عصمت: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
'''عصمت''' که گاهی درباره [[پیامبران]]، [[امامان]]، [[فرشتگان]]، [[وحی]] و [[قرآن]] به کار می رود، به معنای محفوظ بودن از [[نقص]] و [[پلیدی]] است و در خصوص [[عصمت پیامبران]] و [[عصمت امامان|امامان]] به معنای مصونیت آنان از گناه به کار می برند. درباره [[حقیقت عصمت|چیستی]] و [[مراتب عصمت|مراتب]] یا [[گستره عصمت|گستره]] آن اختلافنظر وجود دارد؛ برخی از [[دانشمندان علوم اسلامی]] حقیقت عصمت را [[نیروی درونی]] [[نیروی عقلی|عقلی]] یا [[ملکه نفسانی]] برخاسته از [[لطف الهی|لطف]] و [[تفضل الهی]]، [[علم لدنی]]، [[اراده]] و [[اختیار بشر|انتخاب]] یا مجموع عوامل طبیعی، [[انسانی]] و [[الهی]] [[معصوم]] دانستهاند. | '''عصمت''' که گاهی درباره [[پیامبران]]، [[امامان]]، [[فرشتگان]]، [[وحی]] و [[قرآن]] به کار می رود، به معنای محفوظ بودن از [[نقص]] و [[پلیدی]] است و در خصوص [[عصمت پیامبران]] و [[عصمت امامان|امامان]] به معنای مصونیت آنان از گناه به کار می برند. درباره [[حقیقت عصمت|چیستی]] و [[مراتب عصمت|مراتب]] یا [[گستره عصمت|گستره]] آن اختلافنظر وجود دارد؛ برخی از [[دانشمندان علوم اسلامی]] حقیقت عصمت را [[نیروی درونی]] [[نیروی عقلی|عقلی]] یا [[ملکه نفسانی]] برخاسته از [[لطف الهی|لطف]] و [[تفضل الهی]]، [[علم لدنی]]، [[اراده]] و [[اختیار بشر|انتخاب]] یا مجموع عوامل طبیعی، [[انسانی]] و [[الهی]] [[معصوم]] دانستهاند. | ||
[[امّت اسلامی]] بر [[عصمت پیامبران]] از [[شرک]]، [[کفر]] و [[خطا]] در [[دریافت وحی|دریافت]] و [[ابلاغ وحی | [[امّت اسلامی]] بر [[عصمت پیامبران]] از [[شرک]]، [[کفر]] و [[خطا]] در [[دریافت وحی|دریافت]] و [[ابلاغ وحی]] [[اتفاق نظر]] دارند. اما درباره مصونیتشان از [[گناهان]] و همچنین [[مصونیت از خطا]] در امور روزمره دچار [[اختلاف]] نظر شدهاند. به [[باور]] بیشتر [[مسلمانان]]، [[پیامبران]] در این دو زمینه نیز [[معصوم]] هستند. اما [[علمای شیعه]] بر آنند که [[پیامبران]] از همه [[گناهان]] [[معصوم]] هستند و با تقوای والای خود و [[توفیق الهی]] هیچگاه از روی عمد یا [[سهو]] دچار [[خطا]] و [[فراموشی]] در دریافت و ابلاغ وحی یا [[مرتکب گناه]] یا [[لغزش]] و [[اشتباه]] در [[امور فردی]] و [[اجتماعی]] نمیشوند. [[شیعیان]] همین گونه از عصمت را برای [[امامان اهل بیت]]{{ع}} نیز اثبات کرده و آن را از [[شرایط امامت]] میشمارند. در سایر [[فرقهها]] و [[مذاهب اسلامی]]، [[دانشمندان]] آنان دیدگاههای متفاوتی درباره [[عصمت انبیا]]، [[پدران انبیا]]، [[اولیای الهی]]، [[زنان پیامبر خاتم]]، [[اهل بیت]] او، [[صحابه]]، [[اولواالامر]] و غیره ارائه دادهاند. | ||
البته باورمندان به [[عصمت پیامبران]] یا [[عصمت امامان|امامان]]، این [[موهبت الهی]] را موجب [[سلب اختیار]] از [[معصوم]] نمیدانند؛ زیرا او با توجه به [[کمالات]] و [[آگاهی]] خود [[اراده]] میکند که از [[گناه]] و [[زشتی]] دوری کند. بنابر این، گرچه او بر [[ارتکاب معصیت]] تواناست، اما [[گناه]] نمیکند؛ ازاینرو، مستحق [[ستایش]] و [[پاداش]] است. | البته باورمندان به [[عصمت پیامبران]] یا [[عصمت امامان|امامان]]، این [[موهبت الهی]] را موجب [[سلب اختیار]] از [[معصوم]] نمیدانند؛ زیرا او با توجه به [[کمالات]] و [[آگاهی]] خود [[اراده]] میکند که از [[گناه]] و [[زشتی]] دوری کند. بنابر این، گرچه او بر [[ارتکاب معصیت]] تواناست، اما [[گناه]] نمیکند؛ ازاینرو، مستحق [[ستایش]] و [[پاداش]] است. | ||
از جمله [[دلایل]] مذکور برای [[اثبات ضرورت عقلی عصمت پیامبران]] اینکه اگر [[فرستادگان الهی]] [[معصوم]] نباشند [[هدف از بعثت]] آنان تأمین نخواهد | از جمله [[دلایل]] مذکور برای [[اثبات ضرورت عقلی عصمت پیامبران]] اینکه اگر [[فرستادگان الهی]] [[معصوم]] نباشند [[هدف از بعثت]] آنان تأمین نخواهد شد و این بر خلاف [[حکمت]] است و عقلاً بر [[خدا]] جایز نیست. [[شیعیان]] برخی از [[ادله عقلی اثبات عصمت پیامبران]] را در [[اثبات عصمت امامان]] به کار بردهاند. علاوه بر آنها، چون [[امامت]] را استمرار [[وظایف نبوت]] میدانند، در [[اثبات عقلی عصمت امامان]] گفتهاند: چنین [[انسانی]] باید در [[مقام]] تبیین و [[توضیح احکام الهی]] و [[سنت نبوی]]، از هر گونه [[انحراف]] عمدی و [[سهوی]] [[معصوم]] باشد و گرنه باعث [[نقض غرض]] [[خدای متعال]] خواهد بود و این عقلاً بر [[خدای حکیم]]، [[قبیح]] و به دور است. | ||
[[شیعیان]] | |||
بر اساس [[آیات]] ۸۲ و ۸۳ [[سوره ص]] | بر اساس برخی از [[آیات قرآن]] - مانند آیات ۸۲ و ۸۳ [[سوره ص]] و آیه ۴۶ همین سوره - [[عصمت پیامبران]] قابل اثبات است. [[علمای شیعه]] نیز، به [[آیات]] متعددی؛ همچون: [[آیه اولیالامر]]، [[آیه تطهیر]]، [[آیه ابتلای ابراهیم]]، [[آیه صادقین]]، [[آیه مودت]] و [[آیه صلوات]]، برای [[اثبات عصمت امامان]] استناد کردهاند. همچنین: [[روایات]] متعددی در [[اثبات عصمت پیامبران]] موجود است. از طرفی دیگر، [[حدیث ثقلین]]، [[حدیث امان]] و [[حدیث سفینه]] ازجمله روایاتی است که در [[اثبات عصمت ائمه]] مورد استناد قرار گرفته است. | ||
با توجه به [[ادله عقلی]] و [[نقلی]] مذکور، [[ایمان به عصمت انبیا]] نزد همه [[مسلمانان]] از [[ضروریات دین]] و همچنین [[ایمان به عصمت امامان]] نزد [[امامیه]] از [[ضرورات مذهب]] است و با مقوله [[غلو]] سازگاری ندارد. | با توجه به [[ادله عقلی]] و [[نقلی]] مذکور، [[ایمان به عصمت انبیا]] نزد همه [[مسلمانان]] از [[ضروریات دین]] و همچنین [[ایمان به عصمت امامان]] نزد [[امامیه]] از [[ضرورات مذهب]] است و با مقوله [[غلو]] سازگاری ندارد. | ||