|
|
| خط ۱: |
خط ۱: |
| ==شرط علم خدادای==
| | {{علم امام}} |
| *دیدگاه [[اهل سنت]] درباره علم امام، مبتنی بر تبیین آنها از حقیقت [[امامت]] است، که به صورت حداقلی و در حد قاضی و مفتی و مجتهد ضرورت دارد زیرا [[امامت]] را استمرار [[نبوت]] نمیدانند اما عالمان شیعه بر ضرورت علم لدنی و اعلمیت [[امام]] برای سعادت مردم تأکید دارند.
| | {{خرد}} |
| [ص 372 و 373 خسروپناه]
| | |
| *علومی هستند که از طریق عادی کسب دانشهای بشری به دست نمیآید و ضرورت چنین ویژگیای از بیانی که درباره نیاز امت به [[امام]] آوردیم، روشن میشود که [[امام]] باید از تمام اسرار قرآن و احکام شریعت و پاسخ شبهات آگاه باشد. [ص 148 سعیدی مهر]
| | شرح مدخل اصلی '''علم امام''' هنوز آماده انتشار نیست. |
| *و اعلم بودن [[امام]] از صفات معتبر در افضلیت است.
| | |
| [ص 167 امامت پژوهی]
| | اين مدخل از چند منظر متفاوت، مورد بررسی و تحقیق قرار خواهد گرفت: |
| ==گستره علم امام==
| | |
| *یکی از پرسشهای مهم، بحث علم امام به چگونگی و زمان مرگشان است.
| | # [[علم امام در قرآن]]؛ |
| *دو دیدگاه متفاوت از سوی عالمان شیعه مطرح شده است:
| | # [[علم امام در حدیث]]؛ |
| *#علم امام بر احکام شرع تعلق گرفته تنها و لزومی ندارد به تمامی وقایع و جزئیات به تفصیل آگاه باشد.
| | # [[علم امام در کلام اسلامی]]؛ |
| *#[[ائمه]]{{عم}} از زمان و کیفیت شهادت خویش آگاه بودند و شبههای هم وجود نخوهد داشت.
| | # [[علم امام در حکمت اسلامی]]؛ |
| *[[امام]] به موجب اخبار کثیره، مقامی از قرب دارد که هر چه را بخواهد به اذن خدا میتواند بداند و از آن جمله است علم به تفصیل مرگ و شهادت خود با جمیع جزئیات آن.
| | # [[علم امام در عرفان اسلامی]]؛ |
| *پس [[ائمه اطهار]]{{عم}} به اذن الهی، دارای [[علم غیب]] هستند و غیب در اصطلاح به حقایقی گفته میشود که حواس و ابزار ادارکی بشر، راهی بدان نداشته باشند.
| | # [[علم امام از دیدگاه بروندینی]]. |
| [ص 378 تا 387 خسروپناه]
| | |
| *پس اعلمیت [[امام]]، علاوه بر علوم شرعی، علوم غیر شرعی را هم در بر میگیرد مثل سحر و شعبده را.
| | =='''[[:رده:آثار علم امام|منبعشناسی جامع علم امام]]'''== |
| *واجب نیست که [[امام]]، به کلیه امور، عالم باشد، عالم به ضمایر بودن هم از صفات واجب او نمیباشد و همچنین علم به سایر لغات. اما درباره [[ائمه معصومین]]{{عم}} اخباری رسیده که آنان چنین علومی داشتند زیرا خداوند میتواند چنین تفضلاتی را شامل حال آنها بگرداند و از طرفی مانع عقلی از وجود چنین علومی برای [[ائمه]]{{عم}} نمیباشد.
| | * [[:رده:کتابشناسی کتابهای علم امام|کتابشناسی علم امام]]؛ |
| [ص 167 و 168 امامت پژوهی]
| | * [[:رده:مقالهشناسی مقالههای علم امام|مقالهشناسی علم امام]]؛ |
| ==دلایل علم و اعلمیت [[امام]]== | | * [[:رده:پایاننامهشناسی پایاننامههای علم امام|پایاننامهشناسی علم امام]]. |
| *[[امامت]] به مفهوم صحیح و با درک مسئولیت آن، از دیدگاه عقل و اسلام، بدون علم، نه امکان پذیر و نه قابل قبول است. قرآن و احادیث، احراز مسئولیتهای اجرائی و اجتماعی و هر نوع پیشرفت را مشروط به علم میداند<ref>سوره یونس، آیه:۳۵ و سوره زمر، آیه:۹.</ref> حکمت الهی وجود امامان عالم و اعلمی را اقتضا میکند که جلوگیری مردم از گمراهی و تأمین هدایت آنها را تضمین کنند. در غیر این صورت عقلاً، دور یا تسلسل و یا تقدم مفضول بر فاضل لازم میآید. | | |
| [ص 375 تا 377 خسروپناه] [ص 167 امامت پژوهی]
| | |
| *اعلمیت [[امام]] در علوم غیر شرعی به این دلیل است که تا در صورت مواجهه با ساحران و شعبده بازان، سحر آنان را خنثی نماید و از گمراه شدن مردم، جلوگیری کند. | | [[رده:مدخلهای درجه دو دانشنامه]] |
| *آیۀ {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ }}﴾}}<ref> آیا آنان که میدانند با آنها که نمیدانند برابرند؟؛ سوره زمر، آیه:۹.</ref> و حدیث {{عربی|اندازه=150%|" ﴿{{متن قرآن| طَلَبُ الْعِلْمِ فَرِيضَةٌ عَلَى كُلِ مُسْلِمٍ "}}<ref>کلینی، الکافی، ج۲، ص:۳۰.</ref> بر این مطلب دلالت دارد که علم فی حد ذاته مطلوب است .
| | [[رده:علم امام]] |
| [ص 167 امامت پژوهی]
| |
| ==منابع علم امام==
| |
| *#'''قرآن:''' آیات و روایات فراوانی بر استنباط احکام و معارف الهی توسط [[امامان]]{{عم}} از قرآن دلالت دارند و [[امام]] به فضل الهی از محکم و متشابه، عام و خاص، مطلق و مقید، ناسخ و منسوخ، اسباب نزول آیات و.... آگاه است. روایات متعددی بر این مطلب دلالت دارند که مصداق {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| وَمَنْ عِندَهُ عِلْمُ الْكِتَابِ }}﴾}}<ref> و کسی که دانش کتاب نزد اوست؛ سوره رعد، آیه:۴۳.</ref> [[ائمه اطهار]]{{عم}} هستند.
| |
| [ص 388 خسروپناه] [ص 148 سعیدی مهر] | |
| *#'''علم نبوی:''' در حدیث آمده: [[پیامبر]]{{صل}} هزار باب علم را به [[امام علی|علی]]{{ع}} آموخت که از هر بابی، هزار باب دیگر گشوده شد و همینطور [[امام علی|حضرت علی]]{{ع}}، این را به [[امام]] بعدی منتقل کرد تا یکی پس از دیگری به [[امام مهدی|امام حجت]]{{ع}} رسید.
| |
| [ص 149 سعیدی مهر] [ص 391 خسروپناه]
| |
| *#'''کتاب با جامعه امام علی که به املای پیامبر نگاشت'''.
| |
| [ص 392 خسروپناه]
| |
| *#'''منبع [[جفر]]:''' جفر به معنای مخزنی از چرم است که حاوی علم انبیاء و اوصیاء و گذشتگاه از بنی اسرائیل است. روایات فراوانی از وجود جفر و قرار گرفتن آن در اختیار [[ائمه]]{{عم}} خبر دادهاند.
| |
| *#'''[[مصحف فاطمه]]{{س}}:''' که در بردارنده اخبار غیبی و وقایع نسبت به زمان آینده است و توسط جبرئیل امین، بعد از رحلت [[پیامبر اسلام]]{{صل}} به [[حضرت زهرا]]{{س}} عرضه و توسط [[امیر المؤمنین]]{{ع}} نگاشته شده است.
| |
| [ص 393 ت ا395 خسروپناه]
| |
| *#'''محدَّث بودن:''' محدث، کسی است که فرشته با او سخن بگوید بدون اینکه فرشته دیده شود و آن شخص [[پیامبر]]{{صل}} باشد. [[امام صادق]]{{ع}} {{عربی|اندازه=150%|" ﴿{{متن قرآن| إِنَّهُ يَسْمَعُ الصَّوْتَ وَ لَا يَرَى الشَّخْصَ "}}<ref>کلینی، الکافی، ج1، ص:۲۷۱.</ref>. یا کسی که در او دانشی به طریق [[الهام]] و مکاشفه ایجاد گردد و یا آن که در قلب او حقایقی پدید آید که از دیگران مخفی است. آیات متعددی از قرآن، سخن گفتن خداوند و فرشتگان را با غیر پیامبران تایید میکند. [ص 396 خسروپناه] [ص 148 و 149 سعیدی مهر]
| |
| *#'''منابع دیگری از جمله:''' [[روح القدس]]، [[اسم اعظم]]، رؤیای صادقه، کتابهای پیامبران، عالم ملکوت و عقل نیز وجود دارد .
| |
| [ص 397 خسروپناه]
| |
