عصمت در حدیث: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-]] | + - [[)) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{اعتقادات شیعه}} | |||
{{ | |||
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> | <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> | ||
: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخههای بحث '''[[عصمت]]''' است. "'''[[عصمت]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div> | : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخههای بحث '''[[عصمت]]''' است. "'''[[عصمت]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div> | ||
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> | <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> | ||
: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[عصمت در قرآن]] - [[عصمت در حدیث]] - [[عصمت در کلام اسلامی]] - [[عصمت در گفتگوهای بینالمذاهب]] - [[عصمت در عرفان اسلامی]] - [[مقام عصمت]]</div> | : <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[عصمت در لغت]] - [[عصمت در قرآن]] - [[عصمت در حدیث]] - [[عصمت در کلام اسلامی]] - [[عصمت در گفتگوهای بینالمذاهب]] - [[عصمت در عرفان اسلامی]] - [[عصمت در فقه سیاسی]] - [[عصمت در معارف و سیره رضوی]] - [[مقام عصمت]]</div> | ||
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> | <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> | ||
: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[ | : <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[عصمت (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div> | ||
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;"> | <div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;"> | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
[[حجت الله]] باید [[معصوم]] باشد. گفتنی است که هم میتوان با تحلیل [[عقلی]] نسبت به مفهوم [[حجت الله]]، به چنین نتیجهای [[دست]] یافت و هم آنکه در [[روایات]] اشاراتی به این [[حقیقت]] وجود دارد. در ضمن، [[عصمت]] را میتوان در دو حوزه [[عصمت از اشتباه]] و [[عصمت]] از [[گناه]] بررسی کرد: | [[حجت الله]] باید [[معصوم]] باشد. گفتنی است که هم میتوان با تحلیل [[عقلی]] نسبت به مفهوم [[حجت الله]]، به چنین نتیجهای [[دست]] یافت و هم آنکه در [[روایات]] اشاراتی به این [[حقیقت]] وجود دارد. در ضمن، [[عصمت]] را میتوان در دو حوزه [[عصمت از اشتباه]] و [[عصمت]] از [[گناه]] بررسی کرد: | ||
| خط ۲۲: | خط ۲۲: | ||
*[[اولی الامر]] در [[روایات]]، همان [[اولی الامر]] در [[قرآن]] است، چراکه [[امامان]]{{عم}} در [[مقام]] [[تفسیر]] [[آیه اولی الامر]]، خود را مصداق این مفهوم معرفی کردهاند. چنانکه پیشتر بیان شد، [[اولی الامر]] یا همان {{متن حدیث|وُلَاةُ أَمْرِ اللَّهِ}} به لحاظ اصطلاح [[قرآنی]]، انسانهایی معصوماند. در [[تأیید]] این آموزه میتوان به برخی [[روایات]] نیز اشاره کرد؛ چنانکه [[سلیم بن قیس هلالی]] از [[امیر المؤمنین]]{{ع}} [[نقل]] میکند که پس از سفارش به [[پیروی]] از [[رسول گرامی اسلام]]{{صل}} و [[اولی الامر]] فرمود: "همانا [[خداوند]] به [[اطاعت رسول]] [[فرمان]] داده، زیرا او [[معصوم]] [و] مطهّر است؛ به [[گناه]] [[فرمان]] نمیدهد و همانا [[خداوند]] به [[اطاعت از اولی الامر]] [[فرمان]] داده، زیرا آنها [[معصوم]] [و] مطهّرند، به [[گناه]] [[فرمان]] نمیدهند"<ref>{{متن حدیث|وَ إِنَّمَا أَمَرَ اللَّهُ بِطَاعَةِ الرَّسُولِ{{صل}} لِأَنَّهُ مَعْصُومٌ مُطَهَّرٌ لَا يَأْمُرُ بِمَعْصِيَتِهِ وَ إِنَّمَا أَمَرَ بِطَاعَةِ أُولِي الْأَمْرِ لِأَنَّهُمْ مَعْصُومُونَ مُطَهَّرُونَ لَا يَأْمُرُونَ بِمَعْصِيَتِهِ}}. شیخ صدوق، الخصال، ج۱، ص۱۳۹. در روایتی دیگر چنین آمده است: {{متن حدیث|إِنَّمَا الطَّاعَةُ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِوُلَاةِ الْأَمْرِ وَ إِنَّمَا أَمَرَ بِطَاعَةِ أُولِي الْأَمْرِ لِأَنَّهُمْ مَعْصُومُونَ مُطَهَّرُونَ وَ لَا يَأْمُرُونَ بِمَعْصِيَتِهِ}}. شیخ صدوق، علل الشرایع، ج۱، ص۱۲۳. گفتنی است، اگرچه این دو روایت به دلیل وجود ابان بن ابی عیاش در سلسله راویانشان، معتبر به شمار نمیآیند، به دلیل آنکه محتوای آنها دقیقاً مطابق با حکم برآمده از قرآن و عقل است و این محتوا در چند روایت تکرار شده است، دست کم میتوان مؤید به آن استناد کرد.</ref>. همچنین [[امام باقر]]{{ع}} آنجا که در صدد معرفی مفهوم "[[اهل البیت]]" بودند، فرمودند: "مقصود از [[اهل بیت]] [[رسول خدا]]{{صل}} امامانیاند که [[خداوند]] (عزّ و جل) [[اطاعت]] از آنها را قرین [[اطاعت]] از خود قرار داده است. پس فرمود: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ}}<ref>«ای مؤمنان، از خداوند فرمان برید و از پیامبر و زمامدارانی که از شمایند فرمانبرداری کنید» سوره نساء، آیه ۵۹.</ref>؛ و آنها [[معصوم]] و مطهرند که [[گناه]] نمیکنند..."<ref>{{متن حدیث|... يَعْنِي بِأَهْلِ بَيْتِهِ الْأَئِمَّةَ الَّذِينَ قَرَنَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ طَاعَتَهُمْ بِطَاعَتِهِ فَقَالَ {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ}} وَ هُمُ الْمَعْصُومُونَ الْمُطَهَّرُونَ الَّذِينَ لَا يُذْنِبُونَ وَ لَا يَعْصُونَ...}}. شیخ صدوق، علل الشرایع، ج۱، ص۱۲۳-۱۲۴.</ref><ref>[[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)|معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان]]، ص ۳۳۶-۳۴۰.</ref><ref>[[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)|معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان]]، ص ۳۳۸.</ref>. | *[[اولی الامر]] در [[روایات]]، همان [[اولی الامر]] در [[قرآن]] است، چراکه [[امامان]]{{عم}} در [[مقام]] [[تفسیر]] [[آیه اولی الامر]]، خود را مصداق این مفهوم معرفی کردهاند. چنانکه پیشتر بیان شد، [[اولی الامر]] یا همان {{متن حدیث|وُلَاةُ أَمْرِ اللَّهِ}} به لحاظ اصطلاح [[قرآنی]]، انسانهایی معصوماند. در [[تأیید]] این آموزه میتوان به برخی [[روایات]] نیز اشاره کرد؛ چنانکه [[سلیم بن قیس هلالی]] از [[امیر المؤمنین]]{{ع}} [[نقل]] میکند که پس از سفارش به [[پیروی]] از [[رسول گرامی اسلام]]{{صل}} و [[اولی الامر]] فرمود: "همانا [[خداوند]] به [[اطاعت رسول]] [[فرمان]] داده، زیرا او [[معصوم]] [و] مطهّر است؛ به [[گناه]] [[فرمان]] نمیدهد و همانا [[خداوند]] به [[اطاعت از اولی الامر]] [[فرمان]] داده، زیرا آنها [[معصوم]] [و] مطهّرند، به [[گناه]] [[فرمان]] نمیدهند"<ref>{{متن حدیث|وَ إِنَّمَا أَمَرَ اللَّهُ بِطَاعَةِ الرَّسُولِ{{صل}} لِأَنَّهُ مَعْصُومٌ مُطَهَّرٌ لَا يَأْمُرُ بِمَعْصِيَتِهِ وَ إِنَّمَا أَمَرَ بِطَاعَةِ أُولِي الْأَمْرِ لِأَنَّهُمْ مَعْصُومُونَ مُطَهَّرُونَ لَا يَأْمُرُونَ بِمَعْصِيَتِهِ}}. شیخ صدوق، الخصال، ج۱، ص۱۳۹. در روایتی دیگر چنین آمده است: {{متن حدیث|إِنَّمَا الطَّاعَةُ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِوُلَاةِ الْأَمْرِ وَ إِنَّمَا أَمَرَ بِطَاعَةِ أُولِي الْأَمْرِ لِأَنَّهُمْ مَعْصُومُونَ مُطَهَّرُونَ وَ لَا يَأْمُرُونَ بِمَعْصِيَتِهِ}}. شیخ صدوق، علل الشرایع، ج۱، ص۱۲۳. گفتنی است، اگرچه این دو روایت به دلیل وجود ابان بن ابی عیاش در سلسله راویانشان، معتبر به شمار نمیآیند، به دلیل آنکه محتوای آنها دقیقاً مطابق با حکم برآمده از قرآن و عقل است و این محتوا در چند روایت تکرار شده است، دست کم میتوان مؤید به آن استناد کرد.</ref>. همچنین [[امام باقر]]{{ع}} آنجا که در صدد معرفی مفهوم "[[اهل البیت]]" بودند، فرمودند: "مقصود از [[اهل بیت]] [[رسول خدا]]{{صل}} امامانیاند که [[خداوند]] (عزّ و جل) [[اطاعت]] از آنها را قرین [[اطاعت]] از خود قرار داده است. پس فرمود: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ}}<ref>«ای مؤمنان، از خداوند فرمان برید و از پیامبر و زمامدارانی که از شمایند فرمانبرداری کنید» سوره نساء، آیه ۵۹.</ref>؛ و آنها [[معصوم]] و مطهرند که [[گناه]] نمیکنند..."<ref>{{متن حدیث|... يَعْنِي بِأَهْلِ بَيْتِهِ الْأَئِمَّةَ الَّذِينَ قَرَنَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ طَاعَتَهُمْ بِطَاعَتِهِ فَقَالَ {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ}} وَ هُمُ الْمَعْصُومُونَ الْمُطَهَّرُونَ الَّذِينَ لَا يُذْنِبُونَ وَ لَا يَعْصُونَ...}}. شیخ صدوق، علل الشرایع، ج۱، ص۱۲۳-۱۲۴.</ref><ref>[[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)|معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان]]، ص ۳۳۶-۳۴۰.</ref><ref>[[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)|معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان]]، ص ۳۳۸.</ref>. | ||
==عصمت در مقامات امامان== | |||
[[پیامبر]]{{صل}} به [[علی]]{{ع}} فرمود: «ای علی تو [[امام]] و [[پدر]] یازده امامی هستی که همگی [[مطهر]] و معصوماند»<ref>اثبات الهدی، ج۲، ص۱۵۶؛ عوالم العلوم، ج۱۹، ص۳۲؛ کفایه الاثر، ص۴۵؛ جامع الأخبار، ص۱۷؛ ینابیع المودة، ص۸۵.</ref>. | |||
در [[اخبار]] [[خطبه غدیر]] آمده است که پیامبر{{صل}} فرمود: «[[امربه معروف]] و [[نهی]] از منکری نیست مگر همراه امام [[معصوم]]»<ref>بحارالأنوار، ج۳۷، ص۲۱۵.</ref>. | |||
همچنین پیامبر{{صل}} در قسمتی از [[حدیث]] معراجیه فرمود: «هنگامیکه مرا به [[آسمان]] بردند نورهایی [[مشاهده]] کردم و گفتم: ای [[پروردگار]] من اینها چیست و چه کسانی هستند؟ ندا آمد: ای [[محمد]]! این [[نور]] علی و [[فاطمه]] است و این نور [[حسن]] و [[حسین]] است و این [[انوار]] [[ائمه]] بعد از تو از [[فرزندان حسین]] است که همگی [[پاک]] و معصوماند»<ref>الانصاف، ص۶۲ و ۲۸۶؛ اثبات الهداة، ج۲، ص۱۷۵؛ عوالم العلوم، ج۲۳، ص۴۸؛ مکاتیب الرسول، ج۱، ص۵۶۲.</ref>. | |||
با اسناد مختلف و در نقل دیگر حدیث معراجیه آمده است: «از صلب شما [[نسل]] پاک و [[ائمه معصوم]] را خارج میکنم»<ref>ارشادالقلوب، ج۲، ص۴۱۶؛ الجواهر السنیة، ص۵۴۸؛ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۳۰۲؛ کفایة الاثر، ص۱۱۱؛ الانصاف، ص۳۶۸؛ اثبات الهدی، ج۲، ص۱۶۴.</ref>. | |||
با اسناد مختلف از [[ابنعباس]] نقل شده: روزی درحالیکه علی{{ع}} و فاطمه{{س}} و [[حسنین]]{{عم}} در نزد پیامبر{{صل}} بودند ایشان فرمود: «خدایا اینها [[اهل بیت]] من هستند، ایشان را مطهر از هر [[پلیدی]] و معصوم از هر گناهی قرار ده»<ref>کمال الدین، ص۲۶۶؛ عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج۱، ص۶۵؛ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۳۲۱؛ بشارة المصطفی، ص۱۷۷؛ إثبات الهداة ج۲، ص۱۹۳؛ الانصاف، ص۲۹۸ و ۳۱۴؛ امالی شیخ صدوق، ص۴۸۶.</ref>. | |||
[[ابن عباس]]: پیامبر{{صل}} فرمود: «من و علی و حسن و حسین و نه نفر از فرزندان حسین مطهر و معصوم هستیم»<ref>کفایة الاثر، ص۱۸؛ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۲۴۳ و ج۲۵، ص۲۰۱؛ الانصاف، ص۱۵۹.</ref>. | |||
[[ابوسعید خدری]] نقل کرده: پیامبر{{صل}} فرمود: «اهل بیت من [[امان]] [[اهل]] زمیناند همانطور که ستارهها امان اهل آسماناند. سؤال شد: آیا ائمه بعد شما از اهل بیت شما هستند؟ فرمود: بله ائمه بعد من دوازدهنفرند که نه نفر آنها از نسل حسیناند که [[امین]] و معصوماند»<ref>کفایة الاثر، ص۲۹؛ إثبات الهداة، ج۲، ص۱۵۱ و۱۵۲ و۱۶۲؛ الانصاف، ص۱۴۰؛ اثبات الهداة، ج۲، ص۱۱۵.</ref>. و این [[حدیث]] ازطریق [[جابر بن یزید جعفی]] از قول [[امام باقر]]{{ع}} هم نقل شده است<ref>تفسیر نورالثقلین، ج۱، ص۵۰۱.</ref>. | |||
[[واثلة بن اسقع]] میگوید: [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: «همانا [[ائمه]] بعد من [[دوازده]] نفرند هرکس آنها را [[دوست]] داشته باشد و به آنها [[اقتدا]] کند [[سعادتمند]] میشود و [[نجات]] مییابد و هرکس [[تخلف]] کند [[گمراه]] میشود و فرو میافتد»<ref>بحارالأنوار، ج۳۶، ص۳۲۲.</ref> و مسلّم است که ائمه باید در همه حالات [[معصوم]] باشند تا اقتدا به آنها مایه [[سعادت]] و تخلف از آنها مایه [[گمراهی]] باشد. | |||
[[زید بن ثابت]] و [[زید بن ارقم]] نقل کردهاند که پیامبر{{صل}} فرمود: «همانا از صلب [[حسین]] ائمه [[ابرار]] و امناء معصومی خارج میشوند که برای [[قسط و عدل]] [[قیام]] میکنند... و نهمین آنها [[مهدی]] است که [[زمین]] را پر از [[عدل و قسط]] میکند. همانطور که پر از [[ظلم و جور]] شده بود»<ref>اثبات الهداة، ج۲، ص۱۶۲؛ الانصاف، ص۲۰۵؛ کفایة الاثر، ص۹۹ و ۱۰۰ و ۱۰۴؛ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۳۱۹.</ref>. و مسلّم است کسی که بخواهد [[دنیا]] را پر از [[عدل و داد]] کند همانطور که پر از ظلم و جور بوده خودش نمیتواند [[اهل]] [[گناه]] و ظلم و جور باشد. | |||
[[زید بن أرقم]] از قول پیامبر{{صل}} نقل کرده که به [[علی]]{{ع}} فرمود: «تو [[امام]] هستی و [[حسن]] و حسین امام و [[سید جوانان اهل بهشت]] هستند و نه نفر از [[فرزندان حسین]] ائمه ابرار و معصوم هستند»<ref>الإنصاف، ص۴۰۳.</ref>. | |||
[[ابو ایوب انصاری]] میگوید: از پیامبر{{صل}} شنیدم که میفرمود: «من [[سید]] [[انبیاء]] هستم و علی سید [[اوصیاء]] است و [[ائمه معصوم]] از ما و از صلب حسین میباشند»<ref>کفایة الاثر، ص۱۱۳، اثبات الهداة، ج۲، ص۱۶۴؛ بحارالأنوار، ج۳۶، ۳۲۳؛ الانصاف، ص۱۶۴.</ref>. | |||
[[عمار بن یاسر]] و [[اصبغ بن نباته]] و [[عمران بن حصین]] نقل کرده اند: پیامبر{{صل}} در هنگام وفاتش به [[فاطمه زهرا]]{{س}} فرمود: «[[پدر]] تو سید انبیاء و پسر عمویت [[سید]] [[اوصیاء]] و دو پسرت [[سید جوانان اهل بهشت]] هستند و [[خداوند]] از صلب [[حسین]] نه [[امام]] [[پاک]] و [[معصوم]] خارج میکند و [[مهدی]] این [[امّت]] از ماست»<ref>اثبات الهداة، ج۲، ص۱۵۹ و ۱۶۵ و ۱۶۶؛ کفایة الاثر، ص۱۲۴؛ بحارالأنوار، ج۲۲، ص۵۳۶ و ج۳۶، ص۳۲۸؛ الانصاف، ص۱۲۷ و ۱۵۹.</ref>. | |||
[[أبوطفیل]] از [[علی]]{{ع}} نقل کرده که [[رسول الله]]{{صل}} به من فرمود: «[[جنگ]] با تو جنگ با من و [[صلح]] با تو صلح با من است و تو امام و [[پدر]] یازده امام پاک و معصوم میباشی»<ref>اثبات الهداة، ج۲، ص۱۶۸ و ۳۳۲؛ کفایة الاثر، ص۱۵۱؛ غیبت نعمانی، ص۹۳، باب ۴؛ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۳۳۵.</ref>. | |||
[[زید بن أرقم]] میگوید: [[پیامبر]]{{صل}} در خطبهای فرمود: «ای [[مردم]] شما را سفارش به [[نیکی]] با [[اهل]] بیتم میکنم، آنها همراه [[حق]] و [[حق همراه]] آنهاست و آنها [[ائمه]] [[راشدین]] بعد از من و امناء معصوم هستند»<ref>اثبات الهداة، ج۲، ص۱۶۳.</ref>. | |||
[[أسعد بن مالک]] و [[انس بن مالک]] میگویند از پیامبر{{صل}} شنیدیم که فرمود: «ای علی [[دوستی]] تو [[ایمان]] و [[دشمنی]] با تو [[نفاق]] است، خداوند لطیف خبیر به من خبر داده است که از صلب حسین نه امام [[مطهر]] و معصوم خارج میشوند»<ref>الانصاف، ص۱۶۲ و ۲۴۱؛ اثبات الهداة، ج۲، ص۱۶۷؛ کفایة الاثر، ص۱۳۵؛ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۳۳۱.</ref>. | |||
[[أنس بن مالک]] و امّسلمه نقل میکنند که پیامبر{{صل}} فرمود: «مراقب [[اهل بیت]] من باشید اگر جنگیدند بجنگید و اگر صلح کردند صلح کنید، هرجا که باشند حق همراه ایشان است... آنها مطهر و [[امامان]] معصوماند»<ref>اثبات الهداة، ج۲، ص۱۷۴ و ۲۳۰؛ کفایة الاثر، ص۷۶ و ۱۸۲ و ۱۸۶؛ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۳۱۱.</ref>. | |||
[[جابر بن عبدالله انصاری]] میگوید پیامبر{{صل}} به من فرمود: «ای [[جابر]] هنگامیکه فرزندم [[باقر]] را [[درک]] کردی [[سلام]] مرا به او برسان، او همنام من و شبیهترین مردم به من میباشد، [[علم]] او علم من و [[حکم]] او حکم من است و هفتنفر از [[فرزندان]] او امناء معصوم و ائمه [[ابرار]] هستند»<ref>اثبات الهداة، ج۲، ص۱۸۴؛ البرهان فی تفسیر القرآن، ج۳، ص۸۲۹؛ عوالم العلوم، ج۱۹، ص۳۲.</ref>. | |||
[[سلمان فارسی]] از [[پیامبر]]{{صل}} نقل میکند که ایشان فرمود: «[[جانشینان]] من پسرانم [[حسن]] و [[حسین]] هستند و باقی آنها از [[فرزندان]] حسیناند که [[شهداء]] [[خدا]] بر [[خلق]] و [[حجت]] او بر روی زمیناند، هرکس آنها را [[اطاعت]] کند خدا را اطاعت کرده و هرکس آنها را [[مخالفت]] کند با خدا مخالفت کرده، همه آنها [[هادی]] و [[مهدی]] هستند و [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}}<ref>«جز این نیست که خداوند میخواهد از شما اهل بیت هر پلیدی را بزداید و شما را به شایستگی پاک گرداند» سوره احزاب، آیه ۳۳.</ref> درباره من و برادرم [[علی]] و دخترم [[فاطمه]] و دو پسرم و جانشینانی که فرزندان من و برادرم هستند نازل شده است که [[مطهر]] و [[معصوم]] از هر [[بدی]] میباشند»<ref>اثبات الهداة، ج۲، ص۲۴۳.</ref>. «ای [[سلمان]] هر که آنها را [[دوست]] بدارد مرا دوست داشته است و هر که مرا دوست بدارد خدا را دوست داشته است» سپس پیامبر{{صل}} دست خود را بر کتف حسین{{ع}} گذاشت و فرمود: «او [[امام]] و فرزند امام است و نه نفر از صلب او [[ائمه]] [[ابرار]] و امناء معصوماند»<ref>الإنصاف، ص۲۳۱ و ۳۶۴؛ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۳۰۴؛ کفایة الاثر، ص۴۵.</ref>. | |||
پیامبر{{صل}} فرمود: «همانا [[اهل بیت]] من [[امان]] برای شما میباشند، [[دوست داشتن]] آنها دوست داشتن من است، به ایشان [[تمسک]] کنید تا [[گمراه]] نشوید. سؤال شد: اهل بیت شما چه کسانی هستند؟ ایشان فرمود: علی و دو پسرش و نه نفر از [[فرزندان حسین]] که ائمه ابرار و امناء معصوماند»<ref>الانصاف، ص۴۲۹ و ۳۷۸.</ref>. «علی جانِ من و [[برادر]] من است علی را اطاعت کنید زیرا که او مطهر و معصوم است نه گمراه میشود و نه [[شقی]] میشود»<ref>بحارالأنوار، ج۳۸، ص۸۲.</ref>. «برای علی یازده فرزند میباشد که همگی آنها معصوم و مطهرند»<ref>بحارالأنوار، ج۳۹، ص۵۵.</ref>. | |||
هنگامی که «[[بریده]]» به پیش پیامبر{{صل}} رفت و درباره یکی از [[تصمیمات]] علی{{ع}} [[اعتراض]] کرد [[حضرت]] فرمود: «چگونه او را [[خطاکار]] میدانی و ملامت و [[توبیخ]] میکنی و حال آنکه [[جبرئیل]] از [[فرشتگان]] [[حافظ]] [[علی]]{{ع}} به من خبر داده از زمانی که علی{{ع}} متولد شده هیچ خطایی از او ثبت نکردهاند، و [[فرشته]] [[ارحام]] به من خبر داد که قبل از [[تولد]] علی{{ع}} و در شکم مادرش نوشته شده که هیچگاه [[خطا]] نخواهد کرد و شبی که به [[معراج]] رفتم خوانندگان [[لوح محفوظ]] به من خبر دادند که علی [[معصوم]] از هر خطا و لغزشی است، ای [[بریده]]! چگونه او را خطاکار میدانی در حالیکه [[پروردگار]] جهانیان و [[فرشتگان مقرب]] او را [[درستکار]] میدانند»<ref>بحارالأنوار، ج۳۸، ص۶۸.</ref>. | |||
[[عمار یاسر]] میگوید: از [[پیامبر]]{{صل}} شنیدم که ایشان فرمود: «همانا فرشتگان علی{{ع}} بر سایر فرشتگان [[افتخار]] میکنند که از علی{{ع}} چیزی به سوی [[خدا]] نبردهاند که باعث [[غضب خداوند]] شود»<ref>کنزالفوائد، ص۱۶۲؛ بحارالأنوار، ج۲۵، ص۱۹۴.</ref>. | |||
همانطور که [[مشاهده]] شد [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در زمانهای مختلف و خطاب به افراد مختلف [[عصمت اهل بیت]]{{عم}} را [[تذکر]] دادهاند و این [[روایات]] که فقط برخی از آنها را نقل شد، [[تواتر]] دارند بر اینکه مبحث [[عصمت]] توسط خود پیامبر مطرح شده و ساخته [[غالیان]] یا غیرغالیان در [[قرن دوم]] نیست. و همچنین است [[احادیث]] دیگری که پیامبر درباره [[اهل بیت]]{{عم}} فرمودند، و به صورت دلالت مستقیم یا غیرمستقیم عصمت اهل بیت{{عم}} را فایده میدهند، مثل [[حدیث ثقلین]]، [[تشبیه]]، [[نور]]، باب [[علم]]، [[منزلت]]، [[غدیر]]، [[سفینه]]، طیر، [[ولایت]]، {{متن حدیث|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ}}، {{متن حدیث|عَلِيٌّ مَعَ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ مَعَ عَلِيٍّ}} و.... همچنین است [[آیات ولایت]] و غدیر و [[تطهیر]] و [[مودت]] و [[اطاعت]] و [[مباهله]] و [[انذار]] و [[سابقون]] و [[امامت]] و [[اسوه حسنه]] و... که در [[شأن اهل بیت]]{{عم}} نازل شدهاند. در کتاب نفحات الأزهار، تک تک این [[آیات]] و روایات، از نظر سندی و متنی و نحوه دلالت بر عصمت، مورد بررسی قرار گرفتهاند. و همچنین است [[ادله عقلی]] که از سوی [[متکلمین]] غیرغالی بر [[عصمت]] [[استدلال]] شده است<ref>ر.ک: نفحات الأزهار، سیدعلی حسینی میلانی؛ الهیات، جعفر سبحانی، ج۳، مبحث عصمت.</ref>. | |||
همچنین [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} در [[خطبهها]] و نامههای خود معانی و جایگاه بلندی را برای [[اهل بیت]]{{عم}} ترسیم فرمودهاند که میتواند منشأ نگاه عصمتگونه [[یاران]] آن [[حضرت]] نسبت به ایشان باشد. برخی از آن فرمایشات از این قرارند: ۱) هیچکس از این [[امّت]] با [[آل محمد]]{{صل}} مقایسه نمیشود. ۲) از [[اهل بیت پیامبر]] [[پیروی]] کنید که هرگز شما را از [[راه رستگاری]] بیرون نخواهند برد. ۳) بر اهل بیت پیامبر پیشی نگیرید و از آنان عقب نمانید. ۴) اهل بیت پیامبر [[زمامداران]] [[حق]] و نشانههای [[دین]] و [[سنت]] و [[راستی]] هستند. ۵) کسی که از ما پیروی کند ملحق میشود و کسی که از ما عقب بیفتد [[غرق]] میشود. و موارد مختلف دیگر<ref>ر.ک: نهج البلاغه، خطبههای: ۲ و ۷۸ و ۹۳ و ۹۴ و ۱۰۰ و ۱۰۹ و ۱۴۴ و ۱۴۷ و ۱۵۲ و ۱۵۴ و۱۶۱ و ۲۳۹.</ref>. | |||
أمیرالمؤمنین{{ع}} از قول [[پیامبر]]{{صل}} نقل کرده: «ای [[علی]]! [[ائمه]]{{عم}} [[راشد]] و [[مهدی]] و معصوماند و حق آنها [[غصب]] میشود»<ref>الانصاف فی النص علی الأئمة الاثنی، ص۳۰۴؛ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۲۸۱.</ref>. | |||
امیرالمؤمنین{{ع}} میفرمود: «در دین خود از سه نفر بر [[حذر]] باشید... مردی که [[خداوند]] به او سلطانی داده و [[گمان]] میکند [[اطاعت]] او [[اطاعت خدا]] و [[مخالفت]] با او مخالفت با خداست و حال آنکه [[دروغ]] میگوید، زیرا اطاعتی برای مخلوق در [[معصیت]] [[خالق]] نیست. همانا اطاعت برای [[خدا]] و [[رسول]] و [[اولیالامر]] است. همانا [[خداوند عزوجل]] [[دستور]] به اطاعت خدا و اولیالامر داده، زیرا آنها [[معصوم]] و مطهرند و امر به معصیت نمیکنند»<ref>الخصال، ج۱، ص۱۳۹ و ج۲، ص۶۰۸؛ علل الشرائع، ج۱، ص۱۲۳ و ۵۲؛ کتاب سلیم، ج۲، ۸۸۴؛ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۱۷۹ و ۲۰۰ و ج۷۲، ص۳۳۸ و ج۲۵، ص۲۰۰ و ج۱۰، ص۲۲۷؛ وسائل الشیعة، ج۲۷، ص۱۳۰؛ اثبات الهداة، ج۲، ۳۳۵؛ نورالثقلین، ج۱، ص۵۰۱.</ref>. | |||
امیرالمؤمنین{{ع}} در ضمن نامهای به [[معاویه]] نوشتند: «ما [[اهل]] بیتی هستیم که [[خداوند]] [[پلیدی]] را از ما دور کرده و ما را [[پاک]] گردانیده است»<ref>الغارات، ج۱، ص۱۹۵ و ۲۰۴.</ref>. | |||
أمیرالمؤمنین{{ع}}: «[[نور]] در مواردی از [[قرآن]] [[حجت خداوند]] بر [[بندگان]] است که [[معصوم]] است»<ref>بحارالأنوار، ج۹۰، ص۲۰.</ref>. «از [[نشانههای امام]] این است که معصوم از همه [[گناهان]] میباشد و با همین نشانه از مأمومینی که غیرمعصوماند شناخته میشود؛ زیرا اگر [[امام]] معصوم نباشد ایمن از این نیست که داخل در گناهان هلاککننده و [[لذات]] و [[شهوات]] شود»<ref>بحارالأنوار، ج۲۵، ص۱۶۵ و ج۹، ص۶۴.</ref>. «امام عادلی که معصوم است حدود خداوند را [[اجرا]] میکند»<ref>بحارالأنوار، ج۹۰، ص۲۰.</ref>. «شخصی که مستحق [[امامت]] است نشانههایی دارد و یکی از آنها این است که معصوم از همه گناهان کوچک و بزرگ است و در [[فتوا]] دادن [[لغزش]] ندارد و در جواب دادن [[خطا]] نمیکند و [[سهو]] و [[فراموشی]] ندارد و نسبت به هیچ امری از [[دنیا]] [[لهو]] ندارد»<ref>بحارالأنوار، ج۲۵، ص۱۶۴.</ref>. و «همه [[اوصیاء]] معصوماند»<ref>بحارالأنوار، ج۹۰، ص۲۱.</ref>. | |||
هنگامیکه [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} [[مقامات ائمه]]{{عم}} را برای [[سلمان]] و [[ابوذر]] تشریح میکرد فرمود: «ای سلمان! و ای [[جندب]] خداوند [[مقامات]] بزرگتری هم به ما [[عطا]] کرده است... و ما را معصوم و [[مطهر]] قرار داده است»<ref>بحارالأنوار، ج۲۶، ص۷.</ref>. | |||
أمیرالمؤمنین{{ع}} به [[حسنین]]{{عم}} فرمود: «شما [[امامان]] بعد من وسرور [[جوانان]] اهل بهشتید که معصومید و خداوند شما را [[حفظ]] کرده است»<ref>اثبات الهداة، ج۴، ص۱۱؛ بحارالأنوار، ج۴۳، ص۲۶۵؛ کفایة الاثر، ص۲۲۲.</ref>. | |||
[[حضرت علی]]{{ع}} در قضیه [[فدک]] و خواستن [[شاهد]] از [[صدیقه]] [[طاهره]]{{س}} به [[عصمت]] ایشان و لازم نبودن درخواست شاهد استناد کردند و فرمودند: «همانا کسی که شهادتی را علیه [[سیده زنان اهل بهشت]] قبول کند یا حتی را بر او جاری سازد معلون است و به آنچه خداوند بر [[محمد]] نازل کرده [[کافر]] شده است، زیرا [[شهادت]] علیه کسی که خداوند او را از هر رجسی پاک کرده و [[تطهیر]] نموده صحیح نیست؛ چون معصوم از هر [[بدی]] و مطهر از هر [[زشتی]] است<ref>کتاب سلیم، ج۲، ص۶۷۸.</ref> و هرکس حرفی را علیه آنان قبول کند [[خدا]] و [[رسول]] را [[تکذیب]] کرده است»<ref>بحارالأنوار، ج۳۰، ص۳۰۶.</ref>. | |||
[[طارق بن هشام]] درباره [[ائمه]] از [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} نقل کرده: «ایشان ائمه [[طاهر]] و [[عترت]] معصوماند»<ref>بحارالأنوار، ج۲، ص۱۷۴.</ref>. | |||
با سه [[سند]] از امیرالمؤمنین{{ع}} نقل شده: «من و [[جانشینان]] بعد من تا [[روز قیامت]] [[هادی]] و [[مهدی]] هستیم و [[خداوند]] ما را با خودش و پیامبرش در [[قرآن]] همردیف کرده و ما را [[پاک]] و [[معصوم]] و [[شهداء]] بر [[خلق]] و [[حجت]] بر [[زمین]] قرار داده و ما را همراه قرآن و قرآن را همراه ما قرار داده که نه ما از قرآن جدا میشویم و نه قرآن از ما جدا میشود»<ref>کافی، ج۱، ص۱۹۱ و ۱۹۰؛ کمال الدین، ج۱، ص۲۴۰.</ref>. | |||
در [[قرآن کریم]] در [[آیه]] {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ}}<ref>«ای مؤمنان، از خداوند فرمان برید و از پیامبر و زمامدارانی که از شمایند فرمانبرداری کنید» سوره نساء، آیه ۵۹.</ref> [[اطاعت از اولیالامر]] در کنار [[اطاعت از خدا]] و رسول مطرح شده است. | |||
امیرالمؤمنین{{ع}}: «از بزرگترین حدود [[ولایت امام]] این است که دانسته شود [[امام]] معصوم از [[خطا]] و [[لغزش]] و عمد و [[گناهان]] کوچک و بزرگ است و لغزش و خطا در امور ضررزننده به [[دین]] ندارد و [[اهل]] هیچگونه لهوی نیست»<ref>بحارالأنوار، ج۶۵، ص۳۸۹.</ref>. | |||
[[فاطمه زهرا]]{{س}} از [[پیامبر]]{{صل}} نقل کرده که ایشان فرمودند: «[[جبرئیل]] از طرف کاتبان [[علی]] به من خبر داده از زمانی که با علی{{ع}} بودهاند هیچ گناهی از او ننوشتهاند<ref>کنزالفوائد، ص۱۶۲؛ بحارالأنوار، ج۲۵، ص۱۹۳.</ref>. | |||
پیامبر{{صل}} درباره [[حضرت زهرا]]{{س}} فرمود: «خداوند هنگام [[غضب فاطمه]]{{س}} [[غضب]] میکند و هنگام [[رضایت]] او [[راضی]] میشود»<ref>أمالی صدوق، ص۳۸۴؛ عیون الأخبار، ج۲، ص۲۶؛ معانی الأخبار، ص۳۰۳؛ اعتقادات الإمامیة، ص۱۰۵؛ أمالی مفید، ص۹۵؛ أمالی طوسی، ص۴۲۷؛ إعلام الوری، ص۱۴۹؛ مناقب، ج۳، ص۳۲۵؛ کشف الغمة، ج۱، ص۴۶۷.</ref>. مسلم است که اگر حتی در یک مورد فاطمه زهرا{{س}} [[گناه]] کند به اطلاق و عموم این [[روایت]] ایراد وارد میشود. | |||
[[امام حسن]]{{ع}} در اولین خطبهای که بعد از [[شهادت]] [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} در [[مسجد کوفه]] ایراد کرد جایگاه عالی خود و [[اهل بیت]]{{عم}} را توصیف کرده و فرمودند: دیشب شخصیتی [[قبض روح]] شد که در بین اولین و آخرین از نظر عمل نمونه نداشت... من از [[اهل]] بیتی هستم که [[جبرئیل]] به سوی ما نازل میشد و از پیش ما به [[آسمان]] میرفت»<ref>المستدرک علی الصحیحین، ج۳، ص۱۷۲؛ تاریخ طبری، ج۴، ص۱۲؛ تحف العقول، ص۱۶۸.</ref>. | |||
[[امام حسن]]{{ع}}: «ما اهل بیتی هستیم که [[خداوند]] ما را به [[اسلام]] [[کرامت]] داد و ما را برگزید و [[انتخاب]] کرد و [[رجس]] را از ما دور کرد و ما را [[پاک]] گردانید و رجس همان [[شک]] است. پس ما در [[خدا]] و [[دین]] او ابداً شک نمیکنیم و ما را از هر [[سستی]] و [[گمراهی]] پاک کرده است»<ref>أمالی طوسی، ص۵۶۲؛ بحارالأنوار، ج۶۹، ص۱۵۲.</ref>. | |||
امام حسن{{ع}} در خطبهای در برابر [[معاویه]] فرمود: «من فرزند کسی هستم که خداوند رجس را از او دور کرده و او را پاک گردانیده است... ما پرچمهای [[هدایت]] و منارههای [[تقوا]] هستیم». | |||
[[امام حسین]]{{ع}}: هنگام [[نزول]] [[آیه تطهیر]] [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: «ای [[علی]] این [[آیه]] درباره تو و دو فرزندت و [[ائمه]] از [[فرزندان]] تو نازل شده است، که [[مطهر]] و معصوماند و [[دشمنان]] آنها ملعوناند». این [[حدیث]] از امّسلمه هم نقل شده است<ref>هدایة الأمة، ج۱، ص۱۷؛ تفسیرالبرهان، ج۴، ص۴۴۴؛ کفایة الاثر، ص۱۵۶؛ الجواهرالسنیة، ص۵۵۸؛ اثبات الهداة، ج۲، ص۱۶۹؛ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۳۳۷ و ۳۴۲ و ۳۴۸.</ref>. | |||
امام حسین{{ع}} از پیامبر{{صل}} نقل کردند: «اولین چیزی که خداوند [[خلق]] کرد حجابهایی بود که بر حواشی آن نوشت: {{متن حدیث|لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ عَلِيٌّ وَصِيُّهُ}} و مثل همین بر ارکان [[عرش]] و کوههای [[زمین]] و کنارههای [[لوح]] ثبت شده است و همچنین فرمود: علی و دو فرزندش و نه نفر از [[فرزندان حسین]] ائمه [[ابرار]] و امناء معصوماند»<ref>اثبات الهداة، ج۲، ص۱۷۲.</ref>. | |||
پیامبر{{صل}} به امام حسین{{ع}} فرمود: «تو [[امام]] و [[برادر]] [[امام]] و فرزند امامی و نه نفر از [[فرزندان]] تو امناء معصوماند»<ref>کفایة الاثر، ص۳۰۴.</ref>. | |||
همچنین [[امام حسین]]{{ع}} در سال ۶۰ در برابر [[مروان بن حکم]] با استناد به [[آیه تطهیر]]، [[طهارت]] خویش را [[یادآوری]] کردند و [[مروان]] [[سکوت]] [[اختیار]] کرد. | |||
[[امام سجاد]]{{ع}} از امام حسین{{ع}} نقل کردهاند که [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: ای [[حسین]]! تو امام و فرزند امامی و نه نفر از فرزندان تو امناء معصوماند، خوشا به حال کسی که آنها را [[دوست]] داشته باشد و [[بدا]] به حال [[دشمنان]] ایشان»<ref>اثبات الهداة، ج۲، ص۱۸۴؛ الانصاف، ص۹۸؛ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۳۶۱.</ref>. | |||
همچنین امام سجاد{{ع}} بارها در [[صحیفه سجادیه]] طهارت [[اهل بیت]]{{عم}} را یادآور شدهاند و در [[دعای ۴۶]] و ۴۷ با استناد به آیه تطهیر اهل بیت{{عم}} را از هرگونه [[رجس]] و [[پلیدی]] [[پاک]] میشمارند و میفرمایند: «شما از هر پلیدی و [[آلودگی]] پاک شدهاید، پاکشدنی که به [[اراده خداوند]] است». | |||
امام سجاد{{ع}} فرمود: «امام از ما فقط [[معصوم]] میباشد و [[عصمت]] در ظاهر [[خلقت]] نیست تا با آن شناخته شود، به همین خاطر امام باید [[منصوص]] باشد. سؤال شد معنی معصوم چیست؟ امام{{ع}} فرمود: {{متن حدیث|الْمَعْصُومُ هُوَ الْمُعْتَصِمُ بِحَبْلِ اللَّهِ}} و [[حبل الله]] [[قرآن]] است و [[امام و قرآن]] تا [[روز قیامت]] از هم جدا نمیشوند و [[امام هدایت]] به قرآن میکند و قرآن [[هدایت]] به امام میکند و این همان قول [[خداوند عزوجل]] است که میفرماید: {{متن قرآن|إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ}}<ref>«بیگمان این قرآن به آیین اس[[تورات]]ر رهنمون میگردد» سوره اسراء، آیه ۹.</ref>}}<ref>بحارالأنوار، ج۲۵، ص۱۹۴؛ معانی الأخبار، ص۱۳۱ و۱۳۲؛ نوادر الأخبار، ص۱۱۶.</ref>. | |||
برخی از فرمایشهایی که از [[امام باقر]]{{ع}} درباره عصمت رسیده از این قرار است: «ما دوازدهنفریم که همه ما معصوم و مطهریم»<ref>هدایة الأمة، ج۱، ص۳۲؛ تفسیر البرهان، ج۳، ص۲۲۷؛ کفایة الاثر، ص۲۶۶؛ الانصاف، ص۴۱۶؛ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۴۹؛ عوالم العلوم، ج۲۰، ص۵۰؛ اثبات الهداة، ج۲، ص۱۸۳.</ref>. «همانا ما [[اهل]] بیتی هستیم که [[خداوند]] ما را از [[فتنه]] و [[دروغ]] و [[کهانت]] و [[سحر]] و [[خیانت]] و [[بدعت]] و [[شک]] و [[نفاق]] و... [[عصمت]] بخشیده است»<ref>بحارالأنوار، ج۱۶، ص۳۷۶: {{متن حدیث|إِنَّا أَهْلَ الْبَيْتِ عَصَمَنَا اللَّهُ مِنْ أَنْ نَكُونَ مَفْتُونِينَ أَوْ فَاتِنِينَ أَوْ مُفْتَنِينَ أَوْ كَذَّابِينَ أَوْ كَاهِنِينَ أَوْ سَاحِرِينَ أَوْ عَائِفِينَ أَوْ خَائِنِينَ أَوْ زَاجِرِينَ أَوْ مُبْتَدِعِينَ أَوْ مُرْتَابِينَ أَوْ صَادِفِينَ عَنِ الْحَقِّ مُنَافِقِينَ}}.</ref>. «مصائبی که بر [[اهل بیت]] رفت به خاطر [[گناهان]] نیست، بلکه به خاطر بالارفتن درجات است»<ref>کافی، ج۱، ص۲۶۱.</ref>. و «آنها [[معصومین]] [[پاکی]] هستند که [[گناه]] نمیکنند و [[معصیت]] نمیکنند و آنها موفق و مسدّد و مؤید هستند... [[روحالقدس]] و [[قرآن]] از ایشان جدا نمیشود و ایشان هم از روحالقدس و قرآن جدا نمیشوند»<ref>بحارالأنوار، ج۲۳، ص۱۹: {{متن حدیث|هُمُ الْمَعْصُومُونَ الْمُطَهَّرُونَ الَّذِينَ لَا يُذْنِبُونَ وَ لَا يَعْصُونَ وَ هُمُ الْمُؤَيَّدُونَ الْمُوَفَّقُونَ الْمُسَدَّدُونَ}}.</ref>. | |||
«امامانی که [[خداوند]] [[اطاعت]] ایشان را با اطاعت خودش قرین ساخته و فرموده: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ}}<ref>«ای مؤمنان، از خداوند فرمان برید و از پیامبر و زمامدارانی که از شمایند فرمانبرداری کنید» سوره نساء، آیه ۵۹.</ref> [[معصوم]] و مطهرند و معصیت ندارند»<ref>علل الشرائع، ج۱، ص۱۲۴.</ref>. | |||
[[امام باقر]]{{ع}}: در شب [[رحلت پیامبر]]{{صل}} بر [[آل محمد]]{{صل}} خیلی سخت گذشت و صدایی شنیدند که گفت: «همانا خداوند شما را [[انتخاب]] کرده و [[برتری]] بخشیده و [[پاک]] کرده... و شما را از [[لغزشها]] عصمت بخشیده و از [[فتنهها]] ایمن گردانیده است»<ref>الفقیه، ج۲، ص۶۱۱؛ أصول ستة عشر، ص۱۲۱؛ عیون الأخبار، ج۲، ص۲۷۴؛ تهذیب، ج۶، ص۹۷ و ۴۶؛ مناقب، ج۲، ص۲۴۵؛ بحارالأنوار، ج۲۲، ص۵۳۷؛ المزار الکبیر، ۵۲۷؛ کافی، ج۱، ۴۴۶. {{متن حدیث|إن الله اختارکم و فضلکم و طهرکم و عصمکم من الزلل و آمنکم من الفتن}}.</ref>. | |||
امام باقر{{ع}} درباره [[آیه]] {{متن قرآن|وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَى أُولِي الْأَمْرِ}}<ref>«و اگر آن را به پیامبر یا پیشوایانشان باز میبردند» سوره نساء، آیه ۸۳.</ref> فرمود: «آنها [[امامان معصوم]] میباشند»<ref>وسائل الشیعة، ج۲۷، ص۲۰۰.</ref>. | |||
از امام باقر{{ع}} درباره آیه {{متن قرآن|لَا يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ}}<ref>«پیمان من به ستمکاران نمیرسد» سوره بقره، آیه ۱۲۴.</ref> نقل شده که فرمودند: «[[امام]] [[ظالم]] نمیباشد»<ref>تفسیر عیاشی، ج۱، ص۵۸؛ بحارالأنوار، ج۲۵، ص۲۰۳.</ref>. | |||
از [[امام صادق]]{{ع}} فرمایشهای متعددی درباره [[عصمت]] وجود دارد که بعضی از آنها از این قرار است: | |||
[[خداوند]] [[اطاعت]] کسی که [[مردم]] را [[گمراه]] کند [[واجب]] نمیکند و برای رسالتش کسی را که [[کافر]] میشود و [[عبادت]] [[شیطان]] میکند [[انتخاب]] نمیکند و هیچ حجتی را برای مردم نمیگیرد مگر اینکه [[معصوم]] باشد»<ref>توحید، ص۴۰۷؛ عیون الأخبار، ص۲۶۷ و ۲۶۸؛ نورالثقلین، ج۱، ص۵۰۰؛ خصال، ج۲، ص۱۵۴؛ اثبات الهدی، ج۲، ص۱۵۰.</ref>. «همانا هیچ زمانی خالی از امام نیست و لازم است که امام معصوم باشد»<ref>العدد قویة لدفع المخاوف الیومیة، ص۶۹.</ref>. «خداوند برای ما هادیانی قرار داده است که از [[اهل بیت]] پیامبرند و ما را به سوی [[حق]] [[هدایت]] میکنند و [[کوری]] را از ما دور میسازند و [[تفرقه]] و [[اختلاف]] را از بین میبرند و معصوماند و از [[خطا]] و [[لغزش]] در اماناند»<ref>العدد قویة لدفع المخاوف الیومیة، ص۶۸.</ref>. «امام بری از [[عیوب]] و محجوب از آفات و معصوم از [[لغزشها]] و محفوظ از همه زشتیهاست»<ref>کافی، ج۱، ص۲۰۴؛ غیبت نعمانی، ص۲۲۷.</ref>. «امام برگزیدهای است که ریسمانهای شیطان و لشکرش از او طرد شده و معصوم از لغزشها و محفوظ از همه زشتیهاست»<ref>اصول کافی، ج۱، ص۲۰۴؛ مرآة العقول، ج۲، ص۴۰۰.</ref>. «از [[شرایط امامت]] [[تطهیر]] و [[پاکی از گناهان]] و معصیتهای هلاککنندهای است که باعث [[آتش]] میشود»<ref>تفسیر عیاشی، ج۱، ص۳۲۲.</ref>. | |||
در [[روایت]] صحیحی با دو [[سند]] از [[علی بن رثاب]] نقل شده: از امام صادق{{ع}} درباره [[آیه]] {{متن قرآن|وَمَا أَصَابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِمَا كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَيَعْفُو عَنْ كَثِيرٍ}}<ref>«و هر گزندی به شما برسد از کردار خود شماست و او از بسیاری (از گناهان شما نیز) در میگذرد» سوره شوری، آیه ۳۰.</ref> پرسیدم: مگر علی و [[اهل]] بیتش معصوم نبودند، پس چرا بر آنان [[مصیبت]] نازل شد؟ امام فرمود: «[[پیامبر]] در هر شب و [[روز]] صدبار [[استغفار]] میکرد، بدون اینکه گناهی داشته باشد، [[خداوند]] بدون اینکه اولیائش [[گناه]] کنند مصائبی بر آنان وارد میکند تا [[اجر]] بیشتری به ایشان بدهد، بدون اینکه گناهی داشته باشند»<ref>کافی، ج۲، ص۴۵۰؛ نورالثقلین، ج۴، ص۵۸۱؛ تفسیرالقمی، ج۲، ص۲۷۷؛ تفسیرالبرهان، ج۴، ص۸۲۶؛ مرآة العقول، ص۳۴۶ و ۳۴۹.</ref>. از این [[روایت]] معلوم میشود [[شیعیان]] [[اعتقاد به عصمت]] داشتند که درباره [[شبهات]] پیرامون آن سؤال میکردند. | |||
[[امام صادق]]{{ع}} درباره اینکه چگونه [[علی]]{{ع}} برای شکستن [[بتهای کعبه]] بر دوش [[پیامبر]] رفتند، اشاره کردند که چون علی{{ع}} [[معصوم]] بود توانست بر دوش پیامبر رود<ref>بحارالأنوار، ج۳۸، ص۸۱.</ref>. | |||
[[سدیر]] میگوید: به امام صادق{{ع}} گفتم: عدهای [[خیال]] میکنند شما [[خدایان]] هستید؟ [[حضرت]] فرمود: گوش و چشم و مو و پوست و گوشت و [[خون]] من از آنها بری است و [[خدا]] و [[رسول]] از آنها بری هستند. آنها بر [[دین]] من و [[پدران]] من نیستند. پرسیدم: پس جایگاه و [[مقام]] شما چیست؟ حضرت فرمود: «ما [[خزانهداران علم الهی]] و ترجمه [[وحی]] او هستیم، ما [[قوم]] معصومی هستیم که خداوند به [[اطاعت]] از ما [[دستور]] داده و از [[معصیت]] ما [[نهی]] کرده است ما [[حجت بالغه]] بر افراد زیر [[آسمان]] و فوق [[زمین]] هستیم»<ref>کافی، ج۱، ص۲۶۹؛ اعلام الوری، ج۱، ص۵۳۵؛ اثبات الهداة، ج۵، ص۳۷۴، باب ۵۳؛ بحارالأنوار، ج۲۵، ص۲۹۸.</ref>. همانطور که [[مشاهده]] میشود در این روایت [[عصمت]] در برابرِ [[غلو]] مطرح شده است. | |||
امام صادق{{ع}}: خداوند در [[پیامبران]] [[روحالقدس]] را قرار داد که به وسیله آن میل به [[اطاعت خداوند]] پیدا میکنند و از [[معصیت خداوند]] [[کراهت]] دارند»<ref>کافی، ج۱، ص۲۷۲.</ref>. | |||
[[امام کاظم]]{{ع}} در توصیف [[ائمه]]{{عم}} فرمودند: «خداوند ایشان را از [[گناهان]] معصوم ساخته است»<ref>کافی، ج۱، ص۴۸۰.</ref>. | |||
[[امام رضا]]{{ع}}: «[[امام]] معصوم و موفق است و ایمن از [[خطا]] و [[لغزشها]] و [[پاک]] از گناه و بری از [[عیوب]] است»<ref>کافی، ج۱، ص۲۰۰ و ۲۰۳.</ref>. | |||
امام رضا{{ع}} از پدرانش از علی{{ع}} از پیامبر{{صل}} نقل کرده که ایشان فرمودند: «هرکس [[دوست]] دارد به شاخه یاقوت سرخی که خداوند با دست خویش کاشته است نگاه کند و به آن چنگ زند پس [[علی]] و [[ائمه]] از [[فرزندان]] او را [[دوست]] بدارد، زیرا ایشان انتخابشدههای [[الهی]] هستند که از هر [[گناه]] و خطایی معصوماند»<ref>عیون الأخبار، ص۲۱۹؛ أمالی صدوق، ص۳۴۷؛ بحارالأنوار، ج۲۵، ص۱۹۳؛ اثبات الهداة، ج۲، ص۵۶ و ۱۰۶.</ref>. | |||
[[امام هادی]]{{ع}} در [[زیارت جامعه کبیره]]: {{متن حدیث|أَشْهَدُ أَنَّكُمُ الْأَئِمَّةُ الرَّاشِدُونَ الْمَهْدِيُّونَ الْمَعْصُومُونَ الْمُكَرَّمُونَ الْمُقَرَّبُونَ الْمُتَّقُونَ الصَّادِقُونَ الْمُصْطَفَوْنَ الْمُطِيعُونَ لِلَّهِ الْقَوَّامُونَ بِأَمْرِهِ الْعَامِلُونَ بِإِرَادَتِهِ... عَصَمَكُمُ اللَّهُ مِنَ الزَّلَلِ وَ آمَنَكُمْ مِنَ الْفِتَنِ وَ طَهَّرَكُمْ مِنَ الدَّنَسِ وَ أَذْهَبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ طَهَّرَكُمْ تَطْهِيراً}}<ref>الفقیه، ج۲، ص۶۱۱؛ مفتاح الجنان، ص۲۹۷؛ بحارالأنوار، ج۹۹، ص۱۲۸؛ مستدرک الوسائل، ج۱۰، ص۴۱۹؛ المزار الکبیر، ص۵۲۶.</ref>، قابل توجه است [[شیخ صدوق]] که [[مخالف]] سرسخت [[غلو]] و [[غالیان]] ماست و برخی از [[زیارات]] را به [[گمان]] غلو بودن تصحیح کرده است، زیارت جامعه کبیره را به طور کامل در الفقیه نقل کرده و در مقدمه کتابش [[التزام]] به [[صحت]] [[روایات]] این کتاب داده و فرموده: «فقط روایاتی را که برطبق آنها [[فتوا]] میدهم نقل میکنم». | |||
[[عقید]] میگوید: [[امام حسن عسکری]]{{ع}} هنگام [[مشاهده]] فرزند خود فرمودند: «تو ختمکننده [[امامان معصوم]] هستی»<ref>منتخب الأنوار، ص۱۴۳.</ref>. | |||
[[امام زمان]]{{ع}} در توقیعی درباره [[ادعای امامت]] جناب [[جعفر]]، فرمودند: «[[خداوند]] بین [[امام]] و برادرانش و پسرعموهایش و بستگانش فرقی قرار داد که با آن فرق امام از [[مأموم]] و [[حجت]] از محجوج مشخص شود و آن فرق این است که امام را [[معصوم]] از [[گناهان]] و بری از [[عیوب]] و [[پاک]] از آلودگیها و دور از [[اشتباهات]] قرار داد»<ref>الاحتجاج، ج۲، ص۴۶۸؛ بحارالأنوار، ج۲۵، ص۱۸۲.</ref>. | |||
نیز روایات صحیحالسندی وجود دارد که مضمون آنها [[تأیید]] شدن ائمه به وسیله [[روح ایمان]] است<ref>کافی، ج۳، ص۱۶۵ تا ۱۷۲.</ref>. همچنین در [[اخبار]] [[امامیه]] [[عصمت]] از [[زمان]] [[تولد]] تا [[وفات]] یکی از علامتهای [[شناسایی]] امام است<ref>مناقب آل أبیطالب، ج۱، ص۲۵۳: {{متن حدیث|يَلِيَ وِلَادَتَهُ وَ وَفَاتَهُ مَعْصُومٌ}}.</ref>. و همچنین بارها و به طور [[متواتر]] در روایات آمده که بر اساس [[آیه]] {{متن قرآن|إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا قَالَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِي قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ}}<ref>«من تو را پیشوای مردم میگمارم. (ابراهیم) گفت: و از فرزندانم (چه کس را)؟ فرمود: پیمان من به ستمکاران نمیرسد» سوره بقره، آیه ۱۲۴.</ref>[[امامت]] به افراد [[ظالم]] نمیرسد، و یکی از بزرگترین مصادیق [[ظلم]] [[شرک]] به خداست {{متن قرآن|إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ}}<ref>«شرک، ستمی سترگ است» سوره لقمان، آیه ۱۳.</ref> پس هرکس گناهی انجام داده یا لحظهای برای [[بت]] [[سجده]] کرده است، [[لیاقت]] [[مقام امامت]] را ندارد<ref>خصال، ج۱، ص۱۴۹؛ تفسیرالقمی، ص۴۸۹؛ بحارالأنوار، ج۲۵، ص۱۹۹؛ الإختصاص، ص۲۲؛ أمالی صدوق، ۲۴۰ و ۲۴۱؛ کنزالفوائد، ص۳۴.</ref>.<ref>[[مصطفی سلیمانیان|سلیمانیان، مصطفی]]، [[مقامات امامان (کتاب)|مقامات امامان]]، ص ۲۲۳-۲۴۰.</ref> | |||
==منابع== | ==منابع== | ||
{{منابع}} | |||
# [[پرونده:291506008.jpg|22px]] [[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)|'''معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان''']] | # [[پرونده:291506008.jpg|22px]] [[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)|'''معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان''']] | ||
# [[پرونده:1100785.jpg|22px]] [[مصطفی سلیمانیان|سلیمانیان]]، [[مقامات امامان (کتاب)|'''مقامات امامان''']] | |||
{{پایان منابع}} | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده: مدخل]] | [[رده: مدخل]] | ||
[[رده: عصمت | [[رده: عصمت]] | ||