نفس در اخلاق اسلامی: تفاوت میان نسخهها
جز
جایگزینی متن - 'منصب قضاوت' به 'منصب قضاوت'
جز (جایگزینی متن - 'اخلاق الاهی، ج۱' به 'اخلاق الاهی، ج۱') |
جز (جایگزینی متن - 'منصب قضاوت' به 'منصب قضاوت') |
||
| خط ۲۵: | خط ۲۵: | ||
*گاهی واهمه با [[شیطنت]]، هدفهای [[پست]] و [[شیطانی]] خود را در پوششی از هدفهای متعالی - الاهی [[انسانی]]، [[زیبا]] جلوه داده، دیگران را [[فریب]] میدهد؛ مثلا مقامی را که به خاطر [[جاهطلبی]] پذیرفته، [[وظیفه]] [[دینی]] و وسیلهای برای [[خدمت]] به [[انسانها]] میشمرد، در این گونه موارد چون [[انسان]] به نفس خویش [[آگاه]] است: {{متن قرآن|بَلِ الْإِنْسَانُ عَلَى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ}}<ref>«آری، (آن روز) آدمی بر خویشتن گواهی بیناست» سوره قیامه، آیه ۱۴.</ref>»، [[عقل]] [[فریب]] واهمه را نمیخورد و با افشای [[حقیقت]] او را رسوا میکند. نتیجه این [[نظارت]] و کنترل در [[درون انسان]] این است که بین قوای [[نفسانی]] رابطهای عادلانه پیدا میشود، هرکس در [[مقام]] و [[موقعیت]] خود قرار میگیرد. | *گاهی واهمه با [[شیطنت]]، هدفهای [[پست]] و [[شیطانی]] خود را در پوششی از هدفهای متعالی - الاهی [[انسانی]]، [[زیبا]] جلوه داده، دیگران را [[فریب]] میدهد؛ مثلا مقامی را که به خاطر [[جاهطلبی]] پذیرفته، [[وظیفه]] [[دینی]] و وسیلهای برای [[خدمت]] به [[انسانها]] میشمرد، در این گونه موارد چون [[انسان]] به نفس خویش [[آگاه]] است: {{متن قرآن|بَلِ الْإِنْسَانُ عَلَى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ}}<ref>«آری، (آن روز) آدمی بر خویشتن گواهی بیناست» سوره قیامه، آیه ۱۴.</ref>»، [[عقل]] [[فریب]] واهمه را نمیخورد و با افشای [[حقیقت]] او را رسوا میکند. نتیجه این [[نظارت]] و کنترل در [[درون انسان]] این است که بین قوای [[نفسانی]] رابطهای عادلانه پیدا میشود، هرکس در [[مقام]] و [[موقعیت]] خود قرار میگیرد. | ||
*[[عقل]] به [[مقام]] [[فرماندهی]] و [[رهبری]] خود میرسد و [[شهوت]] و [[غضب]] در پستهای لایق خویش تحت [[فرمان]] [[عقل]] [[عمل ]]کمال خود برسد. [[استحقاق]] [[غضب]] و [[شهوت]] این است که در [[اختیار]] [[عقل]] باشند تا [[بدن]] را [[حفظ]] کنند و [[انسان]] به کمال خود برسد. | *[[عقل]] به [[مقام]] [[فرماندهی]] و [[رهبری]] خود میرسد و [[شهوت]] و [[غضب]] در پستهای لایق خویش تحت [[فرمان]] [[عقل]] [[عمل ]]کمال خود برسد. [[استحقاق]] [[غضب]] و [[شهوت]] این است که در [[اختیار]] [[عقل]] باشند تا [[بدن]] را [[حفظ]] کنند و [[انسان]] به کمال خود برسد. | ||
*گفتنی است که رسیدن به این [[مقام]]، کار آسانی نیست و بساکه تا پایان [[عمر]] صورت نبندد. در حکایت است که [[حکومت]] وقت از [[سید بن طاووس]] تقاضا کرد [[منصب | *گفتنی است که رسیدن به این [[مقام]]، کار آسانی نیست و بساکه تا پایان [[عمر]] صورت نبندد. در حکایت است که [[حکومت]] وقت از [[سید بن طاووس]] تقاضا کرد [[منصب قضاوت]] بپذیرد و [[قاضی]] القضات مملکت [[اسلام]] باشد، [[سید]] در پاسخ فرمود من عمری است که نتوانستهام یک [[نزاع]] را فیصله دهم و در درون خودم [[صلح]] و [[آرامش]] برقرار کنم، چگونه میتوانم [[منازعات]] یک [[ملت]] را فیصله دهم و بین آنها [[صلح]] برقرار کنم. معنی این سخن این است که [[انسان]] تا در درون خویش به [[عدالت]] نرسد، در خارج از وجود خود موفق به [[اجرای عدالت]] نمیشود. کسی که با [[شهوت]] و [[غضب]] خود دست به گریبان است، نمیتواند [[حق]] را به صاحب [[حق]] برگرداند، از این رو در [[نظام سیاسی اسلام]] کسی به [[حکومت]] و [[رهبری]] میرسد که در این [[مبارزه]] [[پیروز]] شده باشد. | ||
*در [[تفسیر]] منسوب به [[امام حسن عسکری]] آمده است: "هریک از [[فقها]] خودنگهدار باشد، دینش را [[حفظ]] کند با [[هوای نفس]] [[مخالفت]] ورزد و امر خدای خویش را [[اطاعت]] کند، [[عامه]] [[مردم]] میتوانند از او [[پیروی]] کنند"<ref>{{متن حدیث|فَأَمَّا مَنْ كَانَ مِنَ اَلْفُقَهَاءِ صَائِناً لِنَفْسِهِ حَافِظاً لِدِينِهِ مُخَالِفاً عَلَى هَوَاهُ مُطِيعاً لِأَمْرِ مَوْلاَهُ فَلِلْعَوَامِّ أَنْ يُقَلِّدُوهُ}}</ref><ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|اخلاق الاهی، ج۱]]، ص۷۶-۷۷.</ref>. | *در [[تفسیر]] منسوب به [[امام حسن عسکری]] آمده است: "هریک از [[فقها]] خودنگهدار باشد، دینش را [[حفظ]] کند با [[هوای نفس]] [[مخالفت]] ورزد و امر خدای خویش را [[اطاعت]] کند، [[عامه]] [[مردم]] میتوانند از او [[پیروی]] کنند"<ref>{{متن حدیث|فَأَمَّا مَنْ كَانَ مِنَ اَلْفُقَهَاءِ صَائِناً لِنَفْسِهِ حَافِظاً لِدِينِهِ مُخَالِفاً عَلَى هَوَاهُ مُطِيعاً لِأَمْرِ مَوْلاَهُ فَلِلْعَوَامِّ أَنْ يُقَلِّدُوهُ}}</ref><ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|اخلاق الاهی، ج۱]]، ص۷۶-۷۷.</ref>. | ||