عمرو بن عمیس ذهلی: تفاوت میان نسخهها
جز (جایگزینی متن - 'اصحاب امیرالمؤمنین' به 'اصحاب امیرالمؤمنین') |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[عمرو بن عمیس ذهلی در تاریخ اسلامی]] - [[عمرو بن عمیس ذهلی در تراجم و رجال]]| پرسش مرتبط = }} | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اصحاب امام علی | عنوان مدخل = عمرو بن عمیس ذهلی | مداخل مرتبط = [[عمرو بن عمیس ذهلی در تاریخ اسلامی]] - [[عمرو بن عمیس ذهلی در تراجم و رجال]]| پرسش مرتبط = }} | ||
{{جعبه اطلاعات اصحاب | |||
| نام = عمرو بن عمیس ذهلی | |||
| مشهور به = | |||
| نام تصویر = تصویر قدیمی از مسجد کوفه.jpg | |||
| عرض تصویر = | |||
| توضیح تصویر = تصویر قدیمی از مسجد کوفه | |||
| نام کامل = عمرو بن عمیس ذهلی | |||
| نامهای دیگر = | |||
| جنسیت = مرد | |||
| کنیه = | |||
| لقب = | |||
| اهل = | |||
| از قبیله = | |||
| از تیره = | |||
| پدر = | |||
| مادر = | |||
| همسر = | |||
| پسر = | |||
| دختر = | |||
| خواهر = | |||
| برادر = | |||
| خویشاوندان = [[عبدالله بن مسعود]] (عمو) | |||
| وابستگان = | |||
| تاریخ تولد = | |||
| محل تولد = | |||
| محل زندگی = | |||
| تاریخ درگذشت = | |||
| محل درگذشت = | |||
| تاریخ شهادت = | |||
| محل شهادت = | |||
| طول عمر = | |||
| محل دفن = | |||
| دین = | |||
| مذهب = | |||
| از اصحاب = [[امام علی]] | |||
| از طبقه = | |||
| در جنگ = | |||
| نقشها = | |||
| فعالیتها = | |||
| علت شهرت = | |||
| علت درگذشت = | |||
| علت شهادت = | |||
| راوی از = | |||
| روایات مشهور = | |||
| مشایخ او = | |||
| راویان از او = | |||
| آخرین راوی از او = | |||
}} | |||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
عمرو بن عمیس ذهلی پسر [[برادر]] [[عبدالله بن مسعود]]، از [[اصحاب امیرالمؤمنین]] {{ع}} بود. موقعی که [[ضحاک بن قیس]] برای [[قتل]] و [[غارت]] [[اموال]] [[مسلمانان]] و [[شیعیان]] [[علی]] {{ع}} به [[بلاد اسلامی]] از سوی [[معاویه]] [[مأموریت]] یافت، در بین [[راه]]، عمرو بن عمیس ذهلی که با گروهی از [[سپاهیان]] [[حضرت علی]] {{ع}} عازم [[مکه]] بود و [[همسر]] و خانوادهاش پیشاپیش او میرفتند، در محلی به نام قطقطانه با [[ضحاک بن قیس]] رو به رو شد. [[ضحاک بن قیس]]، با شیوه ناجوانمردانه عمرو بن عمیس ذهلی ذهلی را با تعدادی از یارانش به [[شهادت]] رساند. | |||
هنگامی که این خبر به [[امیرمؤمنان]] {{ع}} رسید، بر فراز [[منبر]] رفتند و خطاب به [[مردم کوفه]] فرمودند: "ای [[مردم کوفه]]، به سوی جایی که [[عبد صالح]] [[خدا]] عمرو بن عمیس ذهلی و [[لشکریان]] خودتان که برخی از آنان کشته شدهاند، بشتابید، بروید و با [[دشمن]] خودتان [[جنگ]] کنید و از [[حریم]] خویش [[دفاع]] نمایید، اگر میخواهید کاری انجام دهید"<ref>{{متن حدیث|يَا أَهْلَ الْكُوفَةِ! اخْرُجُوا إِلَى الْعَبْدِ الصَّالِحِ عَمْرِو بْنِ عُمَيْسٍ وَ إِلَى جُيُوشٍ لَكُمْ قَدْ أُصِيبَ مِنْهُمْ طَرَفٌ، اخْرُجُوا فَقَاتِلُوا عَدُوَّكُمْ، وَ امْنَعُوا حَرِيمَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ فَاعِلِينَ}}؛ شرح ابن ابی الحدید، ج۲، ص۱۱۷؛ تاریخ طبری، ج۵، ص۱۳۵؛ تنقیح المقال، ج۲، ص۳۳۶.</ref>؛ | |||
سپس [[حضرت]] [[حجر بن عدی]] را با چهار هزار نیرو در تعقیب [[ضحاک بن قیس]] فرستاد و در محلی به نام [[تدمر]] به او رسیدند و در برخورد اولیه نوزده نفر از سربازان [[ضحاک بن قیس]] را به [[هلاکت]] رساندند اما چون [[شب]] فرا رسید، [[ضحاک بن قیس]] از [[تاریکی]] [[شب]] استفاده کرد و با سربازانش فرار کردند و به [[شام]] گریختند و [[حجر بن عدی]] و نیروهای تحت فرمانش نیز به [[کوفه]] نزد [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} بازگشتند<ref>شرح ابن ابی الحدید، ج۲، ص۱۱۷.</ref>. | |||
از فرمایش [[امام]] {{ع}} که در بالا آمد به خوبی معلوم میشود عمرو بن عمیس ذهلی مورد [[عنایت]] [[حضرت علی]] {{ع}} قرار داشته، و از اینکه او را [[عبد صالح]] [[خدا]] خوانده از فضیلتی بس رفیع برخوردار بوده است.<ref>[[سید اصغر ناظمزاده|ناظمزاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۲ (کتاب)|اصحاب امام علی]]، ج۲، ص۱۰۸۲-۱۰۸۳.</ref> | |||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||
نسخهٔ ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۰:۰۲
این مدخل زیرشاخهٔ بحث اصحاب امام علی است. عمرو بن عمیس ذهلی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: عمرو بن عمیس ذهلی در تاریخ اسلامی - عمرو بن عمیس ذهلی در تراجم و رجال - پرسش مرتبط ندارد| عمرو بن عمیس ذهلی | |
|---|---|
 تصویر قدیمی از مسجد کوفه | |
| نام کامل | عمرو بن عمیس ذهلی |
| جنسیت | مرد |
| خویشاوندان | عبدالله بن مسعود (عمو) |
| از اصحاب | امام علی |
مقدمه
عمرو بن عمیس ذهلی پسر برادر عبدالله بن مسعود، از اصحاب امیرالمؤمنین (ع) بود. موقعی که ضحاک بن قیس برای قتل و غارت اموال مسلمانان و شیعیان علی (ع) به بلاد اسلامی از سوی معاویه مأموریت یافت، در بین راه، عمرو بن عمیس ذهلی که با گروهی از سپاهیان حضرت علی (ع) عازم مکه بود و همسر و خانوادهاش پیشاپیش او میرفتند، در محلی به نام قطقطانه با ضحاک بن قیس رو به رو شد. ضحاک بن قیس، با شیوه ناجوانمردانه عمرو بن عمیس ذهلی ذهلی را با تعدادی از یارانش به شهادت رساند. هنگامی که این خبر به امیرمؤمنان (ع) رسید، بر فراز منبر رفتند و خطاب به مردم کوفه فرمودند: "ای مردم کوفه، به سوی جایی که عبد صالح خدا عمرو بن عمیس ذهلی و لشکریان خودتان که برخی از آنان کشته شدهاند، بشتابید، بروید و با دشمن خودتان جنگ کنید و از حریم خویش دفاع نمایید، اگر میخواهید کاری انجام دهید"[۱]؛
سپس حضرت حجر بن عدی را با چهار هزار نیرو در تعقیب ضحاک بن قیس فرستاد و در محلی به نام تدمر به او رسیدند و در برخورد اولیه نوزده نفر از سربازان ضحاک بن قیس را به هلاکت رساندند اما چون شب فرا رسید، ضحاک بن قیس از تاریکی شب استفاده کرد و با سربازانش فرار کردند و به شام گریختند و حجر بن عدی و نیروهای تحت فرمانش نیز به کوفه نزد امیرالمؤمنین (ع) بازگشتند[۲]. از فرمایش امام (ع) که در بالا آمد به خوبی معلوم میشود عمرو بن عمیس ذهلی مورد عنایت حضرت علی (ع) قرار داشته، و از اینکه او را عبد صالح خدا خوانده از فضیلتی بس رفیع برخوردار بوده است.[۳]
جستارهای وابسته
- عبدالله بن مسعود (عمو)
منابع
پانویس
- ↑ «يَا أَهْلَ الْكُوفَةِ! اخْرُجُوا إِلَى الْعَبْدِ الصَّالِحِ عَمْرِو بْنِ عُمَيْسٍ وَ إِلَى جُيُوشٍ لَكُمْ قَدْ أُصِيبَ مِنْهُمْ طَرَفٌ، اخْرُجُوا فَقَاتِلُوا عَدُوَّكُمْ، وَ امْنَعُوا حَرِيمَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ فَاعِلِينَ»؛ شرح ابن ابی الحدید، ج۲، ص۱۱۷؛ تاریخ طبری، ج۵، ص۱۳۵؛ تنقیح المقال، ج۲، ص۳۳۶.
- ↑ شرح ابن ابی الحدید، ج۲، ص۱۱۷.
- ↑ ناظمزاده، سید اصغر، اصحاب امام علی، ج۲، ص۱۰۸۲-۱۰۸۳.