چاووش خوانی: تفاوت میان نسخهها
(صفحهای تازه حاوی «{{ویرایش غیرنهایی}} {{امامت}} <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233)...» ایجاد کرد) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۱۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{ | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = زیارت | |||
| عنوان مدخل = | |||
| مداخل مرتبط = | |||
| پرسش مرتبط = | |||
}} | |||
==مقدمه== | == مقدمه == | ||
چاووش، به معنای پیشرو [[لشکر]] و قافله است، کسی که پیشاپیش قافله یا زوّار حرکت کند و آواز | چاووش، به معنای پیشرو [[لشکر]] و قافله است، کسی که پیشاپیش قافله یا زوّار حرکت کند و آواز بخواند<ref>فرهنگ فارسی، معین.</ref>. کسی که در دربار شاهان یا در نزد امرا و بزرگان [[وظیفه]] دار امور تشریفاتی بوده، در روزهای [[سلام]]، اشخاص را به حضور آنان معرّفی مینموده است<ref>لغتنامه، دهخدا.</ref>. در فرهنگ دینی در گذشته رسم بود که طبق مراسم سنّتی، هنگام رفتن اشخاص از [[شهرها]] و روستاها به [[زیارت]] [[نجف]]، [[کربلا]]، [[خراسان]] یا [[سفر]] [[حج]]، اشخاصی به نام “چاووش خوان” اشعاری را با لحنی سوزناک و خاصّ میخواندند. هم هنگامه بدرقه [[زائر]]، هم وقت استقبال، بهصورت تک خوانی یا همخوانی. محتوای اشعار هم اغلب [[سلام]] و [[صلوات بر پیامبر]] و [[اهل بیت]] او یا فراخوانی به پیوستن به کاروان [[زیارت]] بوده است. چاوش خوانی، حرفهای [[معنوی]] و پر از صفا بود که صدای خوش و لحنی دلنشین میخواست و [[پاکی]] و [[دینداری]] و [[عشق به اهل بیت]]. چاووش خوانان، “منادیان [[راه خدا]] و قاصدان مرقد مطهّر اولیا” بودند و “بانگ چاووشان” [[مردم]] را به هلهله و غوغا و بی آرامی [[دل]] میرساند”. در هر فقرهای، مصرع “که بر حبیب خدا ختم [[انبیا]] صلوات”که چاووش خوان میخواند، از [[مردم]] [[صلوات]] میگرفت. | ||
این مراسم سنّتی، در جاهای مختلف، تشریفات خاص و اشعار متفاوتی دارد. به | این مراسم سنّتی، در جاهای مختلف، تشریفات خاص و اشعار متفاوتی دارد. به نوشته دهخدا: “چاووش خوان کسی است که [[دعوت]] رفتن به [[زیارت]] عتبات عالیات کند. | ||
در اصطلاح روستاییان [[خراسان]]، کسی باشد که در فصل مناسب [[زیارت]] در دهات و روستاها سواره یا پیاده به راه افتد و روستاییان را به وسیله جار زدن یا خواندن اشعار مهیّج و مناسب، به [[زیارت]] اعتاب مقدّسه [[تشویق]] و تهییج نماید<ref>لغت نامه، کلمه «چاووش».</ref>.<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص ۱۴۵؛ [[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۳۴۲.</ref> | |||
==منابع== | == منابع == | ||
{{منابع}} | |||
# [[پرونده:13681024.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|'''فرهنگ عاشورا''']] | |||
# [[پرونده:IM010703.jpg|22px]] [[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|'''محمدنامه''']] | |||
{{پایان منابع}} | |||
==پانویس== | == پانویس == | ||
{{ | {{پانویس}} | ||
[[رده: | [[رده:زیارت]] | ||
[[رده:مدخل فرهنگ عاشورا]] | [[رده:مدخل فرهنگ عاشورا]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۸ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۲
مقدمه
چاووش، به معنای پیشرو لشکر و قافله است، کسی که پیشاپیش قافله یا زوّار حرکت کند و آواز بخواند[۱]. کسی که در دربار شاهان یا در نزد امرا و بزرگان وظیفه دار امور تشریفاتی بوده، در روزهای سلام، اشخاص را به حضور آنان معرّفی مینموده است[۲]. در فرهنگ دینی در گذشته رسم بود که طبق مراسم سنّتی، هنگام رفتن اشخاص از شهرها و روستاها به زیارت نجف، کربلا، خراسان یا سفر حج، اشخاصی به نام “چاووش خوان” اشعاری را با لحنی سوزناک و خاصّ میخواندند. هم هنگامه بدرقه زائر، هم وقت استقبال، بهصورت تک خوانی یا همخوانی. محتوای اشعار هم اغلب سلام و صلوات بر پیامبر و اهل بیت او یا فراخوانی به پیوستن به کاروان زیارت بوده است. چاوش خوانی، حرفهای معنوی و پر از صفا بود که صدای خوش و لحنی دلنشین میخواست و پاکی و دینداری و عشق به اهل بیت. چاووش خوانان، “منادیان راه خدا و قاصدان مرقد مطهّر اولیا” بودند و “بانگ چاووشان” مردم را به هلهله و غوغا و بی آرامی دل میرساند”. در هر فقرهای، مصرع “که بر حبیب خدا ختم انبیا صلوات”که چاووش خوان میخواند، از مردم صلوات میگرفت.
این مراسم سنّتی، در جاهای مختلف، تشریفات خاص و اشعار متفاوتی دارد. به نوشته دهخدا: “چاووش خوان کسی است که دعوت رفتن به زیارت عتبات عالیات کند.
در اصطلاح روستاییان خراسان، کسی باشد که در فصل مناسب زیارت در دهات و روستاها سواره یا پیاده به راه افتد و روستاییان را به وسیله جار زدن یا خواندن اشعار مهیّج و مناسب، به زیارت اعتاب مقدّسه تشویق و تهییج نماید[۳].[۴]
منابع
پانویس
- ↑ فرهنگ فارسی، معین.
- ↑ لغتنامه، دهخدا.
- ↑ لغت نامه، کلمه «چاووش».
- ↑ محدثی، جواد، فرهنگ عاشورا، ص ۱۴۵؛ تونهای، مجتبی، محمدنامه، ص ۳۴۲.