ملکوت: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[ملکوت در لغت]] - [[ملکوت در قرآن]] | پرسش مرتبط  = }}

== معناشناسی ==

"مَلَکوت" در زبان [[عرب]] به معنای مبالغه در "[[مُلک]]" است و مُلک و [[سلطنت]] بزرگ و عظیم را ملکوت می‌گویند. [[فیروزآبادی]] در کتاب قاموس چنین می‌گوید: "ملکوت بر وزن رهبوت به معنای [[عزت]] و [[سلطنت]] است"<ref>{{عربی|والملكوت كرَهبوت... : العزّ والسلطان}}؛ فیروزآبادی، القاموس المحیط، ذیل واژۀ «ملک».</ref>. [[ابن منظور]] در لسان العرب می‌گوید: "و ملکوت از ریشۀ مُلک است مانند رهبوت که از ریشۀ [[رهبت]] است، به معنای [[پادشاهی]] و [[عزت]] است"<ref>{{عربی|و المَلَكوت من المُلْك كالرَّهَبُوتِ من الرَّهْبَة... و هو المُلْك و العِزُّ}}؛ ابن منظور، لسان العرب، ج۱۰، ص۴۹۱.</ref>.

[[راغب اصفهانی]] در المفردات می‌گوید: "و ملکوت مختص به [[پادشاهی]] [[خداوند تعالی]] است، و مصدر مَلَک است که تاء بر آن داخل شده است مانند رحموت و رهبوت"<ref>{{عربی|والملكوت مختص بملك الله تعالی وهو مصدر مَلَك أُدخلت فيه التاء نحو رحموت ورهبوت}}؛ راغب اصفهانی، المفردات، ص۷۷۵.</ref>. [[طریحی]] در مجمع البحرین می‌گوید: "و ملکوت مانند برهوت: به معنای [[عزت]] و [[پادشاهی]] و [[سلطنت]] است، و گفته می‌شود: جبروت [[برتر]] از ملکوت است، همانگونه که ملکوت [[برتر]] از [[مُلک]] است و واو و تاء در آن زائد است، و گفته می‌شود ملکوت [[عراق]] از آنِ اوست، یعنی [[سلطنت]] بر آن<ref>{{عربی|والملكوت كبرهوت: العزّة والسلطان والمملكه، ويقال: الجبروت فوق الملكوت، كما أن الملكوت فوق المُلك، والواو والتاء فيه زائدتان، وله ملكوت العراق أي: ملكها}}؛ طریحی، مجمع البحرین، ج۵، ص۲۹۰.</ref>.

 

بنابر آنچه در کلمات لغویان در بالا آمد، ملاحظه می‌شود ملکوت به همان معنای [[مُلک]] و [[سلطنت]] است، لکن بنابر قاعدۀ {{عربی|زيادة اللفظ دليل علی زيادة المعنی}}، یا: {{عربی|كثرة المباني تدل علی كثرة المعاني}} افزودن واو و تاء بر لفظ "[[مُلک]]" برای دلالت بر مبالغه در معنای [[سلطنت]] و [[ملک]] است و لذا واژۀ "ملکوت" مخصوص [[سلطنت]] و [[مُلک]] [[الهی]] است که از نظر کیف و کم، [[برتر]] و عظیمتر و فراتر از سلطنت‌های ادعایی بشری است<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام ج۱]]، ص۲۱۰-۲۱۷.</ref>.

 

== پیامبر و آیات ملکوت ==

{{اصلی|قرآن در قرآن}}

برخی از آیات مواردی است که در آنها [[خداوند]] [[پیامبر]]{{صل}} را از آن عالم باخبر می‌سازد مانند: {{متن قرآن|قُلْ مَنْ بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ يُجِيرُ وَلَا يُجَارُ عَلَيْهِ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ * سَيَقُولُونَ لِلَّهِ قُلْ فَأَنَّى تُسْحَرُونَ * بَلْ أَتَيْنَاهُمْ بِالْحَقِّ وَإِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ}}<ref>«بگو: اگر می‌دانید، کیست که گستره (فرمانفرمایی) هر چیز در کف اوست و او پناه می‌دهد و در برابر (خواست) وی (به کسی) پناه داده نمی‌شود؟ * خواهند گفت: خداوند است، بگو: پس چگونه افسون‌زده می‌شوید؟ * (نه)، بلکه حق را برای آنان آوردیم و آنان بی‌گمان دروغگویند» سوره مؤمنون، آیه ۸۸-۹۰.</ref>.

 

در این [[آیات]] چهار موضوع مطرح گردیده است:

# [[ملکوت]] هر چیز به دست خدا، کنایه از آن است که ایجاد هر موجودی که بتوان کلمه {{متن قرآن|شَيْءٍ}} را بر آن اطلاق نمود، مختصّ [[خداوند متعال]] است، همچنان‌که فرموده: {{متن قرآن|اللَّهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ}}<ref>«خداوند آفریننده همه چیز است» سوره زمر، آیه ۶۲.</ref> پس [[مُلک]] خدا محیط به هر چیز است و نفوذ امر و حکمش بر هر چیزی ثابت است و در قبال تَوهُّم اخلال بعضی از علل در امر او جمله: {{متن قرآن|بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ}} را با جمله {{متن قرآن|وَهُوَ يُجِيرُ وَلَا يُجَارُ عَلَيْهِ}} تکمیل نموده که در [[حقیقت]] توضیح اختصاص مُلک است؛

# پیامبر [[مأمور]] [[پرسش]] از [[مشرکان]] درباره [[مالکیت]] ملکوت اشیاء: {{متن قرآن|قُلْ مَنْ بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ يُجِيرُ وَلَا يُجَارُ عَلَيْهِ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ}}؛

# توجه به مالکیت انحصاری [[خداوند]] بر ملکوت اشیاء مستلزم پذیرش [[حقانیت پیامبر]] و [[آیین]] اوست: ({{متن قرآن|قُلْ مَنْ بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ... * سَيَقُولُونَ لِلَّهِ قُلْ فَأَنَّى تُسْحَرُونَ * بَلْ أَتَيْنَاهُمْ بِالْحَقِّ وَإِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ}}؛

# اهمیت بیان این مسئله که با تعبیر به {{متن قرآن|قُلْ}} از زبان پیامبر نقل شده، کنایه از این نکته دارد که خداوند بر [[تسلط]] بر ملکوت اشیاء و عدم نفوذ هر امر دیگری در [[اراده]] او است، که پی بردن به این امر را منوط بر [[میزان]] [[علم]] وآگاهی [[انسان]] دانسته است. و این مسئله باز کردن دریچه‌ای از [[عالم غیب]] است که [[پیامبر]] آن را بازگو می‌کند<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر، محمد جعفر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی، سید محمد علی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲]]، ص۸۰۱.</ref>.

# [[پرونده:11123.jpg|22px]] [[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)|'''فقه نظام سیاسی اسلام ج۱''']]

# [[پرونده:55210091.jpg|22px]] [[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر، محمد جعفر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی، سید محمد علی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲ (کتاب)|'''فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲''']]

[[رده:اصطلاحات قرآنی]]