توان گفت؛ نسبت [[ابلیس]] با [[ملائکه]]، نسبت [[وهم]] به قوّه عقلیه است یعنی همان گونه که وجود [[وهم]] در عالم صغیر (عالم [[انسانی]]) در [[درک]] جزئیات لازم و ضروری است، وجود [[شیطان]] نیز برای عالم  [[دنیوی]] [[ضرورت]] دارد و شّر او با [[نور]] [[اسلام]] و [[شریعت]] دفع شدنی است<ref>ر.ک: [[علی محمدی آشنائی|محمدی آشنائی، علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ص ۵۶۸-۵۷۲؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۶۳.</ref>.

*پاسخ‌هایی که دربیان فوق گفته شد [[دلیل]] بر مهلت دادن [[شیطان]] نیز هست، اما اگر به طور خاص بخواهیم [[دلیل]] مهلت دادن به [[شیطان]] را بیان کنیم می‌‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

#براساس برخی از [[روایات]]، [[خداوند]] برای [[پاداش]] عبادت‌های [[شیطان]]، تقاضای مهلت دادن [[شیطان]] را پذیرفت.