غزوه ذات العشیره: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
جز (جایگزینی متن - 'شهر مکه' به 'شهر مکه')
خط ۱۴: خط ۱۴:
* به [[فرستاده خدا]] {{صل}} خبر رسید که [[کاروان تجاری قریش]] از [[مکه]] عازم سرزمین [[شام]] است<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۶.</ref>. [[رسول خدا]] {{صل}} برای حمله به این کاروان، همراه عده‌ای از [[مهاجران]] از [[مدینه]] خارج شد<ref>احمد بن یحیی بلاذری، الانساب الاشراف، ج۱، ص۲۸۷؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۶؛ محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۲.</ref>. باید توجه داشت که این کاروان، همان کاروان تجاری است که هنگام بازگشت از [[شام]] نیز [[پیامبر]] {{صل}} برای حمله به آن از [[مدینه]] خارج شد؛ ولی کاروان به [[سرپرستی]] [[ابوسفیان]] از راه کنار دریا موفق به فرار به سمت [[مکه]] شد. وقتی به [[قریش]] خبر رسید که [[محمد]] {{صل}} می‌خواهد متعرض کاروان تجاری شود، از [[مکه]] خارج شدند و نهایتاً به [[جنگ بدر]] و البته [[شکست]] [[قریش]] منجر شد<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۶.</ref>.
* به [[فرستاده خدا]] {{صل}} خبر رسید که [[کاروان تجاری قریش]] از [[مکه]] عازم سرزمین [[شام]] است<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۶.</ref>. [[رسول خدا]] {{صل}} برای حمله به این کاروان، همراه عده‌ای از [[مهاجران]] از [[مدینه]] خارج شد<ref>احمد بن یحیی بلاذری، الانساب الاشراف، ج۱، ص۲۸۷؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۶؛ محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۲.</ref>. باید توجه داشت که این کاروان، همان کاروان تجاری است که هنگام بازگشت از [[شام]] نیز [[پیامبر]] {{صل}} برای حمله به آن از [[مدینه]] خارج شد؛ ولی کاروان به [[سرپرستی]] [[ابوسفیان]] از راه کنار دریا موفق به فرار به سمت [[مکه]] شد. وقتی به [[قریش]] خبر رسید که [[محمد]] {{صل}} می‌خواهد متعرض کاروان تجاری شود، از [[مکه]] خارج شدند و نهایتاً به [[جنگ بدر]] و البته [[شکست]] [[قریش]] منجر شد<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۶.</ref>.
* نکته‌ای که لازم است به آن اشاره کنیم این است که علت اصلی حمله [[رسول خدا]] {{صل}} به کاروان‌های تجاری [[قریش]] این موارد است:
* نکته‌ای که لازم است به آن اشاره کنیم این است که علت اصلی حمله [[رسول خدا]] {{صل}} به کاروان‌های تجاری [[قریش]] این موارد است:
# [[ظلم و ستم]] [[قریش]] در [[شهر]] [[مکه]]؛ به گونه‌ای که [[مسلمانان]] مجبور شدند از خانه‌هایشان به [[مدینه]] [[مهاجرت]] کنند{{متن قرآن|الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ إِلَّا أَنْ يَقُولُوا رَبُّنَا اللَّهُ}}<ref> «همان کسانی که ناحق از خانه‌های خود بیرون رانده شدند و جز این نبود که می‌گفتند: پروردگار ما خداوند است» سوره حج، آیه ۴۰.</ref>؛
# [[ظلم و ستم]] [[قریش]] در [[شهر مکه]]؛ به گونه‌ای که [[مسلمانان]] مجبور شدند از خانه‌هایشان به [[مدینه]] [[مهاجرت]] کنند{{متن قرآن|الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ إِلَّا أَنْ يَقُولُوا رَبُّنَا اللَّهُ}}<ref> «همان کسانی که ناحق از خانه‌های خود بیرون رانده شدند و جز این نبود که می‌گفتند: پروردگار ما خداوند است» سوره حج، آیه ۴۰.</ref>؛
# حالت [[جنگی]] که بین [[قریش]] و [[مسلمانان]] حکم‌فرما بود و طبق [[آیات قرآن کریم]] این [[قریش]] بود که پیوسته خواستار [[جنگ]] بودند. [[خداوند متعال]] می‌فرماید: {{متن قرآن|وَلَا يَزَالُونَ يُقَاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنِ اسْتَطَاعُوا}}<ref>«و (این کافران) پیاپی با شما جنگ می‌کنند تا اگر بتوانند شما را از دینتان بازگردانند» سوره بقره، آیه ۲۱۷.</ref>
# حالت [[جنگی]] که بین [[قریش]] و [[مسلمانان]] حکم‌فرما بود و طبق [[آیات قرآن کریم]] این [[قریش]] بود که پیوسته خواستار [[جنگ]] بودند. [[خداوند متعال]] می‌فرماید: {{متن قرآن|وَلَا يَزَالُونَ يُقَاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنِ اسْتَطَاعُوا}}<ref>«و (این کافران) پیاپی با شما جنگ می‌کنند تا اگر بتوانند شما را از دینتان بازگردانند» سوره بقره، آیه ۲۱۷.</ref>
* در [[منابع تاریخی]] آمده است: [[قریش]] حرکات ایذایی و خرابکارانه خویش را علیه [[پیامبر]] {{صل}} و [[مسلمانان]] از همان [[سال اول هجرت]] آغاز کردند. نمونه‌اش حرکت [[ابوسفیان]] با دویست نفر از [[قریش]] به سوی [[مدینه]] با اهداف خاص نظامی بود که [[سریه]] "[[عبیدة بن حارث]]" را (در [[دشت]] [[رابغ]]) در پی داشت<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۴؛ محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۰.</ref>. [[خداوند]] در [[قرآن کریم]] [[دستور]] [[جنگیدن]] با کسانی که با [[مسلمانان]] می‌جنگند را صادر کرده است: {{متن قرآن|وَقَاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ}}<ref>«و در راه خداوند با آنان که با شما جنگ می‌کنند، جنگ کنید اما تجاوز نکنید که خداوند تجاوزکاران را دوست نمی‌دارد» سوره بقره، آیه ۱۹۰.</ref> در [[سوره توبه]] هم آمده و است: {{متن قرآن|وَقَاتِلُوا الْمُشْرِكِينَ كَافَّةً كَمَا يُقَاتِلُونَكُمْ كَافَّةً وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ}}<ref>«و همگی با مشرکان جنگ کنید چنان که آنان همگی با شما جنگ می‌کنند و بدانید که خداوند با پرهیزگاران است» سوره توبه، آیه ۳۶.</ref><ref>[[یدالله حاجی‌زاده|حاجی‌زاده، یدالله]]، [[غزوه ذات العشیره (مقاله)|غزوه ذات العشیره]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص:۱۷۹-۱۸۰.</ref>.
* در [[منابع تاریخی]] آمده است: [[قریش]] حرکات ایذایی و خرابکارانه خویش را علیه [[پیامبر]] {{صل}} و [[مسلمانان]] از همان [[سال اول هجرت]] آغاز کردند. نمونه‌اش حرکت [[ابوسفیان]] با دویست نفر از [[قریش]] به سوی [[مدینه]] با اهداف خاص نظامی بود که [[سریه]] "[[عبیدة بن حارث]]" را (در [[دشت]] [[رابغ]]) در پی داشت<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۴؛ محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۰.</ref>. [[خداوند]] در [[قرآن کریم]] [[دستور]] [[جنگیدن]] با کسانی که با [[مسلمانان]] می‌جنگند را صادر کرده است: {{متن قرآن|وَقَاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ}}<ref>«و در راه خداوند با آنان که با شما جنگ می‌کنند، جنگ کنید اما تجاوز نکنید که خداوند تجاوزکاران را دوست نمی‌دارد» سوره بقره، آیه ۱۹۰.</ref> در [[سوره توبه]] هم آمده و است: {{متن قرآن|وَقَاتِلُوا الْمُشْرِكِينَ كَافَّةً كَمَا يُقَاتِلُونَكُمْ كَافَّةً وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ}}<ref>«و همگی با مشرکان جنگ کنید چنان که آنان همگی با شما جنگ می‌کنند و بدانید که خداوند با پرهیزگاران است» سوره توبه، آیه ۳۶.</ref><ref>[[یدالله حاجی‌زاده|حاجی‌زاده، یدالله]]، [[غزوه ذات العشیره (مقاله)|غزوه ذات العشیره]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص:۱۷۹-۱۸۰.</ref>.

نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۱۰

مقدمه

علت غزوه

  1. ظلم و ستم قریش در شهر مکه؛ به گونه‌ای که مسلمانان مجبور شدند از خانه‌هایشان به مدینه مهاجرت کنند﴿الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ إِلَّا أَنْ يَقُولُوا رَبُّنَا اللَّهُ[۸]؛
  2. حالت جنگی که بین قریش و مسلمانان حکم‌فرما بود و طبق آیات قرآن کریم این قریش بود که پیوسته خواستار جنگ بودند. خداوند متعال می‌فرماید: ﴿وَلَا يَزَالُونَ يُقَاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنِ اسْتَطَاعُوا[۹]

حرکت سپاه اسلام

اقامت چند روزه در ذوالعشیره

کنیه ابوتراب

منابع

پانویس

  1. محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۲؛ احمد بن یحیی بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۲۸۷؛ احمد بن ابی یعقوب یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۶۶.
  2. احمد بن یحیی بلاذری، الانساب الاشراف، ج۱، ص۲۸۷؛ محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۲؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۶.
  3. ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۵۹۹؛ شیخ طبرسی، إعلام الوری بأعلام الهدی، ج۱، ص۱۶۵.
  4. حاجی‌زاده، یدالله، غزوه ذات العشیره، فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم، ج۲، ص:۱۷۹.
  5. ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۶.
  6. احمد بن یحیی بلاذری، الانساب الاشراف، ج۱، ص۲۸۷؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۶؛ محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۲.
  7. ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۶.
  8. «همان کسانی که ناحق از خانه‌های خود بیرون رانده شدند و جز این نبود که می‌گفتند: پروردگار ما خداوند است» سوره حج، آیه ۴۰.
  9. «و (این کافران) پیاپی با شما جنگ می‌کنند تا اگر بتوانند شما را از دینتان بازگردانند» سوره بقره، آیه ۲۱۷.
  10. ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۴؛ محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۰.
  11. «و در راه خداوند با آنان که با شما جنگ می‌کنند، جنگ کنید اما تجاوز نکنید که خداوند تجاوزکاران را دوست نمی‌دارد» سوره بقره، آیه ۱۹۰.
  12. «و همگی با مشرکان جنگ کنید چنان که آنان همگی با شما جنگ می‌کنند و بدانید که خداوند با پرهیزگاران است» سوره توبه، آیه ۳۶.
  13. حاجی‌زاده، یدالله، غزوه ذات العشیره، فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم، ج۲، ص:۱۷۹-۱۸۰.
  14. احمد بن یحیی بلاذری، الانساب الاشراف، ج۱، ص۲۸۷؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۶؛ محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۲.
  15. ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۶.
  16. محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۲، ص۴۰۸؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۶؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۵۹۸.
  17. ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۶؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۲، ص۴۰۸.
  18. احمد بن یحیی بلاذری، الانساب الاشراف، ج۱، ص۲۸۷.
  19. ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۶.
  20. روستای آبادی بوده در پایین ینبع النخل. محمد محمد حسن شراب، معالم الاثیره فی السنة و السیره، ص۳۰۱.
  21. بین مکه و مدینه از بلاد بنی ضمره. عبدالله بن عبدالعزه بکری اندلسی، معجم ما استعجم، ج۴، ص۱۴۰۲ ینبع در جانب راست کوه رضوی قرار دارد. صفی الدین عبدالمؤمن بغدادی، مراصد الاطلاع، ج۲، ص۷۲۱- میان مدینه و ینبع، نه منزل است. ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۶.
  22. ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۶.
  23. محمد محمد حسن شراب، معالم الأثیره فی السنة و السیره، ص۹۳.
  24. شیخ طبرسی، اعلام الوری بأعلام الهدی، ج۱، ص۱۶۵؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۶؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۲، ص۴۰۸.
  25. دهکده بزرگی است در راه جحفه که میان آنها (سقیا و جحفه) ۱۹ میل فاصله است. عبدالله بن عبدالعزه بکری اندلسی، معجم ما استعجم، ج۳، ص۹۵۴.
  26. محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۳.
  27. حاجی‌زاده، یدالله، غزوه ذات العشیره، فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم، ج۲، ص:۱۸۱.
  28. ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۶؛ احمد بن یحیی بلاذری، الانساب الاشراف، ج۱، ص۲۸۷.
  29. ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۵۹۹؛ شیخ طبرسی، اعلام الوری بأعلام الهدی، ج۱، ص۱۶۴- ۱۶۵
  30. احمد بن ابی یعقوب یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۶۶.
  31. احمد بن ابی یعقوب یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۶۶.
  32. حاجی‌زاده، یدالله، غزوه ذات العشیره، فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم، ج۲، ص:۱۸۲.
  33. ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۵۹۹- ۶۰۰؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۶-۷.
  34. «ما لَكَ يا أبا تراب؟»؛ شیخ طبرسی، اعلام الوری بأعلام الهدی، ج۱، ص۱۶۵؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۵۹۹- ۶۰۰.
  35. شیخ طبرسی، اعلام الوری بأعلام الهدی، ج۱، ص۱۶۵؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۲، ص۴۰۸-۴۰۹؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۶۰۰
  36. برخی به کدورت و دعوای بین علی (ع) و فاطمه (س) اشاره کرده‌اند به گونه‌ای که سبب شده علی (ع) از خانه خارج شود و خاک بر سر و روی خویش بریزد.
  37. حاجی‌زاده، یدالله، غزوه ذات العشیره، فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم، ج۲، ص:۱۸۲-۱۸۳.