صراط مستقیم در لغت: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۸

مقدمه

صراط، در لغت از ریشه «صرط» به معنای طریق و راه است^[۱] و صاحب مجمع‌البحرین نیز صراط را به معنی راه دانسته، او در این‌باره می‌گوید: صراط مستقیم همان دین حق است و دین، صراط و راه نامیده شده است؛ چون هرکس آن را بپیماید به بهشت رهنمون می‌‌شود، همانگونه که هرکس راه و صراط را بپیماید به مقصد می‌‌رسد^[۲].^[۳]

جوهری در صحاح اللغة «صراط» و «سِراط» را مترادف یکدیگر و به معنای راه و طریق می‌داند^[۴]. اصل معنای این واژه از «سَرَط» اخذ شده که به معنای بلعیدن است؛ مثلاً «سرط الطعام» یعنی «ابتلعه» و آن هنگامی است که لقمه در مجرای گلو به سوی معده بلعیده می‌شود و بدون هیچ انحرافی مستقیماً وارد معده می‌گردد. راغب در مفردات صراط را به معنای راه واضح و روشنی می‌گیرد که سالک آن را به راحتی می‌بلعد و یا متقابلاً، گویی راه در مسیر خود او را می‌بلعد و بدون انحراف پیش می‌برد و به مقصد می‌رساند^[۵].^[۶]

منابع

فیاض‌بخش و محسنی، ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴

پانویس

↑ ابن‌فارس، مقاییس اللغة، ج۳، ص۳۴۹.
↑ طریحی؛ فخرالدین، مجمع البحرین، ج۴، ص۲۵۹.
↑ فتاحی اردکانی، محسن، مقاله «صراط»، فرهنگنامه کلام اسلامی، ص ۲۷۳؛ خاتمی، سید احمد، در آستان امامان معصوم ج۲، ص۱۰۷ ـ ۱۰۸؛ نظرزاده، عبدالله، فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم، ص ۳۹۰.
↑ الصحاح: تاج اللغة وصحاح العربیة، ج۲، ص۱۱۳۹.
↑ مفردات ألفاظ القرآن، ص۴۰۷.
↑ فیاض‌بخش و محسنی، ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴، ص ۵۰۵.

[1] ابن‌فارس، مقاییس اللغة، ج۳، ص۳۴۹.

[2] طریحی؛ فخرالدین، مجمع البحرین، ج۴، ص۲۵۹.

[3] فتاحی اردکانی، محسن، مقاله «صراط»، فرهنگنامه کلام اسلامی، ص ۲۷۳؛ خاتمی، سید احمد، در آستان امامان معصوم ج۲، ص۱۰۷ ـ ۱۰۸؛ نظرزاده، عبدالله، فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم، ص ۳۹۰.

[4] الصحاح: تاج اللغة وصحاح العربیة، ج۲، ص۱۱۳۹.

[5] مفردات ألفاظ القرآن، ص۴۰۷.

[6] فیاض‌بخش و محسنی، ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴، ص ۵۰۵.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

@@ خط ۷: / خط ۷: @@
 == مقدمه ==
-صراط، در لغت از ریشه «صرط» به معنای طریق و راه است<ref>ابن‌فارس، مقاییس اللغة، ج۳، ص۳۴۹.</ref> و صاحب [[مجمع‌البحرین]] نیز صراط را به معنی راه دانسته، او در این‌باره می‌گوید: [[صراط مستقیم]] همان [[دین حق]] است و [[دین]]، صراط و راه نامیده شده است؛ چون هرکس آن را بپیماید به [[بهشت]] رهنمون می‌‌شود، همانگونه که هرکس راه و صراط را بپیماید به مقصد می‌‌رسد<ref>طریحی؛ فخرالدین، مجمع البحرین، ج۴، ص۲۵۹.</ref>.<ref>[[محسن فتاحی اردکانی|فتاحی اردکانی، محسن]]، [[صراط (مقاله)|مقاله «صراط»]]، [[فرهنگنامه کلام اسلامی (کتاب)|فرهنگنامه کلام اسلامی]]، ص ۲۷۳؛ [[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم ج۲]]، ص۱۰۷ ـ ۱۰۸؛ [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص ۳۹۰.</ref>
+صراط، در لغت از ریشه «صرط» به معنای طریق و راه است<ref>ابن‌فارس، مقاییس اللغة، ج۳، ص۳۴۹.</ref> و صاحب [[مجمع‌البحرین]] نیز صراط را به معنی راه دانسته، او در این‌باره می‌گوید: [[صراط مستقیم]] همان [[دین حق]] است و [[دین]]، صراط و راه نامیده شده است؛ چون هرکس آن را بپیماید به [[بهشت]] رهنمون می‌‌شود، همانگونه که هرکس راه و صراط را بپیماید به مقصد می‌‌رسد<ref>طریحی؛ فخرالدین، مجمع البحرین، ج۴، ص۲۵۹.</ref>.<ref>[[محسن فتاحی اردکانی|فتاحی اردکانی، محسن]]، [[صراط - فتاحی اردکانی (مقاله)|مقاله «صراط»]]، [[فرهنگنامه کلام اسلامی (کتاب)|فرهنگنامه کلام اسلامی]]، ص ۲۷۳؛ [[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم ج۲]]، ص۱۰۷ ـ ۱۰۸؛ [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص ۳۹۰.</ref>
 جوهری در [[صحاح]] اللغة «[[صراط]]» و «سِراط» را مترادف یکدیگر و به معنای راه و طریق می‌داند<ref>الصحاح: تاج اللغة وصحاح العربیة، ج۲، ص۱۱۳۹.</ref>. اصل معنای این واژه از «سَرَط» اخذ شده که به معنای بلعیدن است؛ مثلاً «سرط الطعام» یعنی «ابتلعه» و آن هنگامی است که لقمه در مجرای گلو به سوی معده بلعیده می‌شود و بدون هیچ [[انحرافی]] مستقیماً وارد معده می‌گردد. راغب در مفردات صراط را به معنای راه واضح و روشنی می‌گیرد که سالک آن را به راحتی می‌بلعد و یا متقابلاً، گویی راه در مسیر خود او را می‌بلعد و بدون [[انحراف]] پیش می‌برد و به مقصد می‌رساند<ref>مفردات ألفاظ القرآن، ص۴۰۷.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴]]، ص ۵۰۵.</ref>